Najzdrowsze miejsce w internecie

Czy pomarańczowy mocz oznacza groźną chorobę?

Pomarańczowy mocz to typowy objaw odwodnienia organizmu. W ten sposób manifestuje się jednak też wiele groźnych schorzeń, w tym przede wszystkim żółtaczka, będąca następstwem m.in. nowotworów, marskości wątroby czy kamicy żółciowej.
Próba z pomarańczowym moczem do badania
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Pomarańczowy mocz – efekt spożycia dużych ilości beta-karotenu, czy objaw groźnej choroby?
  • Ciemno pomarańczowy mocz może sygnalizować rozwój żółtaczki, w tym na tle takich chorób i zaburzeń, jak nowotwory, marskość wątroby, kamica dróg żółciowych.
  • Pomarańczowy mocz w ciąży, jeśli nie jest efektem odwodnienia, może wskazywać na żółtaczkę ciążową. Stanowi ona zagrożenie dla życia płodu, dlatego pacjentka powinna natychmiast trafić do szpitala.
SPRAWDŹ TEŻ: Kolor moczu – co dokładnie oznacza i jaki jest prawidłowy?
Spis treści

Co oznacza pomarańczowy mocz?

Pomarańczowy mocz może stanowić objaw różnego typu schorzeń i zaburzeń – to sygnał alarmowy, którego nie powinno się lekceważyć, zwłaszcza jeśli występuje regularnie. Prawidłowy kolor moczu określa się, jako słomkowy, czyli jasno żółty.

Zabarwienie to jest efektem działania substancji o nazwie urobilina, będącej krańcowym produktem rozpadu hemu w organizmie. Mocz pomarańczowy może oznaczać, iż stężenie tego barwnika jest zbyt duże. Dzieje się tak, gdy organizm nie otrzymuje wystarczającej ilości wody – uryna staje się wówczas bardziej zagęszczona.

Problem ten łatwo rozwiązać, pijąc zalecane 2 litry wody dziennie (najlepiej źródlanej bądź mineralnej). Jeśli jednak niepokojący objaw nie ustąpi, należy poszukać innych przyczyn.

Prostym wytłumaczeniem często okazuje się dieta bogata w produkty o wysokiej zawartości barwników. W tym przypadku w grę wchodzi przede wszystkim beta-karoten, czyli prowitamina A. Bogatym jej źródłem jest marchew oraz wszelkie jej przetwory, w tym soki. Obserwując nietypowe zabarwienie uryny, warto więc pokarmy tego typu wyeliminować z menu, przynajmniej na pewien czas, kontrolnie.

Jeśli nie odwodnienie i nie dieta, to co? Ciemno pomarańczowy mocz może stanowić manifestację poważnych problemów dotyczących wątroby oraz dróg żółciowych.

Niepokojący kolor jest w tym przypadku efektem działania bilirubiny. Jest to barwnik żółciowy, wytwarzany z hemu i hemoglobiny (dalsze jego przemiany prowadzą do powstania wspomnianej wyżej urobiliny).

Jego nadmiar w organizmie powoduje tak zwaną żółtaczkę, której objawami są między innymi:

  • żółte zabarwienie skóry, błon śluzowych, gałek ocznych;
  • ciemny kolor moczu, nienaturalny odcień stolca;

Należy wiedzieć, że żółtaczka ma wiele różnych postaci, a każda z nich związana jest z innego typu problemami. I tak, są to:

  • żółtaczka przedwątrobowa (hemolityczna), będąca następstwem nieprawidłowego, przyspieszonego rozpadu czerwonych krwinek, na przykład u osób cierpiących na niedokrwistość;
  • żółtaczka wewnątrzwątrobowa (miąższowa), związana z uszkodzeniem wątroby – dzieje się tak w wyniku zakażeń wirusowych i bakteryjnych lub zatrucia toksynami, ale też u pacjentów z marskością oraz chorobą nowotworową tego organu;
  • żółtaczka zewnątrzwątrobowa (mechaniczna, zastoinowa), stanowiąca efekt zamknięcia dróg żółciowych i ograniczenia przepływu żółci – w tym przypadku przyczyną może być tak zwana kamica (obecność niepożądanych złogów w pęcherzyku), ale też ciężkie nowotwory, w tym trzustki

Jak więc widać, pomarańczowy mocz potencjalnie wskazuje na bardzo poważny problem zdrowotny.

Pomarańczowy mocz w ciąży

Pomarańczowy mocz w ciąży, jeśli nie wynika z odwodnienia lub diety, często stanowi objaw cholestazy (żółtaczki) ciążowej. Jest to schorzenie, na które kobiety najczęściej zapadają w trzecim trymestrze. Ma ono charakter ciężki, ale odwracalny – objawy ustępują po urodzeniu dziecka, aczkolwiek duże jest prawdopodobieństwo nawrotu w przypadku kolejnych ciąż.

Istotą tego typu żółtaczki jest zaburzenie czynności wątroby, a mówiąc konkretnie – upośledzenie transportu żółci w obrębie komórek wątrobowych (hepatocytów). Dzieje się tak na skutek działania hormonów płciowych (progesteronu i estrogenów), cytokin prozapalnych oraz różnego typu leków.

Jeśli chodzi o czynniki ryzyka, warto wymienić:

  • predyspozycje  genetyczne;
  • wiek pacjentki (po 30 roku życia);
  • ilość przebytych ciąż;

Cholestaza ciążowa stanowi poważne zagrożenie nie tylko dla matki, ale przede wszystkim dla dziecka – generuje ryzyko przedwczesnego porodu, a nawet jego nagłej śmierci. Dlatego obserwując mocno pomarańczowy mocz należy bezzwłocznie zgłosić się do szpitala. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne rekomenduje takie działania, jak:

  • natychmiastowa hospitalizacja
  • reżim łóżkowy (pozostawanie w pozycji leżącej), aby zwiększyć przepływ krwi przez wątrobę
  • dieta lekkostrawna, niskotłuszczowa
  • eliminacja czynników stresogennych
  • regularne badanie (m.in. USG jamy brzusznej) oraz farmakoterapia (zalecane są: kwas ursodeoksycholowy, asparaginian ornityny oraz witamina K)
  • przedwczesne, kontrolowane rozwiązanie ciąży poprzez cesarskie cięcie, w sytuacji gdy stan kobiety będzie ciężki, albo gdy będzie istniało duże ryzyko śmierci dziecka w łonie matki.

Pomarańczowy mocz u noworodka

Niezwykle ważne jest, by obserwować mocz noworodka w pierwszych dniach po przyjściu na świat – to ważny wskaźnik stanu zdrowia malucha. Dzieci w tym czasie bardzo często manifestują objawy tak zwanej żółtaczki fizjologicznej, będącej następstwem gwałtownego rozpadu czerwonych krwinek, nagromadzonych w dużych ilościach w okresie życia płodowego.

Ale uwaga – o ile efektem tego jest wyraźne zażółcenie skóry, o tyle nie notuje się bardzo wysokich poziomów bilirubiny i nie dochodzi do ściemnienia moczu. Zatem pomarańczowy mocz noworodka nie jest symptomem żółtaczki fizjologicznej.

Przyczyn należy szukać gdzie indziej. A mogą nimi być:

  • niewystarczające nawodnienie dziecka. W moczu pojawiają się wówczas charakterystyczne pomarańczowe kryształki. Należy w związku z tym zwiększyć podaż mleka, a w razie potrzeby podawać maluchowi także wodę;
  • pokarm matki (zawierający składniki hamujące wychwytywanie z krwi i wydalanie bilirubiny z organizmu dziecka), a także błędy w karmieniu (np. zbyt rzadkie). W zależności od podłoża i postaci klinicznej zaleca się zwiększenie intensywności karmienia piersią, lub przeciwnie – przejście na mleko modyfikowane. Maluchy mogą też zostać poddane fototerapii. Należy pamiętać, że tego typu żółtaczka jest bardzo niebezpieczna – nawet wyleczona może prowadzić do groźnych powikłań w przyszłości, w tym – uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego;
  • wady wrodzone, takie jak zrośnięcie dróg żółciowych;

Pomarańczowy mocz u dziecka

Pomarańczowy mocz u dziecka starszego zazwyczaj stanowi efekt odwodnienia (mała podaż płynów, utrata płynów na skutek dużej dawki ruchu, biegunek i innych czynników) albo diety (także i w tym przypadku kluczowe znaczenie ma beta-karoten).

Przyczyną może być również przyjmowanie leków przeczyszczających oraz preparatów i produktów żywieniowych zawierających duże ilości witamin z grupy B. Rzadziej pomarańczowy kolor moczu oznacza ciężkie schorzenia – duża część wyżej wymienionych problemów zdrowotnych jest typowa dla osób w starszym wieku (nowotwory wątroby, dróg żółciowych i trzustki, kamica, marskość etc.).

Niemniej, kolor moczu u dziecka należy obserwować i jeśli nietypowe zabarwienie utrzymuje się dłużej – skonsultować z lekarzem oraz wykonać zlecone przez niego badania.

Czytaj również

Bibliografia

  • Marek Hartleb, Interpretacja badań laboratoryjnych w chorobach wątroby, Wydawnictwo Continuo, Wrocław 2019
  • Bożena Leszczyńska-Gorzelak i inni, Rekomendacje Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące postępowania w wewnątrzwątrobowej cholestazie ciężarnych, Ginekol Pol. 9/2012, 83, 713-717
  • Żółtaczka związana z karmieniem piersią, https://gastroenterologia-praktyczna.pl/a1609/Zoltaczka-zwiazana-z-karmieniem-piersia.html/, data dostępu 08 08 2021
Piotr  Brzózka
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka
Dziennikarz, autor tysięcy publikacji o tematyce ekonomicznej, politycznej, społecznej oraz medycznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Badanie trzustki - jakie wykonać?
Trzustka człowieka
Przeczytaj artykuł
Skąpomocz - przyczyny i leczenie rzadkiego oddawania moczu
Pacjent z problemem rzadkiego oddawania moczu
Przeczytaj artykuł
Krew w moczu (krwiomocz). Przyczyny sikania krwią
Podobne artykuły
Wymaz z cewki moczowej - u mężczyzn i kobiet. Czy to boli?
Zespół Guillaina-Barrégo (GBS): objawy. Jakie leczenie?
Pęcherz neurogenny - co to znaczy? Czy da się wyleczyć?
Masaż prostaty - samodzielny. Jak wykonać i co daje?
Może to Cię zainteresuje
Dzbanek filtrujący - jaki wybrać i dlaczego filtrować wodę?
Jaki materac do łóżeczka dziecięcego? Na co zwrócić uwagę?
Jaki roller do twarzy wybrać i na co pomaga taki masaż?
Olejek CBD - jaki wybrać i czym się kierować przy zakupie?

Ból gardła u dziecka? 🤒
Sprawdź, co pomaga!