Szczepionki skojarzone - nazwy, wady, powikłania

Szczepionki skojarzone pozwalają podać substancje zapobiegające większej liczbie chorób w jednym zastrzyku. Tym samym szczepionki skojarzone redukują liczbę koniecznych wkłuć w toku całego kalendarza szczepień ochronnych. Mają jednak szczepionki skojarzone wady – często są płatne. Krytycy szczepień podnoszą, że rtęć w szczepionkach skojarzonych może prowadzić do poważnych zaburzeń układu nerwowego. Czy faktycznie występuje rtęć w szczepionkach skojarzonych? Jak brzmi odpowiedź na często podnoszone pytanie „szczepionki skojarzone a autyzm”?
Dziecko w czasie szczepienia
Źródło: 123RF

Spis treści

Szczepionki skojarzone

Szczepionki skojarzone zawierają w sobie antygeny kilku zagrażających zdrowiu i życiu drobnoustrojów. Do typowych szczepionek skojarzonych należy szczepionka DTP, chroniąca jednocześnie przed błonicą, tężcem i krztuścem. Szczepionkami skojarzonymi są też szczepionki MMR, przeciw odrze, śwince i różyczce. Niejako na wyższym pułapie lokują się szczepionki wysoko skojarzone – 5w1 lub 6w1.

Pierwsza z nich zawiera w sobie szczepionkę DTP a także substancje chroniące przed zakażeniami Poliomyelitis oraz Haemophilus influenzae typu b. Natomiast szczepionka skojarzona 6w1 dodatkowo chroni przed wirusowym zapaleniem wątroby (WZW).

Zobacz: Szczepionka 6w1 - lepsza niż 5w1? Możliwe powikłania

Szczepionki skojarzone a wysoko skojarzone

O ile szczepionki skojarzone przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTP) weszły do kalendarza obowiązkowych i darmowych szczepień ochronnych, o tyle szczepionki 6w1 oraz 5w1 są dla nich wygodną, ale płatną alternatywą. W stosunku do zwykłych szczepionek skojarzonych DTP, szczepionka 6w1 pozwala zmniejszyć liczbę zastrzyków, które dziecko otrzymuje do 3. roku życia z 19 do 10.

Szczepionka 5w1 wymaga natomiast 12 wkłuć. Co niezwykle istotne, szczepionki wysoko skojarzone zawierają bezkomórkowy składnik krztuśca, w odróżnieniu od standardowych szczepionek skojarzonych DTP, zawierających całe komórki krztuśca.

Reklama

Szczepionki skojarzone – wady

Mimo oczywistej wygody dla niemowlaka i jego rodziców, posiadają też szczepionki skojarzone wady. Te bezsprzeczne i te wyssane z palca, a także te, co do których trwa i trwać będzie spór. Jak to w przypadku szczepionek bywa... Niewątpliwą wadą, jeśli chodzi o szczepionki skojarzone typu 6w1 oraz 5w1, jest konieczność poniesienia kosztów. W pierwszym przypadku to około 200 zł,  drugim – 130. Pamiętajmy, że szczepienie należy wykonać czterokrotnie, łącznie więc koszt szczepionek skojarzonych 6w1 wyniesie około 800 złotych, zaś 5w1 – około 520 zł.

Szczepionki skojarzone a autyzm

Szczepionki skojarzone a autyzm – to jedno z najczęściej poruszanych zagadnień przez osoby mające obawy przed stosowaniem szczepionek. Przedstawiciele ruchów anty szczepionkowych przekonują, że szczepionki skojarzone mogą prowadzić do rozwoju autyzmu i innych zaburzeń układu nerwowego u dzieci.

Chodzi o zawartość w szczepionkach skojarzonych substancji konserwującej o nazwie tiomersalm, będącej związkiem chemicznym zawierającym rtęć. Przywołuje się wyniki ustaleń z których wynikać miało, iż u dzieci mających styczność z tiomersalmem zapadalność na autyzm była nawet 7 razy wyższa.

Ze strony środowiska lekarskiego i naukowego zazwyczaj można usłyszeć, że powyższe twierdzenia to mity, bowiem nie stwierdzono związku przyczynowo-skutkowego między podawaniem szczepionek skojarzonych z tiomersalmem a zachorowaniami na autyzm – mowa może być co najwyżej o przypadkowej koincydencji, jako że autyzm zazwyczaj rozwija się w tym samym wieku, w którym podawana jest większość szczepionek.

Sprawdź: Szczepienia dzieci - czy szczepić dziecko? Kiedy szczepić?

Rtęć w szczepionkach skojarzonych

Argumentuje się też, że stosowana rtęć w szczepionkach skojarzonych to tak zwana etylortęć, która w odróżnieniu od metylortęci jest wydalana z organizmu. Poza tym pamiętajmy, że tiomersalm, jako substancja konserwująca, jest używany coraz rzadziej. Jeśli chodzi o szczepionki skojarzone stosowane w Polsce, wykorzystany został jedynie w szczepionce DTPw firmy Biomed Kraków (wersja pełnokomórkowa, używana w darmowych szczepieniach). Jak się podkreśla, triomersalm – nawet jeśli jest używany do produkcji szczepionek, nie przekracza objętości 50 µg na dawkę, co jest przez organy zajmujące się rejestracją leków uznawane za ilość bezpieczną.

Szczepionki skojarzone – powikłania

W przypadku szczepionek skojarzonych powikłania u większości dzieci są typowe i niezbyt groźne. Zaliczyć do nich można obrzęk, zaczerwienienie i bolesność w miejscu wkłucia, nudności, wymioty, niewielką gorączkę. Zdarzają się też – ale w niezwykle sporadycznych przypadkach – reakcje takie jak wysoka gorączka, niedowład kończyn, zwiotczenie mięśni, zaburzenia neurologiczne i inne.

Podkreśla się, że płatne szczepionki skojarzone typu 6w1 albo 5w1 niosą ze sobą mniejsze ryzyko wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego z uwagi na fakt, iż zawierają one bezkomórkowy komponent krztuśca, w odróżnieniu od standardowej, darmowej szczepionki skojarzonej DTPa, która zawiera krztuśca całokomórkowego.

Oceń artykuł

(liczba ocen 37)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!