Urografia - co to jest i jak wygląda przygotowanie?

Wynik urografii
Źródło: 123RF

Autor

Joanna Barczykowska

Urografia jest badaniem rentgenowskim, które pozwala na zbadanie układu moczowego. Środek kontrastowy podawany podczas badania dożylnie obrazuje anomalie w budowie nerek, moczowodu i cewki moczowej. Zobacz, jak się przygotować do urografii.

Urografia jest jednym z podstawowych badań diagnozujących schorzenia nerek i układu moczowego. To badanie radiologiczne, które wymaga podania pacjentowi dożylnego środka kontrastowego. Z tego też powodu coraz częściej urografia jest zastępowana tomografią komputerową lub rezonansem magnetycznym.

Co diagnozuje badanie urograficzne?

Urografia jest badaniem wykorzystującym promienie rentgenowskie, które ma bardzo szerokie zastosowanie. Pokazuje m.in.:

  • wielkość, kształt i położenie nerek
  • czy prawidłowy jest układ miedniczkowo-kielichowy
  • kamienie w układzie kielichowo-miedniczkowym lub w drogach moczowych
  • torbiele i guzy nowotworowe
  • ropnie
  • krwiaki
  • tętniaki aorty brzusznej
  • przerost prostaty (pokazuje, jak bardzo mocz zalega w pęcherzu moczowym)
  • zaburzenia w dopływie i odpływie krwi z nerki (przy chorobie tętnic nerkowych i zakrzepach żyły nerkowej)

W trakcie urografii można dokładnie zbadać moczowody, ich budowę i połączenia z nerkami. Przy tej okazji lekarz najczęściej diagnozuje wady anatomiczne takie, jak np. moczowód olbrzymi czy zdwojenie moczowodu, podmiedniczkowe zwężenie moczowodu, nieprawidłowe ujście moczowodu do pęcherza moczowego, torbiele występujące w ujściu moczowodowo-pęcherzowym.

Przy badaniu pęcherza moczowego urografia pozwala wykryć różne przyczyny nawracających zapaleń dróg moczowych. W przypadku cewki moczowej urografia pokazuje, czy nie ma w niej przeszkód, które blokują regularne odpływanie moczu, takich jak: przetoki, uchyłki, zarośnięcie, zwężenia i zastawki.

Urografia wskazanie

Badanie urograficzne wykonuje się przede wszystkim u pacjentów z podejrzeniem schorzeń układu moczowego. Najczęściej diagnozowane są w ten sposób złogi w drogach moczowych, blokady, które przeszkadzają w prawidłowym odpływie moczu, urazy układu moczowego, gdy mocz wycieka poza drogi moczowe, uchyłki ściany pęcherza moczowego, a także wady nerek, nieprawidłowe ich położenie, a nawet ich brak. 

Urografia na czym polega badanie

Urografia jest badaniem rentgenowskim, przed którym podaje się pacjentowi dożylnie środek kontrastujący. Można je wykonać ambulatoryjnie i nie wymaga ono pobytu w szpitalu. Kontrast powoduje, że w trakcie jego podania badany może odczuwać rozchodzące się po całym ciele ciepło i metaliczny smak w ustach. Kontrast trafia do nerek i wydalany jest wraz z moczem, ale wcześniej idealnie pozwala ocenić wygląd organów wewnętrznych. W kilku odstępach czasowych od podania kontrastu wykonuje się zdjęcia rentgenowskie, najczęściej to 4 zdjęcia: jamy brzusznej, układów kielichowo-miedniczkowych nerek, moczowodów oraz pęcherza moczowego.

Urografia przygotowanie

Żeby badanie urograficzne było wiarygodne pacjent musi się odpowiednio do niego przygotować. Dwa dni przed badaniem dieta powinna składać się z produktów lekkostrawnych, najlepiej, jeśli jest półpłynna i nie zawiera owoców, warzyw, słodyczy i ciemnego pieczywa. Ciężkostrawne pokarmy powodują bowiem powstawanie gazów, które mogą zaburzyć obraz w trakcie badania.

Dzień przed badaniem trzeba wypić środek przeczyszczający, a w dniu badania być na czczo. Nie wolno nie tylko jeść, ale także pić i palić papierosów. Tuż przed badaniem pacjent musi też opróżnić pęcherz.

Lekarz powinien  wiedzieć o wszystkich lekach, które pacjent przyjmuje na stałe, ponieważ część z nich trzeba odstawić na przed badaniem (np. metforminę, którą stosuje się w leczeniu cukrzycy). Ważne są również informacje na temat ewentualnego uczulenia na środki cieniujące, skłonność do krwawień, ciąży (urografia nie jest zalecana ze względu na szkodliwe promieniowanie rentgenowskie) i karmienia piersią (zaleca się przerwanie karmienia na 2 dni).

Po badaniu pacjent może wrócić samodzielnie do domu, przed dwa dni musi jednak wypijać co najmniej 1,5 litra wody dziennie, żeby wypłukać kontrast z organizmu.

Urografia przeciwwskazania

Nie u każdego pacjenta możliwe jest wykonanie badania. Przeciwwskazaniem jest na przykład alergia na środek kontrastujący. Badanie jest także bezużyteczne u chorych z zaburzona czynnością nerek. U takich osób środek kontrastujący nie dociera do układu moczowego i nie pozwala na diagnozę.

U pacjentów, którym podawany jest kontrast może dojść do tzw. nefropatii pokontrastowej. Im więcej podanego kontrastu tym ryzyko choroby jest większe. Szacuje się, że przy niektórych badaniach z użyciem kontrastu nefropatia pokontrastowa jest trzecią co do częstości, przyczyną ostrego uszkodzenia nerek u pacjentów hospitalizowanych. Ryzyko jest większe, gdy pacjent ma powyżej 75 lat, choruje na przewlekłą chorobę nerek, cukrzycę, ma przewlekłą niewydolność serca, anemię i hipotonię. Dlatego u chorych z grupy ryzyka wykonuje się badanie stężenia kreatyniny we krwi.

Oceń artykuł

(liczba ocen 16)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA