Skaza białkowa u dorosłych - objawy, dieta, leczenie

Szklanka mleka a problem skazy białkowej
Źródło: 123RF
Skaza białkowa u dorosłych nie występuje tak często, jak u dzieci, bo alergia ta pojawia się w wieku niemowlęcym i zazwyczaj samoistnie zanika lub łagodnieje około drugiego, trzeciego roku życia. Czasami jednak objawy uczulenia zostają na całe życie, wtedy konieczna jest dieta eliminacyjna. Jakie są objawy skazy białkowej u dorosłych, jak ją leczyć, co jeść?

Spis treści

Skaza białkowa

Skaza białkowa u dorosłych, tak samo jak u dzieci, to nic innego, jak rodzaj alergii pokarmowej na białka. Najczęściej przyjmuje się, że głównym alergenem jest mleko krowie, tymczasem okazuje się, że skazę białkową u dorosłych mogą wywołać nie tylko białka zwierzęce, ale także białka roślinne. Białko spożywane przez osoby cierpiące na skazę białkową nie jest trawione, a organizm traktuje je jako zbędny produkt przemiany materii. Z tego wynikają problemy ze strony układu pokarmowego oraz pojawiają się dolegliwości dermatologiczne, jak świąd, wysypka, plamy, czy zaczerwienienie. Ze względu na swoje objawy skórne skaza białkowa u dorosłych potrafi być mylona z atopowym zapaleniem skóry.

Skaza białkowa najczęściej pojawia się w okresie niemowlęcym, ale często około roku życia u dzieci dochodzi do przywrócenia prawidłowej tolerancji białek i dlatego skaza białkowa u dorosłych nie jest tak częstym schorzeniem, jak u młodszych pacjentów. 

Skaza białkowa u dorosłych - objawy

Objawy skazy białkowej u dorosłych i u dzieci nieco się różnią. U dorosłych ze skazą białkową raczej nie występują typowe dla okresu niemowlęcia objawy, jak kolki, wymioty, biegunki z domieszką śluzu i krwi, zaburzenia w przyroście masy i wzrostu czy podwyższona temperatura.

Skaza białkowa u dorosłych może jednak się objawiać:

  • bólami brzucha
  • kaszlem
  • katarem
  • świądem skóry
  • zmianami skórnymi (rumień lub krostki, zwłaszcza w okolicach łokci, kolan i na uszach)

Skaza białkowa u dorosłych może spowodować rozwój atopowego zapalenia skóry, na całym ciele pojawiają się wtedy przesuszone i pękające oraz łuszczące się miejsca.   

Skaza białkowa - dieta

Dorośli zmagający się z dolegliwościami skazy białkowej najczęściej zadają sobie pytanie: co jeść, a czego nie jeść? Podstawą leczenia skazy białkowej u dorosłych jest dieta eliminacyjna. Uciążliwe objawy mogą ustąpić po wyeliminowaniu z jadłospisu produktów, które powodują uczulenie. Z diety należy wykluczyć:

  • mleko krowie i produkty pochodne;
  • mleko pochodzące od innych zwierząt (kozie, owcze);
  • mięso wołowe;
  • mięso wieprzowe;
  • cielęcinę;
  • jaja (przede wszystkim białko);
  • orzechy;
  • owoce cytrusowe;
  • soja;
  • ryby i owoce morza.

Bardzo ważne jest również dokładne czytanie etykiet produktów żywnościowych, bo alergizujące białka mogą być ukryte w:

  • pieczywie,
  • przetworach mięsnych (np. parówkach, pasztetach),
  • lodach,
  • batonach,
  • budyniach,
  • niektórych słodzikach,
  • niektórych lekach (syropach i tabletkach).

Podczas stosowania diety eliminacyjnej, w miejsce uczulających, źle tolerowanych składników pokarmowych wprowadza się składniki zastępcze, o równoważnych wartościach odżywczych. Trzeba zatem uważać, żeby dieta eliminacyjna przy skazie białkowej u dorosłych, nie spowodowała niedoborów witaminy D i wapnia, dlatego warto skonsultować z lekarzem suplementację diety, a do jadłospisu włączyć więcej produktów zawierających witaminę D i wapń. 

Należy także pamiętać o tym, że dieta eliminacyjna w leczeniu skazy białkowej ma sens tylko wtedy, kiedy pacjent dokładnie i konsekwentnie stosuje się do zaleceń lekarza. Wszelkie odstępstwa od założonego jadłospisu mogą powodować nawrót choroby ze wszystkimi jej objawami.

Dieta eliminacyjna trwa od 6 miesięcy do roku czasu. Reakcję organizmu na dietę eliminacyjną bada się w odpowiednich odstępach czasu i stopniowo wprowadza wyeliminowane wcześniej produkty, badając jednocześnie reakcję organizmu chorego. Nie jest więc wykluczone, że w pewnym momencie pacjent będzie mógł wrócić do spożywania niektórych produktów. Jednak cały proces odbywa się pod kontrolą specjalisty, a zmian w diecie nie można dokonywać na własną rękę.

Zobacz również: Obrzęk Quinckego

Skaza białkowa – co jeść

Co w takim razie można jeść w procesie leczenia skazy białkowej? Wszystko zależy od indywidualnych wyników pacjenta, ale w większości przypadków uczuleni na białko mogą jeść:

  • mięso drobiowe,
  • mięso królicze,
  • żółtka jaj,
  • owoce z wykluczeniem cytrusów i truskawek,
  • warzywa, w tym przede wszystkim kalafior, marchewkę, brukselkę, kapustę, czy brokuły,
  • kasze,
  • makaron,
  • ryż.

Skaza białkowa - leczenie

Kluczową rolę w leczeniu skazy białkowej u dorosłych odgrywa opisana wyżej dieta eliminacyjna. Jednak w niektórych przypadkach skazy białkowej u dorosłych objawy są tak nasilone, że pacjent oprócz diety wymaga także leczenia objawowego. Lekarz może przepisać leki przeciwhistaminowe i maści sterydowe. Ulgę, zwłaszcza przy atopowej skórze, przyniesie również pielęgnacja ciała tzw. emolientami, które odtwarzają płaszcz lipidowy skóry zapobiegając jej przesuszeniu.

Przyczyny skazy białkowej

Odpowiedź na pytanie, dlaczego u jednych pacjentów występuje skaza białkowa, a u innych tolerancja na białko została samoistnie przywrócona, jest bardzo trudna. Do końca bowiem przyczyny skazy białkowej nie są znane lekarzom. Z jednej strony nie bez znaczenia są czynniki genetyczne, z drugiej środowiskowe, czyli na przykład przebyte infekcje dróg oddechowych, które nieraz prowadzą do nadwrażliwości na alergeny wziewne.

Na pewno skaza białkowa częściej występuje u osób, które mają w rodzinie osoby z różnego rodzaju alergiami. Zresztą skaza białkowa u dorosłych często współtowarzyszy innym rodzajom uczulenia (na pyłki, roztocza, sierść, pierze).

Oprócz białka mleka krowiego skazę białkową u dorosłych mogą wywołać:

  • ryby
  • soja
  • gluten
  • wołowina
  • cielęcina
  • kakao
  • czekolada
  • białko jaja kurzego
  • owoce cytrusowe
  • orzechy (orzeszki ziemne, pistacje a także migdały)

Zobacz również: Obrzęk Quinckego

Czytaj też:

Oceń artykuł

(liczba ocen 18)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA