Jak wygląda kminek i jakie ma właściwości?

Kminek to popularna przyprawa wykorzystywana w polskiej kuchni. W Polsce stosuje się głównie kminek pospolity, ale znane są także inne gatunki kminku. Sprawdź, ile jest gatunków kminku oraz jakie ma właściwości.
Ziarna kminku
źródło:123RF
  • Kminek to roślina zaliczana do rodziny selerowatych. Wyróżnia się kilka odmian kminku.
  • W Polsce wykorzystywany jest głównie kminek pospolity.
  • Owoce kminku pospolitego to popularna przyprawa dodawana do wypieków, zup i potraw z kapusty.
SPRAWDŹ TEŻ: Zioła na nadciśnienie. Jakie zioła na obniżenie ciśnienia warto stosować?
Spis treści

Co to jest kminek?

Kminek (Carum L.) to rodzaj rośliny zaliczanej do rodziny selerowatych. W tym rodzaju wyróżnia się rośliny jednoroczne, dwuletnie oraz byliny o pierzastopodzielonych liściach i drobnych, białych kwiatach. Zgodnie z The Plant List, anglojęzycznym projektem, mającym na celu indeksowanie wszystkich roślin, można wyróżnić 29 gatunków kminku. Istnieją jednak inne klasyfikacje, zgodnie z którymi kminek posiada jedynie 4 gatunki. 

Wszystkie gatunki rośliny rosną w strefie klimatu umiarkowanego na półkuli północnej. W Polsce zaś występuje tylko jeden – kminek pospolity (Carum carvi L.). Owoce tego gatunku kminku to przyprawa często używana w polskiej kuchni.

Kminek cały czy mielony? 

Jak rośnie i jak wygląda kminek zwyczajny? Ten gatunek Carum L. jest rośliną dwuletnią. W Polsce w stanie dzikim rośnie na suchych łąkach, polanach oraz przy drogach, ale jest także uprawiany. Kminek ma mocno rozgałęzioną łodygę, która może osiągnąć do 70 centymetrów wysokości. Jego liście są potrójniepierzastodzielne, zaś kwiaty są białe (choć niekiedy zdarzają się różowe), tworzące podwójne baldachy. 

Owoce kminku to niełupki (zakrzywione ziarenka) w kolorze brązowym. To one stanowią przyprawę wykorzystywaną w kuchni (kminek cały), ale w sklepach dostępny jest także kminek mielony, czyli pod postacią rozkruszonych niełupków. 

Co warto podkreślić, kminek bywa często mylony z kminem rzymskim (kuminem), także będącym rośliną z rodziny selerowatych, jednakże należącą do innego rodzaju – mianowicie Cuminum L. Owoce kuminu także są popularną przyprawą wykorzystywaną przede wszystkim w kuchni indyjskiej i arabskiej ze względu na charakterystyczny cytrusowy posmak oraz łagodną gorycz. 

Swoją drogą Indie są światowym liderem w produkcji tej przyprawy przez co kumin bywa błędnie nazywany kminkiem indyjskim (Trachyspermum ammi), który z kolei jest rośliną z rodziny selerowatych, ale należącą do rodzaju chropawiec. To również przyprawa znana z kuchni indyjskiej o aromacie podobnym do tymianku lub kminku zwyczajnego. W Indiach produkuje się także przyprawę nazywaną czarnym kminkiem, którą stanowią owoce rośliny należącej do gatunku Bunium bulbocastanum, także z rodziny selerowatych. 

Właściwości kminku 

Poza walorami smakowymi, uprawiany w Polsce kminek ma właściwości lecznicze. Surowcem leczniczym są owoce, z których sporządza się napary do picia oraz olejek, pozyskiwany z nasion drogą destylacji, który przeznaczony jest do użytku zewnętrznego. 

Nasiona zawierają olejek eteryczny, flawonoidy, sole mineralne, garbniki, żywice, woski, tłuszcze, białka i kwasy organiczne. W olejku można znaleźć takie cenne składniki jak karwon oraz limonen. Dzięki wymienionym składnikom, kminek działanie ma przeciwskurczowe, moczopędne, wiatropędne oraz antyoksydacyjne. 

Na co pomaga kminek? 

Wymienione właściwości sprawiają, że kminek znajduje zastosowanie w różnych problemach z trawieniem. Jednym z najpopularniejszych zastosowań rośliny jest pobudzenie żołądka do wytwarzania soków trawiennych. Stosuje się go też na kolki i skurcze jelitowe. Od setek lat wykorzystywano także kminek na gazy, wzdęcia oraz zaparcia

Na co jeszcze pomaga kminek? W medycynie alternatywnej wykorzystywano go ponadto jako środek na bóle menstruacyjne. Ponieważ wykazuje działanie moczopędne, polecano go w trudnościach z oddawaniem moczu. Roślina znana jest też z działania wykrztuśnego, dlatego można ją znaleźć w składzie ziołowych leków na kaszel. 

Co więcej, charakterystyczny aromat kminku zwyczajnego sprawia, że był także w dawnych czasach wykorzystywany jako środek odświeżający oddech. 

Do czego kminek? 

Kminek to przyprawa stosowana powszechnie w polskiej kuchni. Do czego dodaje się kminek? Przyprawa jest wykorzystywana głównie do wypieków, zup i potraw z kapusty. Stosuje się go także do aromatyzowania serów. 

Jeżeli chodzi o lecznicze właściwości Carum carvi L., to zastosowanie znajduje herbata z kminku, którą można kupić w aptekach i sklepach zielarskich. Napar można także sporządzić, wsypując do kubka zmielone owoce, a następnie zalewając je wrzątkiem. Napar powinno się parzyć pod przykryciem przez około 15 minut. 

Kminek do picia można stosować trzy razy dziennie. Istnieją jednak przeciwwskazania do jego stosowania. Naparu nie powinny pić osoby uczulone na koper, seler, marchew lub pasternak.

Artykuł napisany przez
Joanna Woźniak
Dziennikarka i copywriterka, specjalizująca się w tematyce medycznej. Przez blisko pół dekady redaktor i wydawca serwisu internetowego Dziennika Łódzkiego. Współpracowała z łódzkim ośrodkiem TVP. Absolwentka Filozofii oraz Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Łódzkim. W wolnych chwilach fotografuje kontrasty ulicy i eksperymentuje w kuchni.
Czytaj również

Bibliografia

  • Seidler- Łożykowska K., Król D., Bocianowski J., 2010. Zawartość olejku eterycznego i jego skład w owocach pochodzących z kolekcji kminku zwyczajnego (Carum carvi L.). Rośliny Oleiste 2020, t. XXXI, s.145 – 158.
  • Baraniak J., Kania M., Surowce roślinne i inne wybrane składniki preparatów prozdrowotnych przeznaczone do stosowania u dzieci, Postępy Fitoterapii 1,2014, s.48 – 53.
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Kmin [dostęp 06.08.2021 r.]
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Kminek [dostęp 06.08.2021 r.]
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Kmin_rzymski [dostęp 06.08.2021 r.]
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Kminek_zwyczajny [dostęp 06.08.2021 r.]
Więcej z kateogrii: Odżywianie
Przeczytaj artykuł
Kiszone buraki - właściwości i zastosowanie. Jak je kisić?
Przeczytaj artykuł
Mniszek lekarski - właściwości i działanie. Na co pomaga?
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Podobne artykuły
Kiszone buraki - właściwości i zastosowanie. Jak je kisić?
Mniszek lekarski - właściwości i działanie. Na co pomaga?
Syrop z mniszka lekarskiego (mleczu) – jak zrobić? Przepis
Syrop z pędów sosny - właściwości, przepis. Jak go zrobić?
Żywność koszerna - co to znaczy i jakie są zasady?

Przychodnia online dla Ciebie

Szybka konsultacja lekarska online przez telefon.

Zacznij leczenie, przedłuż receptę na przyjmowane leki - szybko i bez kolejek.

Wybierz konsultację

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Ból owulacyjny - ile trwa i jak go załagodzić?
Dieta ketogeniczna – na czym polega? Zasady i jadłospis
Kiszone buraki - właściwości i zastosowanie. Jak je kisić?
RDW CV - co znaczy wysokie lub niskie?
D-dimery: norma, badanie i wyniki. Przyczyny podwyższonych?

Reklama