Znajdź chorobę

Anemia - przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Anemia jest obniżeniem zawartości w organizmie hemoglobiny, hematokrytu oraz czerwonych krwinek. Wyróżnia się wiele rodzajów niedokrwistości, lecz posiadają one wspólne objawy: osłabienie, problemy z koncentracją, bóle i zawroty głowy, a także przyśpieszone bicie serca. Poznaj przyczyny, objawy i sposoby leczenia anemii.

Anemia, inaczej niedokrwistość to zmniejszenie się stężenia hemoglobiny (Hb), wartości hematokrytu (Ht) i/lub liczby czerwonych krwinek (erytrocytów, RBC) w porównaniu z normami przyjętymi dla określonego wieku rozwojowego.

Anemia - parametry krwi

Prawidłowo erytrocyty u zdrowych osób powstają w szpiku kostnym, który zlokalizowany jest u osób dorosłych głównie w żebrach, mostku, kręgach, kościach biodrowych oraz w nasadach kości długich w procesie erytropoezy. Pośród parametrów charakterystycznych dla nich, w morfologii krwi odnajdujemy:

  • MCV – określa średnią objętość krwinki,
  • MCH – oznacza średnią zawartość Hb w krwince,
  • MCHC – określa średnie stężenie Hb w krwince.

Hemoglobina jest białkiem wchodzącym w skład erytrocytu, posiada zdolność do łączenia się z tlenem będąc tym samym nośnikiem odpowiedzialnym za jego transport do komórek znajdujących się w całym organizmie, co umożliwia im prawidłowe funkcjonowanie. W prawidłowych warunkach jej stężenie wynosi:

  • u kobiet 11,5-16,0 g/dl,
  • u mężczyzn 12,5-18,0 g/dl.

Gdy w organizmie dojdzie do zmniejszenia ilości krwinek czerwonych lub hemoglobiny, dochodzi do wzrostu obciążenia pracy serca oraz przyśpieszenia jego bicia, tak aby umożliwić adekwatny dowóz tlenu do komórek pomimo zmniejszenia liczby jego nośników.

Anemie możemy sklasyfikować ze względu na jej nasilenie, ma to związek z poziomem hemoglobiny, przy takim podziale wyróżniamy:

  • anemię łagodną,
  • umiarkowaną,
  • ciężką,
  • zagrażającą życiu.

Niedokrwistość można również podzielić w stosunku do wielkości krwinek na:

  • mikrocytarną, gdy średnia objętość krwinki czerwonej ulega zmniejszeniu,
  • makrocytarną, analogicznie – objętość krwinki ulega zwiększeniu, 
  • normocytarną, gdy jej objętość nie ulega zmianie.

Rodzaje niedokrwistości

Wyróżnione jednostki chorobowe:

  1. Niedokrwistość pokrwotoczna
  2. Niedokrwistość w chorobach przewlekłych
  3. Niedokrwistość z niedoboru żelaza
  4. Niedokrwistość aplastyczna
  5. Niedokrwistość megaloblastyczna:
  • niedokrwistość z niedoboru witaminy B12
  • niedokrwistość z niedoboru kwasu foliowego
  1. Niedokrwistość syderoblastyczna
  2. Niedokrwistości hemolityczne wrodzone:
  1. Niedokrwistości hemolityczne nabyte:

Opisy konkretnych typów niedokrwistości znajdują się na stronach im poświęconych. Aby je znaleźć skorzystaj z linków powyżej, z wyszukiwarki lub z indeksu alfabetycznego.

Objawy anemii

Zależą od rodzaju niedokrwistości. Wspólnymi elementami są:

  • zwiększone osłabienie oraz męczliwość;
  • problemy z koncentracją i skupieniem uwagi;
  • przyspieszone bicie serca;
  • przyspieszony oddech;
  • bóle i zawroty głowy;
  • bladość skóry, śluzówek oraz spojówek;
  • uczucie ciągłego zimna;
  • depresja.

W zależności od rodzaju niedokrwistości inne są ich przyczyny. Punktem łączącym jest brak czerwonych krwinek w wyniku krwawienia lub hemolizy oraz zmniejszenie lub nieprawidłowości w procesie erytropoezy w szpiku kostnym.

Objawy i przyczyny konkretnych typów niedokrwistości znajdują się na stronach im poświęconych. Aby je znaleźć skorzystaj z wyszukiwarki lub z indeksu alfabetycznego.

Niedokrwistość - wizyta u lekarza

W przypadku nasilonych objawów ogólnoustrojowych pacjent najpierw powinien udać się do swojego lekarza rodzinnego. W trakcie wizyty należy dokładnie opisać swoje objawy i okoliczności, podczas których pojawiły się oraz również czy istnieją pewne czynniki, które je nasilają. Lekarz rodzinny powinien według swoich umiejętności dokładnie zbadać fizykalnie chorego. Po przeprowadzeniu badania, powinny mu nasunąć się już pewne przypuszczenia, zapewne następnym krokiem będzie zlecenie badania laboratoryjnego oceniającego wydolność szpiku kostnego – morfologii krwi obwodowej wraz z rozmazem. W razie wątpliwości będzie on także w stanie pomóc nam w wyborze lekarza specjalisty.

Po wykonaniu morfologii możemy zadać lekarzowi pytania:

  • Czy mam teraz wykonać dodatkowe badania?
  • Na czy w ogóle ta choroba polega, jakie narządy dotyka?
  • Jak długo trwa leczenie i czy w ogóle jest ono konieczne?
  • Jakie są możliwe sposoby leczenia i szanse na całkowite wyleczenie?
  • Jak często należy robić badania kontrolne?
  • Czy są czynności/czynniki, które należy ograniczyć bądź całkowicie wyeliminować?
  • Czy moja dieta mogła mieć wpływ na wyniki badań, czy muszę ją zmieniać?

Przede wszystkim pytajmy dokładnie o wszystko, jeśli tylko będziemy mieli jakieś wątpliwości. Lekarz zawsze będzie służyć nam swoją wiedzą i na pewno w sposób przystępny i zrozumiały wyjaśni nam wszystkie jej aspekty; dobre zrozumienie tego, co dzieje się w naszym organizmie pomoże nam lepiej stawić temu czoła, a dobrze zorientowany w swojej chorobie pacjent, lekarzowi znacznie bardziej ułatwi pracę.

Czynniki ryzyka wystąpienia anemii

Do czynników ryzyka zalicza się:

  1. Czynniki demograficzne:
  • wiek: osoby starsze i nastolatki,
  • płeć żeńska,
  • imigranci.
  1. Czynniki żywieniowe:
  • niski poziom żelaza,
  • niski poziom witaminy C,
  • spożywanie dużych ilości kawy i herbaty,
  • brak urozmaiconej diety.
  1. Czynniki społeczne i mentalne:
  • niski status społeczny,
  • nadużywanie alkoholu,
  • przepracowanie,
  • depresja,
  • choroby zapalne żołądka i jelit.

W przypadku, gdy występują czynniki z dwóch grup, ryzyko wystąpienia anemii jest wysokie, natomiast przy współistnieniu czynników z aż trzech grup ryzyko jest już bardzo duże.

Anemia - ankieta

Postaraj się odpowiedzieć na poniższe pytania najlepiej jak potrafisz. Możesz ją wydrukować i zabrać ze sobą by pokazać ją lekarzowi w trakcie wizyty.

  Pytanie: TAK NIE
1 Czy często czujesz się zmęczony?    
2 Czy często czujesz się słaby?    
3 Czy często pojawiają się u Ciebie zawroty głowy?    
4 Czy często występuje u Ciebie zadyszka niezwiązana z wysiłkiem?    
5 Czy często czujesz się rozdrażniony lub masz problemy z koncentracją?    
6 Czy zdarza Ci się odczuwać „kołatanie” serca?    
7 Czy masz uczucie ciągłego zimna?    
8 Czy zauważyłeś, że skóra na Twoich dłoniach, opuszkach palców, a także kolor spojówek nie jest tak różowy jak zawsze?    
9 Czy ostatnio czujesz się bardziej przygnębiony niż zwykle?    
10 Czy znasz swój poziom hemoglobiny (Hb) i/lub hematokrytu (Ht)? Hb=
Ht=
 

 

Bibliografia