Operacja zmiany płci – jak wygląda? Koszt i przebieg

Operacja zmiany płci to głównie dostosowanie fizyczne ciała do psychiki. To także formalno-prawna zmiana płci, zapisanej w dokumentach. Na czym polega taki proces? Jak przebiega u kobiet, a jak u mężczyzn?
Napis z kostek dotyczący płci
źródło:123RF

Spis treści

Bez względu na płeć, proces takiej zmiany to bardzo złożona procedura, wymagająca wielu konsultacji z zakresu różnych dziedzin medycyny. Zabieg przeprowadzony w pełnym wymiarze jest już nieodwracalny, a osoba, która poddaje się całemu procesowi musi być naprawdę pewna, że czuje się zupełnie przeciwnie niż wskazuje na to jej fizyczność. 

Operacja zmiany płci 

Proces zmiany płci jest nazywany operacją korekty płci, czyli tranzycją. Cały zabieg jest dość długą i skomplikowaną procedurą. Wiele osób nie akceptuje swojej płci i tym samym nie toleruje własnego ciała i wyglądu. Odczuwa poczucie uwięzienia we własnym ciele, które całkowicie nie pozwala na życie w zgodzie ze swoją naturą i swobodne wyrażanie siebie. 

Mężczyzna, który tak naprawdę czuje się kobietą pragnie przez cały czas uzewnętrzniać swoją tożsamość płciową przez sposób ubierania, pielęgnacji i zachowania typowe dla kobiet. Kobiety, które wbrew swojej kobiecej fizyczności czują się mężczyznami, skrywają swoją kobiecość i starają się upodobnić do mężczyzn. Jedynym rozwiązaniem, aby żyć w zgodzie z samym sobą jest w takich przypadkach operacja zmiany płci.

Oto główne sygnały, które mogą wskazywać na potrzebę przeprowadzenia tranzycji:

  • pragnienie, potwierdzone przesłankami psychicznymi, stania się osobą płci przeciwnej,
  • potrzeba (potwierdzona specjalistycznymi badaniami) maksymalnego zmniejszenia rozbieżności pomiędzy ciałem a psychiką,
  • przyjmowanie zachowań charakterystycznych dla płci przeciwnej,
  • pociąg płciowy do osób tej samej płci, postrzegany jako pociąg do płci przeciwnej pod względem psychicznym,
  • używanie form gramatycznych, potwierdzających odczuwaną płeć,
  • zmienianie imienia.

W Polsce procedura zmiany płci jest oparta o szereg warunków, koniecznych do spełnienia, aby w pełni stać się od nowa kobietą lub mężczyzną. Ich zadaniem nie jest utrudnianie takich zabiegów, a nabranie pewności, iż cały proces jest konieczny i wskazany dla konkretnej osoby.

Etapy zmiany płci

Operacje zmiany płci podlegają procedurom, których zadaniem jest przygotowanie w najbezpieczniejszy sposób osób transseksualnych do takiego zabiegu. Podstawą do chirurgicznej zmiany płci jest nie tylko odczuwanie odmienności i brak identyfikacji z własną płcią (w sensie fizycznym), ale przede wszystkim zdiagnozowanie transseksualizmu lub interseksualizmu, zwanego także hermafrodytyzmem. 

Transseksualiści to osoby, które mają zaburzoną identyfikację płciową i nie akceptują swojego wyglądu, utożsamiając się pod każdym względem z płcią przeciwną. Medycyna określa taki stan jako zespół psychicznej dezaprobaty płci. Hermafrodytyzm to posiadanie dwóch układów rozrodczych (męskiego i żeńskiego), z których jeden zaczyna dominować. Przynależność do danej płci często objawia się dopiero po okresie pokwitania u młodzieży. W obu przypadkach jedynym rozwiązaniem i powrotem do normalnego życia są zabiegi korekty płci. 

Poszczególne etapy całego procesu zmiany płci to:

  • wykonanie niezbędnych badań, do których zaliczane są diagnozy psychologiczne i seksuologiczne, potwierdzające zaburzenia identyfikacji płciowej,
  • wykonanie badań dodatkowych – na przykład tomografia komputerowa, badanie krwi, EEG, poziom hormonów, 
  • terapia hormonalna po postawieniu diagnozy o wskazaniach do zmiany płci, dzięki której wykształcają się cechy, przypisane płci przeciwnej,
  • złożenie do sądu pozwu o zmianę płci po upływie 1 roku od rozpoczęcia terapii hormonalnej. Do sądu są pozywani rodzice powoda (mimo, iż jest pełnoletni), a jeśli posiada swoją rodzinę – to także współmałżonek i dzieci,
  • wskazane medycznie zabiegi chirurgiczne.

Jak wygląda operacja zmiany płci?

Operacja zmiany płci, przebieg i jej rezultaty zależą od kierunku zmiany. 

Zdecydowanie większy problem stanowi zmiana płci na męską. Największą trudnością natury medycznej jest uformowanie penisa z niewielkiej łechtaczki. Tę część transformacji jest niezwykle skomplikowana. Medycyna rozróżnia kilka metod plastyki tego narządu. Prącie najczęściej tworzone jest z płatów skóry pachwiny wraz z tętnicą udową. Często pojawiają się problemy z ukrwieniem penisa lub pobraniem tkanki. Niestety wiele pacjentek z tego elementu transformacji musi zrezygnować. 

Kolejnym zabiegiem jest mastektomia, czyli usunięcie piersi, a w dalszej kolejności usunięcie macicy i jajników. Dzięki takim zabiegom likwidowane jest źródło niepotrzebnych dla mężczyzny hormonów, ale także eliminowane jest ryzyko raka. Po pełnej transformacji zmianie ulega nie tylko płeć w sensie fizycznym, ale kobieta staje się mężczyzną, zgodnie z literą prawa.

Zmiana płci z mężczyzny na kobietę polega na usunięciu jądra oraz stworzeniu pochwy z prącia i moszny. Mężczyźni poddawani są także zabiegowi wszczepienia implantów. Dodatkowo przeprowadzany jest zabieg operacji krtani, polegający na usunięciu jabłka Adama. Mężczyźni transseksualni poddają się także operacjom plastycznym kości policzkowych, wycinaniu żeber lub laserowej likwidacji owłosienia. Zakres i rozmiar tych działań jest zawsze uzależniony od efektów terapii hormonalnej. W przypadku niektórych osób działa ona tak skutecznie, iż wszelkie dodatkowe zabiegi estetyczne są jak najmniej inwazyjne.

Ile kosztuje zmiana płci?  

Koszt operacji zmiany płci waha się pomiędzy 12 000 zł a 50 000 zł. w zależności od zakresu zmian. To długotrwały proces, na który składa się wiele etapów, konsultacji i interwencji chirurgicznych. Zabiegi korekcyjne zmiany płci żeńskiej na męską są zawsze droższe. Niestety koszty nie podlegają refundacji ze strony Narodowego Funduszu Zdrowia.  

Proces zmiany płci jest długi i trudny, a wytrwać w nim mogą tylko osoby naprawdę zdecydowane i zdeterminowane. Niekiedy trwa nawet do 2 lat, ale transseksualiści mogą w końcu żyć w zgodzie ze swoją prawdziwą fizycznością i odczuciami. Tego typu zabiegi wykonywane są w większych miastach na terenie całego kraju. Trudno jest określić liczbę osób transseksualnych w Polsce. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • 1. J. M. Ferenz „Operacja korekty płci: czyn legalny czy bezprawny?”, Izba Adwokacka w Warszawie,
  • 2. M. Urban „Transseksualizm czy urojenia zmiany płci? Uniknąć błędnej diagnozy”, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Psychiatria Polska 2009 r.,
  • 3. A. Zielonacki „Zmiana płci w świetle prawa polskiego”, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 1988 r.,
  • 4. S. Dulko, S. Stankiewicz „Seksuologiczne aspekty tożsamości płciowej i seksualnej. Wyzwania współczesności”, Poznań 2015 r.

Oceń artykuł

(liczba ocen 7)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!