Najzdrowsze miejsce w internecie

Niskie tętno - kiedy to powód do zmartwień? Przyczyny i objawy towarzyszące niskiemu pulsowi

Puls w organizmie człowieka zmienia się w zależności od wielu czynników zewnętrznych. Najczęstszym z nich jest wysiłek fizyczny – serce bije szybciej podczas ruchowej aktywności, wolniej w chwilach spoczynku. Wpływ na tę prędkość mają również emocje, wiek, niektóre choroby, czy zażywane leki. Co może oznaczać niski puls?
Lekarz mierzy puls pacjentowi
źródło:123RF
W skrócie
  • Puls, nazywany również tętnem to wartość określająca, z jaką częstotliwością następuje ruch ścian naczyń tętniczych. Puls określa się na podstawie liczenia liczby uderzeń serca przez pewien czas. Nazywa się to palpacją.
  • Normalne tętno spoczynkowe u dorosłych waha się od 60 do 100 uderzeń na minutę (bpm). Ludzie mają różne tętno w zależności od wieku, płci, kondycji fizycznej, poziomu stresu, zażywanych leków i innych czynników
  • Warto wiedzieć, że tętno obniża się z wiekiem. Jednak u niektórych pacjentów tętno spoczynkowe (mierzone w spoczynku) może być zbyt niskie - poniżej 50 BPM. Czasami jest to przejściowe, a innym razem przewlekłe.
  • Zbyt niskie tętno może prowadzić do spadku dotlenienia ośrodkowego układu nerwowego, osłabienia mięśni, omdlenia i dezorientacji. W przypadku utrzymującego się niskiego tętna i objawów towarzyszących należy pilnie skonsultować się z lekarzem.
SPRAWDŹ TEŻ: Wysoki puls – przyczyny i sposoby obniżenia wysokiego tętna
Spis treści

Niski puls, czyli jaki? Ile wynosi niskie tętno?

Puls, nazywany również tętnem to wartość określająca, z jaką częstotliwością następuje ruch ścian naczyń tętniczych. Częstotliwość ta zależy przede wszystkim od tempa, z jaką bije serce oraz od elastyczności poruszających się ścian.

Palpacyjnego badania pulsu z reguły dokonuje się na tętnicach powierzchniowych:

  • promieniowej,
  • szyjnej zewnętrznej,
  • ramiennej,
  • udowej,
  • skroniowej,
  • podkolanowej.

Naczynia te umiejscowione są na tyle płytko, że tętno wyczuwalne jest przez skórę. Tętno u zdrowego, dorosłego człowieka w czasie normalnej aktywności to ok. 70 uderzeń na minutę (BPM z ang. beats per minute).

Norma ta zmienia się w zależności od wieku pacjenta:

  • u niemowląt: 130 BPM,
  • u dzieci: 100 BPM,
  • u młodzieży: 85 BPM,
  • u osób starszych: 60 BPM.

Ogólnie rzecz biorąc, puls obniża się z wiekiem. Zdarza się jednak, że u niektórych pacjentów stwierdza się zbyt niskie tętno spoczynkowe (mierzone podczas spoczynku, czyli nie w momencie lub tuż po fizycznym wysiłku) – poniżej 50 BPM. Czasem ma ono charakter przejściowy, niekiedy jest stanem przewlekłym.

Przyczyny niskiego pulsu

Co oznacza niskie tętno? Ponieważ jednym z najważniejszych czynników mających wpływ na puls jest elastyczność ścian tętniczych, jego obniżenie może świadczyć o złej kondycji naczyń krwionośnych. Niski puls towarzyszy np. miażdżycy – najczęstszej przewlekłej chorobie tętnic (najczęściej występuje przy niej niskie tętnowysokie ciśnienie tętnicze).

Innymi chorobowymi przyczynami niskiego tętna mogą być:

  • zaburzenia hormonalne, w tym niedoczynność tarczycy, objawiające się ogólnym osłabieniem, apatią, niskim tętnem i ciśnieniem,
  • arytmie serca spowalniające jego czynność,
  • bradykardia zatokowa – choroba polegająca na zaburzeniach pracy węzła zatokowo-przedsionkowego, który nadaje rytm pracy mięśnia sercowego,
  • bloki zatokowo-przedsionkowe,
  • bloki przedsionkowo-komorowe,
  • zaburzenia poziomu elektrolitów,
  • zatrucia (np. lekami czy innymi substancjami chemicznymi).

Niski puls u zdrowego pacjenta - czy to możliwe?

O czym świadczy niskie tętno, które nie jest spowodowane stanem chorobowym? W sposób naturalny występuje ono często u osób starszych, u których wydolność pracy serca jest już osłabiona. Jest to stan naturalny, chyba że tętno jest bardzo niskie (poniżej 40 BPM) – wówczas może świadczyć o zaburzeniach pracy organizmu.

Niskie tętno występuje także często u sportowców, nie tylko podczas snu, ale również przy wysiłku fizycznym. Świadczy ono o dobrej kondycji organizmu i jego odporności na zmęczenie.

Zaburzenia ciśnienia i pulsu często obserwuje się także u kobiet w ciąży, tu jednak przeważnie występuje przyspieszone tętno i niskie ciśnienie. Zbyt niski puls zdarza się zdecydowanie rzadziej i powinien zostać skonsultowany z lekarzem prowadzącym.

Objawy niskiego tętna. Co wskazuje na niski puls?

Mierzenie tętna jest bardzo prostym badaniem, które można wykonać samemu właściwie w dowolnym miejscu i chwili. Wystarczy przyłożyć dwa palce prawej dłoni do wewnętrznej strony lewego nadgarstka lub lewej strony szyi i policzyć ilość tętnień w czasie jednej minuty. 

Warto zatem raz na jakiś czas zmierzyć puls, który sporo mówi o stanie zdrowia i kondycji fizycznej organizmu. Mniej niż 50 uderzeń/min. w stanie spoczynku (np. po nocy) świadczy o zaniżonym pulsie. 

Zbyt niskie tętno może prowadzić do spadku dotlenienia ośrodkowego układu nerwowego, co może objawiać się:

  • uczuciem zmęczenia,
  • zawrotami głowy,
  • omdleniami,
  • kołataniem serca,
  • mroczkami przed oczami,
  • niekiedy nawet utratą przytomności.

Wystąpienie takich objawów powinno być bezwzględnie i niezwłocznie skonsultowane z lekarzem. Niedotlenienie jakichkolwiek części organizmu może być groźne w skutkach.

Jak podnieść niski puls?

Co robić, kiedy tętno jest zbyt niskie? Metody postępowania zależą od tego, jaki charakter ma dolegliwość – przewlekły, czy nagły, czy spadki pulsu są nieznaczne, czy wręcz zagrażają czynnościom życiowym pacjenta.

Stan przewlekłego niskiego pulsu nazywany jest bradykardią. Nie zawsze dolegliwość ta wymaga terapii. Niektórzy pacjenci zawsze mają obniżone tętno, ale czują się dobrze i funkcjonują normalnie. 

Jednak nieleczona bradykardia objawowa może prowadzić do poważnych konsekwencji, a nawet stanowić zagrożenie dla życia. W sytuacji zagrożenia życia konieczne jest podanie atropiny lub dopaminy. Aby na stałe wyregulować puls, wszczepia się niekiedy stymulator serca.

Kiedy pacjent boryka się z niewielkimi spadkami pulsu, na co dzień można zwiększyć spożycie płynów zawierających teinę i kofeinę, czyli herbaty i kawy. Można stosować też niektóre zioła o działaniu pobudzającym. Bardzo skuteczną metodą podnoszenia tętna jest także wysiłek fizyczny, szczególnie zaleca się ruch na świeżym powietrzu.

Czytaj również

Bibliografia

  • Sebastian Stec, Zaburzenia rytmu serca - zaburzenia rytmu życia, 2014, ISBN: 978-83-7430-415-3
  • Dr n. med. Magdalena Kłosińska, Prof. dr hab. med. Jarosław D. Kasprzak, Życie z niewydolnością serca, Warszawa 2013
  • Claudia Galler, Choroby serca i układu krążenia, Wydawnictwo Medpharm, 2011, ISBN:9788362283736
  • Maria Sałamacha, Jaki powinien być prawidłowy puls (tętno) i ciśnienie, http://sp2.edulomianki.pl/data/upload_files/files/Dokumenty/rok%20szkolny%202019_20/Szko%C5%82a/Piel%C4%99gniarka/Prawid%C5%82owe%20t%C4%99tno.pdf, data dostępu: 27.07.2021
  • Gać, P., Poręba, R., Poręba, M., Lemański, M., Lewczuk, K., Zawadzki, M., & Pawlas, K. (2013). Znajomość prawidłowych wartości tętna w wybranej grupie studentów z Kielc, Wrocławia i Zielonej Góry. In Annales Academiae Medicae Silesiensis (Vol. 67, No. 2).
Justyna Gabrysiak-Kula
Artykuł napisany przez
Justyna Gabrysiak-Kula
Copywriterka, od kilku lat specjalizująca się w tematyce medycznej, kosmetycznej i parentingowej. Autorka kilkuset artykułów o zdrowiu, urodzie i na tematy pokrewne. Absolwentka kulturoznawstwa, dla której obcowanie z kulturą zawsze było ważnym obszarem życia. Prywatnie matka dzieciom, kocha muzykę i pływanie.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Echo serca - jak wygląda badanie echa serca. Normy, wyniki
Osoba w czasie badania echa serca
Przeczytaj artykuł
Czerwona pręga – jak wygląda? Na stopie i przedramieniu
Przeczytaj artykuł
Rozrusznik serca – jak długo można żyć? Wszczepienie, cena
Serce
Podobne artykuły
Czym grozi wysoki puls i jak go obniżyć?
Rak serca - objawy u dzieci i dorosłych. Jak wyleczyć?
Dziura w sercu - u dziecka i dorosłego. Jakie objawy?
Zapaść serca - objawy i przyczyny. Jak wygląda leczenie?

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Dzbanek filtrujący - jaki wybrać i dlaczego filtrować wodę?
Jaki materac do łóżeczka dziecięcego? Na co zwrócić uwagę?
Jaki roller do twarzy wybrać i na co pomaga taki masaż?
Olejek CBD - jaki wybrać i czym się kierować przy zakupie?

Reklama