Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗
Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗
Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗

Kminek - właściwości. Na co pomaga i czy można go stosować w ciąży?

Kminek to popularna przyprawa wykorzystywana w kuchni. W Polsce stosuje się głównie kminek pospolity, ale znane są także inne jego gatunki tej rośliny. Jakie ma właściwości? Sprawdź, jak stosować ją na odchudzanie.
Ziarna kminku
źródło:123RF
W skrócie
  • Kminek to roślina zaliczana do selerowatych, która występuje pod postacią wielu odmian. Jakich?
  • Kminek jest stosunkowo bezpieczny, jednak istnieją pewne przeciwwskazania do jego stosowania, np. alergie. W jakie reakcje krzyżowe może wchodzić?
  • Kminek posiada nie tylko walory smakowe, ale także właściwości lecznicze. Na co pomaga?
SPRAWDŹ TEŻ: Zioła na nadciśnienie. Jakie zioła na obniżenie ciśnienia warto stosować?
Spis treści

Reklama

Jak rośnie i jak wygląda kminek zwyczajny?

Kminek zwyczajny (Carum L.) to gatunek rośliny dwuletniej zaliczanej do rodziny selerowatych.  W Polsce w stanie dzikim rośnie na suchych łąkach, polanach oraz przy drogach, ale jest także uprawiany.

Kminek ma mocno rozgałęzioną łodygę, która może osiągnąć do 70 centymetrów wysokości. Jego liście są podwójnie- lub potrójniepierzastodzielne, zaś kwiaty są białe (choć niekiedy zdarzają się różowe), tworzące podwójne baldachy. 

Owoce kminku to niełupki (zakrzywione ziarenka) w kolorze brązowym. To one stanowią przyprawę wykorzystywaną w kuchni (kminek cały), ale w sklepach dostępny jest także kminek mielony, czyli pod postacią rozkruszonych niełupków. 

Lepszy jest zatem cały czy mielony? Obie formy mają swoje zalety. Całe nasiona dłużej są świeże, podczas gdy mielone wygodniej wykorzystuje, np. do przyprawiania potraw. Do czego najlepiej użyć kminek w obu formach? Mielony jest stosowany do przygotowania naparu. Cały z kolei do pieczywa lub kiszonek.Zgodnie z The Plant List, anglojęzycznym projektem, mającym na celu indeksowanie wszystkich roślin, można wyróżnić 29 gatunków kminku. Istnieją jednak inne klasyfikacje, zgodnie z którymi roślina ta posiada jedynie 4 gatunki.

Wszystkie one rosną w strefie klimatu umiarkowanego na półkuli północnej. W Polsce zaś występuje tylko jeden gatunek kminku, czyli  kminek pospolity (Carum carvi L.). Jego owoce stanowią cenną przyprawę często używaną w polskiej kuchni.

Czym go zastąpić? Alternatywą dla kminku mogą być zmielone nasiona kopru włoskiego.

Reklama

Kminek a kmin rzymski i indyjski

Co warto podkreślić, kminek bywa często mylony z kminem rzymskim (kuminem), także będącym rośliną z rodziny selerowatych, jednakże należącą do innego rodzaju - mianowicie Cuminum L.

Owoce kuminu również są popularną przyprawą wykorzystywaną przede wszystkim w kuchni indyjskiej i arabskiej ze względu na charakterystyczny cytrusowy posmak oraz łagodną gorycz.

Kminek natomiast smakuje mocniejszą goryczą. Dodatkowo posiada ostry i piekący zapach.

Z racji że Indie są światowym liderem w produkcji przyprawy kuminu, jest on błędnie nazywany kminem indyjskim. Taka przyprawa istnieje, jednak należy do innego rodzaju. Aromatem przypomina tymianek lub kminek zwyczajny.

W Indiach produkuje się także przyprawę nazywaną czarnym kminkiem (czarnuszką), którą stanowią owoce rośliny należącej do gatunku Bunium bulbocastanum, także z rodziny selerowatych.

Reklama

Na czym polega uprawa kminku?

To aromatyczne ziarno kosztuje około 15 zł za kg. Stosuje się je do przyprawiania potraw. Aby natomiast rozpocząć własną uprawę kminku potrzebne są nasiona. Ich cena wynosi od 2 do 15 zł.

Kminek wysiewa się na głębokość 1,5 cm w odległości ok. 20 cm o siebie, w rzędach co 40 cm. Jest to roślina mrozoodporna, więc bez obaw można hodować ją w ogródku.

Kminek lubi gleby żyzne i wilgotne z dużą zawartością wapnia. Potrzebuje dużo słońca.

Z racji tego, że jestnarażony jest na żerowanie przez mszyce, a także na choroby tj. pleśń, konieczne mogą być opryski specjalnymi preparatami, by chronić roślinę.

Reklama

Jakie są właściwości kminku?

Poza walorami smakowymi, uprawiany w Polsce kminek ma właściwości lecznicze. Surowcem leczniczym są owoce, z których sporządza się napary do picia oraz olejek, pozyskiwany z nasion drogą destylacji, który przeznaczony jest do użytku zewnętrznego.

Nasiona zawierająL

  • olejek eteryczny,
  • flawonoidy,
  • sole mineralne,
  • garbniki,
  • żywice,
  • woski,
  • tłuszcze,
  • białka,
  • kwasy organiczne.

W olejku można znaleźć takie cenne składniki jak karwon oraz limonen.

Dzięki wymienionym składnikom kminek ma działanie:

  • przeciwskurczowe,
  • moczopędne,
  • wiatropędne,
  • antyoksydacyjne. 

Reklama

Na co pomaga kminek? 

Wymienione właściwości sprawiają, że kminek znajduje zastosowanie w różnych problemach z trawieniem. Jednym z najpopularniejszych zastosowań rośliny jest pobudzenie żołądka do wytwarzania soków trawiennych. Żucie ziarenek kminku po posiłku może zatem pomóc na zgagę i wzdęcia.

Stosuje się go też na kolki i skurcze jelitowe. Od setek lat wykorzystywano także kminek na gazy, wzdęcia oraz zaparcia

Na co jeszcze pomaga kminek? W medycynie alternatywnej wykorzystywano go ponadto jako środek na bóle menstruacyjne. Ponieważ wykazuje działanie moczopędne, polecano go w trudnościach z oddawaniem moczu.

Roślina znana jest też z działania wykrztuśnego, dlatego można ją znaleźć w składzie ziołowych leków na kaszel. 

Często stosuje się również kminek na odchudzanie, gdyż jest bogaty w fitosterole,, które obniżają  absorpcję cholesterolu w organizmie. Jak go zatem stosować ? Jedną łyżeczkę mielonych nasion wystarczy zalać szklanką gorącej (nie wrzącej) wody. Taki napar pij się 2-3 razy na dobę.

Właściwości przeciwskurczowe zioła mogą być wykorzystane także na skurcze mięśni, np. ud czy łydek.

Co więcej, charakterystyczny aromat kminku zwyczajnego sprawia, że był także w dawnych czasach wykorzystywany jako środek odświeżający oddech.

Reklama

Jak stosować kminek? Do czego go dodawać?

Kminek to przyprawa stosowana powszechnie w polskiej kuchni. Do czego się ją dodaje? Jest wykorzystywana głównie do wypieków, zup i potraw z kapusty. Stosuje się ją także do aromatyzowania serów. 

Jeżeli chodzi o lecznicze właściwości Carum carvi L., to zastosowanie znajduje herbata z kminku, którą można kupić w aptekach i sklepach zielarskich.

Napar można także sporządzić samodzielnie, wsypując do kubka zmielone owoce, a następnie zalewając je wrzątkiem. Taki napój powinno się parzyć pod przykryciem przez około 15 minut. 

Kminek do picia można stosować trzy razy dziennie. Istnieją jednak pewne przeciwwskazania do jego stosowania.

Reklama

Przeciwwskazania i skutki uboczne stosowania kminku

Czy kminek jest zdrowy dla wszystkich? Otóż nie, niektórzy nie mogą go spożywać. Ani w formie przyprawy, ani naparu nie powinny pić go osoby uczulone na koper, seler, marchew lub pasternak. Kminek obniża także ciśnienie krwi, więc jest niewskazany dla osób z niskim tętnem.

Olejku kminkowego powinny unikać także osoby ze schorzeniami wątroby i dróg żółciowych. Odradza się go także pacjentom z zapaleniem nerek.

Nie ma jednak przeciwwskazań do stosowania kminku w ciąży Jest on bezpieczny również podczas kamienia piersią, jeśli dziecko nie jest alergikiem. Stosuje się go nawet na kolki u niemowląt, gdyż działa przeciwskurczowo.

Jeśli przyszła mama lub kobieta karmiąca ma jednak wątpliwości, co do stosowania pewnych ziół lepiej, by przed ich użyciem wcześniej skonsultowała się z lekarzem.

Wiele osób pyta, czy można jeść surowy kminek. Nie ma badań na ten temat, jednak zaleca się go stosować po poddaniu procesowi suszenia.

Czytaj również

Bibliografia

  • Seidler- Łożykowska K., Król D., Bocianowski J., 2010. Zawartość olejku eterycznego i jego skład w owocach pochodzących z kolekcji kminku zwyczajnego (Carum carvi L.). Rośliny Oleiste 2020, t. XXXI, s.145-158.
  • Baraniak J., Kania M., Surowce roślinne i inne wybrane składniki preparatów prozdrowotnych przeznaczone do stosowania u dzieci, Postępy Fitoterapii 1,2014, s.48 - 53.
  • S. Zwierz, “Technologia uprawy kminku zwyczajnego”. Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Lublinie (2020): 2-3.
  • O. Merah “Biochemical Composition of Cumin Seeds, and Biorefining Study.” Biomolecules 2020, vol. 10, no. 7, (2020): 1054A. Kędzia and A. W. Kędzia, “Postępy Fitoterapii Borgis” Post Fitoter, vol. 18, no. 2, (2017): 94-99.
Joanna Woźniak
Artykuł napisany przez
Joanna Woźniak
Dziennikarka i copywriterka, specjalizująca się w tematyce medycznej. Przez blisko pół dekady redaktor i wydawca serwisu internetowego Dziennika Łódzkiego. Współpracowała z łódzkim ośrodkiem TVP. Absolwentka Filozofii oraz Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Łódzkim. W wolnych chwilach fotografuje kontrasty ulicy i eksperymentuje w kuchni.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Przyprawy
Len mielony - właściwości i zastosowanie w leczeniu. Na co pomaga i jak go stosować?
Właściwości lenu mielonego
Imbir na przeziębienie - dlaczego tak skutecznie działa? Właściwości i przepisy
Herbata z imbirem na grypę i przeziębienie
Cząber - jak wygląda i do czego dodawać? Właściwości i zastosowanie
Ziele cząbru
Podobne artykuły
Goździki w drewnianej miseczce i olejek
Goździki na gardło - jak stosować na ból? Do ssania, żucia i napar
Różowa sól himalajska
Sól himalajska (różowa) - właściwości, skład i zastosowanie
Suszone liście oregano
Oregano - właściwości przeciwwskazania. Na co pomaga i jak stosować?
Goździki na drewnianej łyżce
Goździki w ciąży – czy można stosować? Na co pomagają?
Przyprawa kardamon
Kardamon właściwości. Do czego dodawać i czy ma działanie uboczne?

Reklama


Jak się uchronić przed chorobami cywilizacyjnymi?
Sprawdź!