Odparzenia pieluszkowe u niemowlaka - sposoby i leczenie

Odparzenia pieluszkowe u niemowlaka
Fot. 123RF
Odparzenia pieluszkowe powstają w miejscach intymnych u maluchów w wieku niemowlęcym i wczesnodziecięcym, na skutek działania wilgoci, ciepła, bakterii i grzybów. Co robić w takiej sytuacji? Jak uniknąć wystąpienia pieluszkowego zapalenia skóry? Jak wybrać skuteczną maść na odparzenia pieluszkowe?
 

Czym są odparzenia pieluszkowe 

Odparzenia pieluszkowe są jednym z najczęściej występujących problemów dermatologicznych u dzieci do trzeciego roku życia. Pojawiają się w tych miejscach na ciele, które przez większą część dnia zakryte są pieluchą, przez co narażone są na działanie wilgoci, ciepła, a także bakterii bytujących w moczu i kale, przy zachowaniu niewielkiej tylko przewiewności.

Występowaniu odparzeń pieluszkowych sprzyjają błędy pielęgnacyjne, w tym przede wszystkim stosowanie niewłaściwych dermokosmetyków oraz zbyt rzadkie przewijanie dziecka. Nieleczone odparzenia prowadzą do tak zwanego pieluszkowego zapalenia skóry (PZS), rozwijającego się najczęściej wskutek podatności podrażnionego ciała na zakażenia bakteriami oraz grzybami Candida albicans. Choroba, choć w większości przypadków nie ma ciężkiego przebiegu, może być bardzo uciążliwa dla maleństwa i przysparzać niemałych problemów rodzicom. Dlatego zdecydowanie lepiej jest jej zapobiegać, niż ją leczyć. 

Jak wygląda odparzenie pieluszkowe? 

Jak wygląda odparzenie pieluszkowe? Z łatwością rozpoznają je nawet rodzice niemający dużego doświadczenia w pielęgnacji dzieci. W większości przypadków problem objawia się w postaci rumienia zlokalizowanego w jednym lub większej liczbie miejsc intymnych, schowanych pod pieluchą – w pachwinach, wokół odbytu, w pobliży genitaliów.

W szczególności na odparzenia pieluszkowe narażone są miejsca ścisłego przylegania pieluszki, a także przestrzenie pomiędzy fałdami skórnymi, gdzie tworzą się trudne do pielęgnacji, przegrzane i słabo wentylowane zagłębienia. Jeśli dojdzie do pieluszkowego zapalenia skóry, charakter zmian może stać się znacznie poważniejszy – na skórze pojawiają się wówczas krosty, nadżerki, grudki, pęcherze, czy obrzęk. Dochodzi też do intensywnego łuszczenia się naskórka. 

Co na odparzenia pieluszkowe? 

Co robić, gdy zauważymy charakterystyczne zaczerwienia na skórze dziecka? Co na odparzenia pieluszkowe sprawdzi się najlepiej? Medycyna i kosmetologia mają w tej materii do zaoferowania znaczny arsenał środków. Istotne są także działania profilaktyczne. Aby zapobiegać powstawaniu podrażnień, a także przyspieszyć leczenie poparzonej skóry, należy: 

  • regularnie przewijać dziecko (nie rzadziej niż co 3 godziny oraz po każdej defekacji), 
  • w miarę możliwości zostawiać dziecko bez pieluchy, by części intymne miały swobodny dostęp powietrza, 
  • używać do podmywania zwykłej wody, która nie podrażnia skóry, w odróżnieniu od nawilżanych chusteczek, 
  • osuszać miejsca intymne, ale nie wycierać ich intensywnie, aby nie drażnić i nie osłabiać skóry, 
  • unikać w diecie skrobi ziemniaczanej, która zwiększa podatność na infekcję Candida albicans, 
  • stosować emolienty, czyli środki nawilżające i natłuszczające skórę, 
  • w razie potrzeby, zastosować specjalistyczne środki pielęgnujące – krem lub maść na pieluszkowe zapalenie skóry, najlepiej z zawartością takich substancji, jak alantoina i D-pantenol ,
  • ostateczność, to leczenie farmakologiczne, w tym – przeciwgrzybicze. 

Maść na odparzenia pieluszkowe 

W przypadku wystąpienia objawów podrażnienia skóry w miejscach intymnych, zastosować należy maść na odparzenia pieluszkowe, na przykład Alantan Plus. Jest to sprawdzony preparat bazujący na leczniczym działaniu alantoiny i dekspantenolu. Alantoina wykazuje silne działanie złuszczające, zwiększa nawilżenie skóry, a pobudzając wzrost nowej tkanki, przyspiesza leczenie ran. Z kolei deksopantenol wnika w skórę, gdzie przekształca się w kwas pantotenowy.

Substancja ta ma silne działanie nawilżające. Pantenol zaliczany jest do grupy związków określanych mianem humektantów – wiążą one cząstki wody, zapewniają właściwy poziom wilgotności oraz zwiększając elastyczność skóry. Ponadto substancja ta wykazuje istotne właściwości regeneracyjne, podobnie jak alantoina, przyspieszając procesy gojenia się skóry. 

Domowe sposoby na pieluszkowe zapalenie skóry 

Od dziesięcioleci, na podrażnioną, odparzoną pupę stosuje się też powszechnie skrobię ziemniaczaną, czyli krochmal. W użyciu jest także puder, czyli zasypka dziecięca – najczęściej produkty tego typu również zawierają alantoinę oraz pantenol. W ich składzie może też znajdować się talk, minerał który wykazuje silne działanie osuszające i łagodzące, aczkolwiek niepozbawiony jest wad - stosowany w dużej ilości może zapychać pory, utrudniając skórze oddychanie.

Zasypki skutecznie radzą sobie z odparzeniami, ale w coraz większym stopniu wypierane są przez produkty łatwiejsze w aplikacji. Dlatego rekomendując tzw. domowe sposoby na pieluszkowe zapalenie skóry, eksperci – oprócz zaleceń czysto higienicznych -  polecają pielęgnację przede wszystkim za pomocą bazujących na alantoinie i pantenolu maści.

Jak leczyć odparzenia pieluszkowe w zaawansowanym stadium? 

W sytuacji, gdy problem podrażnień zostanie zlekceważony lub będzie nieumiejętnie leczony, konsekwencją może być pieluszkowe zapalenie skóry. Jest to stan chorobowy, który oprócz środków pielęgnacyjnych (maści i kremów), wymaga też zastosowania leczenia farmakologicznego. W zależności od nasilenia zmian oraz ich podłoża, stosuje się kilka grup leków, a wśród nich: 

  • glikokortykosteroidy, takie jak hydrokortyzon, 
  • leki przeciwgrzybicze, w tym przede wszystkim klotrimazol, 
  • niesteroidowe leki przeciwzapalne, 
  • inhibitory kalcyneuryny, 
  • leki przeciwhistaminowe

W dużej mierze są to leki sprzedawane na receptę, a ich włączenie do terapii odbywać się może wyłącznie na polecenie i pod kontrolą lekarza, szczególnie w przypadku bardzo małych dzieci. 

Artykuł powstał we współpracy z Zakładami Farmaceutycznymi "Unia".

Czytaj też:

Bibliografia

  • Anna Wilmont, Anna Doboszyńska, Pieluszkowe zapalenie skóry u dzieci, Pediatr Med Rodz 2012, 8
  • Magdalena Łosik: Pieluszkowe zapalenie skóry i inne odparzenia u niemowląt, Postępy Neonatologii, 2018; 24(2)

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Pytanie: Czy skorzystasz z bezpłatnego szczepienia przeciw pneumokokom czy wybierzesz płatną szczepionkę?

  Wybiorę szczepionkę bezpłatną

  Wybiorę szczepionkę płatną

  Przed wyborem muszę poznać opinię lekarza

  Przed wyborem poznam opinię innych rodziców

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA