Hematokryt (HCT) - jaka jest norma a kiedy jest niski lub podwyższony

Wskaźnik określajacy liczbę czerwonych krwinek
Źródło: 123RF
Oznaczenie poziomu hematokrytu jest jednym z istotniejszych elementów badania morfologicznego krwi. Niski hematokryt może sygnalizować anemię, zaburzenia szpiku kostnego czy krwawienie wewnętrzne. Podwyższony hematokryt może zwiastować choroby serca spowodowane niedotlenieniem, a nawet niektóre nowotwory. Hematokryt – jaka jest jego norma?

Hematokryt

Hematokryt to procentowy wskaźnik erytrocytów w stosunku do innych składników krwi, czyli do całej jej objętości. Podawany jest w procentach i określa też gęstość krwi. Oznacza się go skrótem Ht lub Hct. Wykonując badanie określana jest jego norma, odchylenia poniżej i powyżej przyjętej wartości, świadczyć mogą o problemach zdrowotnych. Zwykle hematokryt sprawdzany jest przy każdej morfologii.

Hct – morfologia

Badanie morfologiczne powinno być wykonywane profilaktycznie raz w roku. Jednym z jego istotniejszych parametrów jest właśnie hematokryt i jego zawartość procentowa w stosunku do innych parametrów - leukocytów i płytek krwi. Morfologię warto wykonać również, gdy zauważymy u siebie niepokojące objawy. Do sprawdzenia poziomu hematokrytu powinny skłonić nas:

  • ciągłe poczucie znużenia i zmęczenia,
  • wyraźne, utrzymująca się bladość skóry,
  • ogólne i odczuwalne osłabienie organizmu.

Hematokryt norma

Normy hematokrytu są inne dla kobiet i mężczyzn, a także inne dla dziewczynek i chłopców oraz noworodków, a wyglądają następująco:

  • kobiety 37-45%,
  • mężczyźni 40-54%,
  • dzieci od 6 do 12 lat 35-35%,
  • dziewczynki od 13 do 18 lat 36-46%,
  • chłopcy od 13 do 18 lat 37-49%,
  • noworodki 44-64%.

W zależności od aparatu, na którym wykonywane jest badanie, normy te mogą różnić się o kilka punktów procentowych. Dlatego też nie można porównywać wyniku badania z normami pochodzącymi z innej analizy. Do wyników badania zawsze powinniśmy mieć dodane normy obowiązujące w danym laboratorium.

Zobacz też: Choroba Raynauda

Niski hematokryt

Niski hematokryt oraz towarzyszący mu zazwyczaj niski poziom hemoglobiny może sygnalizować anemię, ale hematokryt poniżej normy może również świadczyć o zaburzenia szpiku kostnego czy też krwawieniu z przewodu pokarmowego. Zbyt niski hematokryt obserwuje się także przy zakłóceniach w pracy nerek, niedokrwistości oraz przewodnieniu organizmu.

Dlaczego poziom hematokrytu, czyli czerwonych krwinek, jest tak ważny dla funkcjonowania organizmu? Główną rolą erytrocytów jest transport tlenu z płuc do tkanek w całym ciele. Jeśli jest ich za dużo lub za mało, pojawiają się zaburzenia w pracy organizmu.

Sprawdź też: Małopłytkowość krwi

Wysoki hematokryt

Hematokryt zbyt wysoki występuje w trakcie biegunki i wymiotów, jak również u osób z nadmierną potliwością. Podwyższony hematokryt może być też objawem poważnych chorób. Są wśród nich choroby płuc i serca, które powodują niedotlenienie, a co za tym idzie, wytwarzana jest większa liczba erytrocytów.

Podwyższony hematokryt może świadczyć o bardzo rzadkiej chorobie - czerwienicy prawdziwej. Jest to nowotwór komórek krwiotwórczych w szpiku kostnym, prowadzący do zakrzepicy i zatorowości, udaru, a nawet zawału serca. W przypadku czerwienicy prawdziwej, której przyczyny występowania wciąż nie są znane, oprócz wysokiego hematokrytu obserwuje się również wzrost liczby płytek krwi oraz granulocytów.

Hematokryt w ciąży

Niski hematokryt obserwuje się również u kobiet w ciąży i nie powinien on niepokoić. Jeśli jednak oprócz zbyt niskiego poziomu hct mamy też zbyt niską hemoglobinę oraz małą liczbę krwinek czerwonych, może to oznaczać niedokrwistość lub inne schorzenia. Taki stan zdrowia pacjentki powinien być dokładnie zbadany, a poziom hematokrytu powinien być monitorowany przez lekarza prowadzącego ciążę.

Hematokryt u dzieci

Hematokryt u dzieci również może być zbyt niski lub za wysoki w stosunku do wyznaczonych norm. Najczęstsze przyczyny zbyt wysokiego hematokrytu u dzieci to odwodnienie i nadkrwistość, a niskiego anemia oraz zbyt duże nawodnienie organizmu. Oczywiście jeśli wynik hematokrytu będzie odbiegał od normy, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Morfologia hct - jak się przygotować do badania?

Wskaźnik hematokrytu jest jednym z wielu elementów badania morfologicznego. Do pobrania krwi na morfologię warto się odpowiednio przygotować. Przede wszystkim trzeba być na czczo. Dwa - trzy dni przed pobraniem krwi należy ograniczyć palenie papierosów oraz powstrzymać się od spożywania alkoholu. W dniu badania wysiłek fizyczny nie jest wskazany. Warto także zadbać o spokój przed pobraniem, wówczas na pewno będzie ono mniej bolesne.

Morfologia to swoisty przegląd organizmu. Oprócz czerwonych krwinek oraz hematokrytu, oznacza się w niej też:

  • poziom płytek krwi,
  • leukocytów,
  • hemoglobiny,
  • limfocytów,
  • monocytów,
  • granulocytów,
  • prokalcytoniny,
  • a także MCHC czy MCV, które również mogą wskazać nieprawidłowości w organizmie.

Oceń artykuł

(liczba ocen 27)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA