Prawdziwe królowe wśród orzechów. 👑 Sprawdź❗
Prawdziwe królowe wśród orzechów. 👑 Sprawdź❗
Prawdziwe królowe wśród orzechów. 👑 Sprawdź❗

Świszczący kaszel - przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

Świszczący kaszel to objaw różnorodnych chorób lub nieprawidłowości układu oddechowego. Jako naturalny odruch obronny organizmu pojawia się zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Przeczytaj, co wywołuje ten rodzaj kaszlu i jak go leczyć. Dowiedz się, czy może być objawem groźnego schorzenia i kiedy należy zgłosić się do lekarza.
Kobieta mająca świszczący kaszel
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Świszczący kaszel może być objawem wielu chorób, ale także patologicznych zmian w obrębie układu oddechowego.
  • Kaszel palacza to jeden z przykładów świszczącego kaszlu i oddechu bez podłoża chorobowego.
  • Leczenie suchego lub mokrego świszczącego kaszlu polega na zastosowaniu środków farmakologicznych, ale nie tylko. Sprawdź, co stosować.
SPRAWDŹ TEŻ: Jakie są przyczyny świszczącego oddechu?
Spis treści

Reklama

Czym jest świszczący kaszel?

Kaszel to naturalny odruch organizmu, który polega na gwałtownym wyrzuceniu powietrza z dróg oddechowych. Jego podstawowym zadaniem jest ochrona układu oddechowego.

Dzięki takiej fizjologicznej reakcji możemy zapobiec przedostaniu się ciała obcego do dróg oddechowym, czy odkrztuszać gromadzącą się w gardle, zapalną wydzielinę.

Procesowi temu mogą towarzyszyć dodatkowe objawy, a w parze mogą pojawiać się na przykład kaszel i świszczący oddech.

Jak odróżnić świszczący kaszel od innych rodzajów kaszlu? Przede wszystkim ze względu na dźwięk, który wydobywa się w omawianym przypadku ze zwężonych dróg oddechowych.

Powietrze przechodzące przez tak zmienione drogi oddechowe przybiera formę charakterystycznego świstu, często przypominającego gwizdanie, a nawet pianie koguta.

Kaszel i świszczący oddech częściej pojawiają się u dzieci, głównie ze względu na anatomiczną budowę dróg oddechowych, które u maluchów nie są jeszcze w pełni rozwinięte. Przez to, nawet przy kaszlu towarzyszącemu infekcji, można u dzieci usłyszeć swoisty świst.

Czy świszczący kaszel może być oznaką choroby u najmłodszych? Sprawdź w dalszej części artykułu.

Kaszel świszczący u dorosłych może być z kolei objawem wielu schorzeń lub nieprawidłowości w obrębie układu oddechowego. W wielu przypadkach może wskazywać na niewydolność oddechową.

Warto zatem w trybie pilnym skonsultować się z lekarzem, szczególnie gdy symptomy nie ustępują, a wręcz się nasilają.

Unituss Junior
Unituss Junior to syrop skuteczny w objawowym leczeniu suchego kaszlu o różnym pochodzeniu. Najczęściej są to infekcje górnych dróg oddechowych, ale stwierdzono także dobre działanie substancji czynnej leku w kaszlu astmatycznym.
To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania i tylko wtedy, gdy jest to konieczne. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
MATERIAŁ SPONSOROWANY

Przyczyny świszczącego kaszlu

Przyczyny świszczącego kaszlu są bardzo zróżnicowane. Do najważniejszych należą:

  • infekcje, najczęściej wywoływane przez wirusy,
  • alergie,
  • zapalenie oskrzeli,
  • astma,
  • refluks żołądkowo-przełykowy,
  • mukowiscydoza,
  • nowotwory dróg oddechowych,
  • palenie tytoniu,
  • zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2,
  • choroby strun głosowych,
  • nieprawidłowy rozwój układu oddechowego.

O czym może świadczyć suchy, świszczący kaszel? Najczęściej jest oznaką choroby, rzadziej wskazuje na obecność ciała obcego w drogach oddechowych.

U wielu dorosłych i dzieci pojawia się świszczący kaszel po infekcji. Dlaczego? W czasie choroby wydzielina zalega w drogach oddechowych, powodując odruch kaszlu, przypominający niekiedy świst.

Świszczący oddech przy przeziębieniu wskazuje zazwyczaj na wirusowe podłoże choroby. Często przy zapaleniu oskrzeli świszczący oddech jest głównym objawem tego schorzenia.

W takich przypadkach następuje zwężenie oskrzeli, któremu towarzyszy męczące odkrztuszanie wydzieliny.

Na świszczący kaszel astmatyczny są z kolei narażone osoby borykające się z astmą, czyli chorobą przewlekłą, która charakteryzuje się przede wszystkim silnymi skurczami oskrzeli.

Kaszel i świszczący oddech powodują problemy z oddychaniem, mówieniem, a chory z trudem łapie powietrze. Dodatkowo pojawiają się poty i blada skóra.

Takie przypadki wymagają zawsze szczegółowej kontroli medycznej. Nie tylko astma jest przyczyną takich dolegliwości.

Częstym połączeniem jest także świszczący kaszel i alergia. Kaszel pojawia się na skutek kontaktu organizmu z alergenem.

Jak odróżnić go od kaszlu o podłożu infekcyjnym? Występuje dłużej niż kilka dni i towarzyszą mu często dodatkowe objawy, jak swędzenie skóry, łzawienie oczu, czy alergiczny nieżyt nosa.

U osób palących papierosy bardzo często pojawia się świszczący oddech i kaszel u palacza. Dlaczego? Dym papierosowy podrażnia drogi oddechowe, a nadmierna ilość toksyn prowadzi do nadprodukcji wydzieliny, która wywołuje odruch kaszlu.

Taki kaszel może być także objawem rozwoju wielu chorób, jak rozedma płuc, czy gruźlica.

W ostatnich latach część osób, które przeszły zakażenie wirusem SARS-CoV-2, uskarża się na świszczący kaszel po covidzie.

U wielu ozdrowieńców utrzymuje się dość długo po przebyciu COVID-19 i jest reakcją nabłonka oddechowego na chorobę.

Długość trwania kaszlu zależy przede wszystkim od kondycji zdrowotnej pacjenta i stopnia nasilenia choroby.

Jak rozpoznać świszczący kaszel?

Czym charakteryzuje się świszczący kaszel? Można podzielić go na następujące rodzaje:

  • suchy świszczący kaszel, w trakcie którego nie jest odkrztuszana wydzielina. Ten rodzaj kaszlu pojawia się wraz z łaskotaniem w gardle i uczuciem suchości;
  • mokry kaszel i świszczący oddech, które charakteryzuje odkrztuszaniem śluzu (plwociny). Taki kaszel pojawia się często po kaszlu suchym i towarzyszy mu wydzielina z nosa lub gardła;
  • przewlekły świszczący kaszel, którego główną cechą jest długie trwanie, powyżej 8 tygodni. Często towarzyszy mu uczucie stałego łaskotania w gardle, świądu, czy chrypka;
  • świszczący oddech w nocy, czyli charakterystyczny dźwięk, który pojawia się podczas przepływu powietrza przez zwężone drogi oddechowe podczas snu. Powietrze napotyka na opór i wywołuje świszczący oddech. Ten rodzaj kaszlu i oddechu pojawiają się najczęściej u astmatyków;
  • kaszel i świszczenie w drogach oddechowych, które towarzyszą stanom zapalnym płuc. 

Rozpoznanie świszczącego kaszlu jest pierwszym etapem do zdiagnozowania wielu chorób, a w zależności od tego, czy jest suchy, mokry, pojawia się w dzień, czy w nocy lekarz jest w stanie połączyć go z konkretną jednostką chorobową. 

Reklama

Świszczący kaszel u dziecka

Kaszel i świszczący oddech u dziecka występują częściej niż u dorosłych. Oskrzela dzieci są dość wąskie i krótkie, a mięśnie gładkie jeszcze słabo wykształcone.

Świszczącemu oddechowi u dziecka sprzyjają więc często anatomia i fizjologia dróg oddechowych na pewnym etapie rozwoju. Ale nie tylko.

Przykładowo, suchy świszczący kaszel u dziecka związany jest najczęściej z:

  • reakcjami alergicznymi na skutek styczności z określonym alergenem (na przykład kurz, sierść psa, pyłki lub jedzenie),
  • infekcjami wirusowymi lub bakteryjnymi,
  • wadami rozwojowymi układu oddechowego,
  • astmą,
  • guzami tworzącymi się w obrębie dróg oddechowych.

W zależności od przyczyny świszczącego oddechu i kaszlu u dziecka pojawiają się dodatkowe objawy, jak trudności z oddychaniem, łzawienie oczu, katar, czy wysypki na skórze.

Każdy przypadek należy skonsultować z lekarzem, który dokładnie określi przyczynę kaszlu świszczącego u dziecka.

O czym może świadczyć świszczący kaszel u niemowlaka? Może być objawem nie tylko infekcji, ale także zaburzenia drożności krtani, anatomicznego zwężenia dróg oddechowych lub ich zakażenia.

Przyczyną kaszlu i świszczącego oddechu u niemowlaka jest również astma oskrzelowa, zapalenie oskrzelików, czy zachłyśnięcie pokarmem.

U kilkulatka, np. dwulatka może sygnalizować astmę lub zapalenie krtani. Świszczący kaszel u dziecka w nocy pojawia się często przy refluksie żołądkowo-przełykowym.

Przy tym schorzeniu, na skutek zmiany pozycji na leżącą, kwaśna treść żołądkowa cofa się do przełyku, podrażnia gardło dziecka, co powoduje odruch kaszlu.

Mokry kaszel i świszczący oddech u dziecka to z kolei często sygnał, iż wydzielina ścieka po tylnej stronie gardła i w drogach oddechowych małego pacjenta gromadzi się śluz.

Zwężone drogi oddechowe u dzieci są główną przyczyną świszczącego kaszlu, gdyż powietrze przechodzące przez tak wąski tunel daje charakterystyczny świst.

Kto leczy świszczący kaszel u dzieci? Pierwsze kroki należy skierować do pediatry. Jeśli przyczyną kaszlu jest infekcja to kontakt z pediatrą powinien wystarczyć.

Brak podłoża infekcyjnego wymusza dalszą diagnostykę. W zależności od charakteru dodatkowych objawów należy skonsultować się z pulmonologiem, alergologiem lub laryngologiem.

Reklama

Leczenie świszczącego kaszlu

Jak złagodzić świszczący kaszel? Leczenie uzależnione jest od przyczyny. W pierwszej kolejności należy zdiagnozować jednostkę chorobową lub inne zaburzenie, któremu towarzyszy świszczący kaszel.

Etapem poprzedzającym właściwą terapię jest więc konsultacja lekarska. Podstawowymi środkami farmakologicznymi w procesie leczenia są:

  • odpowiednio dobrane leki na infekcje, stany zapalne płuc lub oskrzeli, astmę czy alergie;
  • syrop na suchy świszczący kaszel, którego zadaniem jest łagodzenie skurczu oskrzeli i hamowanie odruchu oraz natężenia kaszlu;
  • syrop na świszczący kaszel mokry, który ułatwia oderwanie wydzieliny i odkrztuszanie, hamuje nadprodukcję gęstej wydzieliny i działa przeciwzapalnie.

W leczeniu warto także stosować domowe sposoby na świszczący kaszel. Prostą metodą są inhalacje. Co na suchy świszczący kaszel? Sposób jest bardzo prosty - inhalacje z zastosowaniem soli fizjologicznej, która nawilża i przynosi ulgę w uporczywym kaszlu.

Do inhalowania kaszlu mokrego można stosować olejki eteryczne (na przykład sosnowy, tymiankowy czy eukaliptusowy), które skutecznie upłynniają wydzielinę i ułatwiają odkrztuszanie.

Bogatym źródłem sposobów na świszczący kaszel jest medycyna ludowa i wpływ roślin na zdrowie. W tym przypadku warto samodzielnie przygotować domowe syropy.

Do najbardziej popularnych należy syrop z cebuli, który działa wykrztuśnie i pełni rolę naturalnego antybiotyku. Wystarczy drobno pokroić cebulę, zalać miodem i odstawić na dobę, aby cebula puściła sok.

Tak powstały, odcedzony syrop można przyjmować po 1 łyżeczce co 3 godziny. Samodzielnie można także przygotować syrop z pędów sosny lub porostu islandzkiego, który łagodzi suchy kaszel poprzez działanie przeciwkaszlowe.

Warto także nawilżać powietrze w domu stosując nawilżacze lub zawieszając mokre ręczniki na kaloryferach. Częste popijanie wody także skutecznie łagodzi kaszel, dzięki nawilżaniu błon śluzowych.

Ważne: Lekarze zawsze zalecają ostrożność w leczeniu małych pacjentów. Co na świszczący kaszel u dziecka, aby skutecznie poprawić stan zdrowia malucha, nie szkodząc mu nieodpowiednio dobranymi preparatami?

Dzieciom należy podawać tylko te leki, które są przeznaczone do ich leczenia i zalecone przez lekarza. Niektórzy rodzice uważają, iż podanie dziecku połowy dawki leku dla dorosłego jest odpowiednie i nie przyniesie szkody. Nic bardziej mylnego.

Połowa dawki leku dla dorosłych jest najczęściej niewskazana dla dziecka z uwagi na jego skład. Także w przypadku podawania ziół zalecana jest mniejsza porcja niż dla dorosłych.

Naczelną zasadą leczenia, zarówno u dzieci, jak i dorosłych, powinno być zawsze korzystanie z pomocy lekarza i konsultowanie sposobów leczenia.

Czytaj również

Bibliografia

  • dr M. Wielopolska „Niemowlę ze świszczącym oddechem”, Pediatria po Dyplomie, luty 2009, Vol. 13 Nr 1.
  • A. Undrunas, K. Kuziemski, Katedra i Klinika Alergologii i Pulmonologii, Gdański Uniwersytet Medyczny „Uporczywy kaszel — trudności diagnostyczno-terapeutyczne w codziennej praktyce lekarskie”, Forum Medycyny Rodzinnej 2017, vol 11, no 4, 149-155.
  • prof. hab. med. E. Wiatr, Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc „Duszność i kaszel w wybranych chorobach płuc. Diagnostyka, leczenie, rehabilitacja”, Warszawa 2009.
  • A. Romaszko-Wojtowicz, Katedra Pulmonologii, Szkoła Zdrowia Publicznego, Collegium Medicum, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie „Przewlekła obturacyjna choroba płuc w świetle COVID-19”, ALMANACH Vol. 16, Nr 2/2021.
Jolanta Woźniak
Artykuł napisany przez
Jolanta Woźniak
Absolwentka Prawa na Uniwersytecie Łódzkim. Pierwsze doświadczenie zawodowe zdobywała, jako pracownik Działu Penitencjarnego i Organizacyjno-Prawnego w Areszcie Śledczym w Łodzi. Od 2004 roku Zastępca Prezesa i Członek Zarządu w Miejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej. Od kilku lat copywriterka, głównie w tematyce prawnej, ale i medycznej i parentingowej. Prywatnie miłośniczka dobrego kina.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Objawy oddechowe
Świszczący kaszel - przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?
Kobieta mająca świszczący kaszel
Woda w płucach - czy jest niebezpieczna? Objawy, przyczyny i leczenie
Chore płuca ze względu na wodę
Kaszel refluksowy - objawy. Jak załagodzić u dzieci i dorosłych?
Kobieta z problemem kaszlu refluksowego
Podobne artykuły
Suszony tymianek
Tymianek na kaszel - jak go zaparzyć i czy jest skuteczny? Przepis na napar
Koklusz
Krztusiec u dzieci i dorosłych - objawy, leczenie, diagnostyka
Mężczyzna odczuwa ból w klatce piersiowej
Ból płuc - jakie są tego przyczyny? Diagnostyka i leczenie bolących płuc
Badanie szmeru pęcherzykowego
Szmer pęcherzykowy. Co oznacza nad płucami, symetryczny i zaostrzony?
Syrop na chore gardło i kaszel
Syrop prawoślazowy - na jaki kaszel stosować? Dawkowanie i opinie

Reklama


Sonda
Sonda redakcyjna
Jakie środki stosujesz, aby złagodzić suchy kaszel?
Unituss Junior