Nastolatek

Miłość, randki, pierwsza miesiączka, czyli dojrzewanie nastolatków. To okres buntu, który znacznie komplikuje wychowanie dziecka. Kolejną trudnością jest to, że dojrzewanie chłopców i dojrzewanie dziewcząt przebiega inaczej i nie ma na nie tej samej recepty. Zatem jak rozmawiać z nastolatkiem? Jakie metody wychowawcze stosować?

Trudne dojrzewanie – jak nastolatek postrzega świat?

Okres dojrzewania jest kolejnym etapem w życiu małego człowieka. Przestaje być dzieckiem
i za sprawą hormonów zmienia się jego wygląd fizyczny, a także sposób myślenia. Jest to trudny czas zarówno dla młodych ludzi, jak ich rodziców. Zatem jak rozmawiać z nastolatkiem by zrozumieć jego problemy?

Rozwój dziecka – dojrzewanie

Adolescencja to okres między wiekiem dziecięcym, a dorosłością. Dojrzewanie rozpoczyna się około 8-13 roku życia. Wcześniej ten proces rozpoczynają dziewczynki. Następuje nie tylko fizyczny, ale również emocjonalny rozwój dziecka.

Wyróżnia się trzy fazy dojrzewania:

  • Przedpokwitaniowa – trwa od około 8-12 roku życia.
  • Pokwitaniowa – trwa od około 11-15 roku życia.
  • Popokwitaniowa – trwa od około 16-18 roku życia u dziewcząt do 18-21 roku
    u chłopców.

Rozpoczęcie i przebieg wymienionych faz jest indywidualny dla każdego dziecka. Dojrzewanie szybciej rozpoczyna się u dziewcząt niż u chłopców.

Dojrzewanie dziewcząt

Pierwszym etapem dojrzewania dziewcząt jest zwiększenie masy ciała oraz intensywny wzrost. Ma to miejsce między 8-14 rokiem życia. Dodatkowo za sprawą hormonów zaczyna pojawiać się:

  • Owłosienie łonowe
  • Wydzielina z pochwy (biała lub przezroczysta)
  • Intensywne pocenie

Kolejnym etapem jest pierwsza miesiączka. Krwawienie z pochwy pojawia się około 10-16 roku życia. W tym czasie zmienia się ciało – zaokrąglają się kształty – przede wszystkim biodra oraz zaczynają rosnąć piersi.

Miesiączka początkowo jest nieregularna i może być bolesna. Z czasem się normuje. Jednak jeśli to nie następuje należy udać się do ginekologa. Związku z burzą hormonalną może pojawiać się również trądzik, który wywołany jest nadmierną aktywnością gruczołów łojowych. Aby z nim walczyć niezbędna jest odpowiednia higiena. Jeśli jednak to nie wystarcza warto zgłosić się do dermatologa.

Płciowe dojrzewanie dziewcząt kończy się wraz z osiągnięciem stabilności menstruacyjnej. Do tego czasu ciało wciąż się zmienia. Piersi kształtują swoją ostateczną formę. Owłosienie łonowe jest bardziej intensywne, włosy pojawią się także pod pachami, na nogach i rękach (w mniejszym stopniu).

Emocjonalną dojrzałość dziewczęta osiągają około 18-20 roku życia.

Dojrzewanie chłopców

Dojrzewanie chłopców rozpoczyna się między 9-13 rokiem życia. Pierwszym objawem jest powiększenie moszny oraz członka. Pojawiają się również pierwsze włosy łonowe. Kolejnym etapem jest zmiana głosu oraz sylwetki. Hormony sprawiają, że głos staje się niższy, a sylwetka bardziej umięśniona. Wzrost chłopców zaczyna się gwałtownie zwiększać,  rozrastają się ramiona również ramiona.

Młody mężczyzna zauważa owłosienie pachowe. Z biegiem czasu  pojawia się zarost, najpierw nad górna wargą, potem na policzkach. Podobnie jak u dziewcząt może pojawić się uporczywy trądzik. Warto stosować odpowiednie kosmetyki dla nastolatków lub skorzystać z pomocy specjalisty.

Moszna oraz członek sukcesywnie rosną. Jądra zaczynają produkować plemniki i dochodzi do pierwszego wytrysku nasienia. Może on się pojawiać niekontrolowanie w nocy. Znacznie zwiększa się w tym czasie także popęd seksualny.

W kolejnych latach pojawia się również owłosienie na klatce piersiowej, nogach i rękach. Płciowe dojrzewanie chłopców kończy się około 20 roku życia.

Problemy nastolatków

Zmiany jakie dokonują się w ciele młodego człowieka mają swoje odzwierciedlenie również
w psychice. Nastolatek zmienia postrzeganie świata. Potrzebuje odnaleźć swoje miejsce na świecie, wyrazić emocje i uczucia. Niestabilność emocjonalna bywa źródłem wielu problemów:

  • Miłość – pojawiają się pierwsze uczucia i randki. Dziewczynki oglądają filmy dla nastolatek fascynując się pięknymi historiami miłości. Każdy młody człowiek potrzebuje uczucia i akceptacji drugiej osoby. Zazwyczaj tego rodzaju związki są krótkie, lecz bardzo intensywne – towarzyszą im skrajne emocje, które często odciskają się na psychice dojrzewającego dziecka.
  • Alkoholizm wśród młodzieży – często jest wynikiem presji rówieśników i potrzebą adaptacji w środowisku. Wykluczenie jest bardzo bolesne dla młodego człowieka, więc zgadza się na spożywanie alkoholu nie licząc się z konsekwencjami.
  • Palenie papierosów lub wapowanie – palenie papierosów jest zwykle wynikiem chęci zaimponowania rówieśnikom lub wyrazem buntu. Jest to bardzo powszechny problem, gdyż już nawet dzieci sięgają pierwszy raz po papierosa. Obecnie kolejnym problemem jest wapowanie, czyli zaciąganie się parą z elektronicznego papierosa.
  • Narkotyki – są coraz większym problemem. Sięganie po nie jest nie tylko elementem eksperymentu, ale także ucieczki od codziennych problemów, z którymi nie radzi sobie młody człowiek.
  • Depresja u nastolatków – ze względu na coraz bardziej wygórowane oczekiwania rodziców, nauczycieli oraz kształtowania przez Internet „idealnego świata” wiele nastolatków wpada w depresję nie mogąc sprostać presji. To poważny problem, którego nie można lekceważyć, gdyż w krytycznych sytuacjach może prowadzić nawet do samobójstwa młodego człowieka.
  • Agresja – świadczy braku umiejętności radzenia sobie z negatywnymi uczuciami. Akty agresji mogą wynikać z kryzysu tożsamości i oddziaływania środowiska. Często młodzi ludzie przedkładają wzorce propagowane w mediach i grach komputerowych na świat realny. Ponadto może być to wyrazem niskiej samooceny i chęci podbudowania jej poprzez wzbudzenie szacunku wśród rówieśników.

Nie wolno bagatelizować żadnego z problemów nastolatków. Dla młodego człowieka nawet błaha sprawa może okazać się poważną przeszkodą, dlatego niezbędne jest wsparcie bliskich. Wiele osób właśnie w okresie dojrzewania gubi swoją drogę, gdyż brakuje mu odpowiedniej osoby, która pomoże odnaleźć mu sens życia i pokaże jak na nią powrócić.

Dojrzewanie - okres buntu

Jak rozmawiać z nastolatkiem? Wychowanie dziecka w okresie dojrzewania jest niezwykle trudne. Bunt nastolatków daje się we znaki wszystkim domownikom. Młodzi ludzie często podejmują decyzje, które ciężko jest zrozumieć rodzicom.

Metody wychowawcze powinny być dobierane indywidualnie do potrzeb dziecka, gdyż jednemu wystarczy blokada rodzicielska, a innemu będzie niezbędna terapia rodzinna.

Problemy wychowawcze zdarzają się u każdego nastolatka. Aby je ograniczyć należy pamiętać, że:

  • Nastolatkowie są bardzo emocjonalni. Często miewają huśtawki nastrojów, które dorosłym ciężko zrozumieć. Za te zmiany odpowiedzialne są wahania hormonalne.
  • Młodzi ludzie kształtują poczucie własnej wartości i często miewają kompleksy. Wynika to z wciąż zmieniającego się ciała.
  • Dojrzewający człowiek poznaje świat i na jego podstawie kształtuje swoje poglądy. Mogą się one różnić od przekonań rodziców i należy to uszanować. Prawdopodobnie ulegną one jeszcze zmianie.
  • Młody człowiek poszukuje własnej tożsamości i indywidualności, dlatego może wybierać niekonwencjonalne fryzury czy styl ubierania.

Najlepszym rozwiązaniem jest szczera rozmowa, zrozumienie i cierpliwość. Warto sobie przypomnieć siebie z okresu dojrzewania, wtedy łatwiej będzie znieść zachowanie swojej pociechy. W trudnych przypadkach warto skonsultować się z pedagogiem szkolnym lub psychologiem.

Dieta dla nastolatków

Odpowiednia dieta jest niezbędnym elementem prawidłowego rozwoju nastolatka. Wraz
z wiekiem zwiększa się zapotrzebowanie kaloryczne, które dojrzewające dzieci chętnie zaspokajają słodyczami i żywnością typu fast food. Niestety to prowadzi do nadwagi, która obecnie jest bardzo powszechnym problemem.

Dieta nastolatka powinna składać się z pięciu posiłków – trzech podstawowych oraz dwóch zdrowych przekąsek. W żywności nie może zabraknąć przede wszystkim:

  • Białka
  • Wapnia
  • Żelaza
  • Kwasu foliowego
  • Cynku

Zwiększone zapotrzebowanie na te składniki odżywcze wynika z intensywnego wzrostu
i wzmożonego wysiłku intelektualnego.

BMI dla nastolatków oblicza się w ten sam sposób co dorosłych, jednak interpretacja wyniku jest nieco inna. Wyliczony wynik należy sprawdzić na siatce centylowej. Trzeba pamiętać, że różnią się one w zależności od płci, gdyż dziewczęta i chłopcy rozwijają się inaczej.

Temat miesiąca: Gardłowa Sprawa, przeziębienie i grypa