Czy pomarańczowy mocz oznacza groźną chorobę?

Pomarańczowy mocz to typowy objaw odwodnienia organizmu. W ten sposób manifestuje się jednak też wiele groźnych schorzeń, w tym przede wszystkim żółtaczka, będąca następstwem m.in. nowotworów, marskości wątroby czy kamicy żółciowej.
Próba z pomarańczowym moczem do badania
Źródło: 123RF
  • Pomarańczowy mocz – efekt spożycia dużych ilości beta-karotenu, czy objaw groźnej choroby?
  • Ciemno pomarańczowy mocz może sygnalizować rozwój żółtaczki, w tym na tle takich chorób i zaburzeń, jak nowotwory, marskość wątroby, kamica dróg żółciowych.
  • Pomarańczowy mocz w ciąży, jeśli nie jest efektem odwodnienia, może wskazywać na żółtaczkę ciążową. Stanowi ona zagrożenie dla życia płodu, dlatego pacjentka powinna natychmiast trafić do szpitala.
SPRAWDŹ TEŻ: Kolor moczu – co dokładnie oznacza i jaki jest prawidłowy?
Spis treści

Co oznacza pomarańczowy mocz?

Pomarańczowy mocz może stanowić objaw różnego typu schorzeń i zaburzeń – to sygnał alarmowy, którego nie powinno się lekceważyć, zwłaszcza jeśli występuje regularnie. Prawidłowy kolor moczu określa się, jako słomkowy, czyli jasno żółty.

Zabarwienie to jest efektem działania substancji o nazwie urobilina, będącej krańcowym produktem rozpadu hemu w organizmie. Mocz pomarańczowy może oznaczać, iż stężenie tego barwnika jest zbyt duże. Dzieje się tak, gdy organizm nie otrzymuje wystarczającej ilości wody – uryna staje się wówczas bardziej zagęszczona.

Problem ten łatwo rozwiązać, pijąc zalecane 2 litry wody dziennie (najlepiej źródlanej bądź mineralnej). Jeśli jednak niepokojący objaw nie ustąpi, należy poszukać innych przyczyn.

Prostym wytłumaczeniem często okazuje się dieta bogata w produkty o wysokiej zawartości barwników. W tym przypadku w grę wchodzi przede wszystkim beta-karoten, czyli prowitamina A. Bogatym jej źródłem jest marchew oraz wszelkie jej przetwory, w tym soki. Obserwując nietypowe zabarwienie uryny, warto więc pokarmy tego typu wyeliminować z menu, przynajmniej na pewien czas, kontrolnie.

Jeśli nie odwodnienie i nie dieta, to co? Ciemno pomarańczowy mocz może stanowić manifestację poważnych problemów dotyczących wątroby oraz dróg żółciowych.

Niepokojący kolor jest w tym przypadku efektem działania bilirubiny. Jest to barwnik żółciowy, wytwarzany z hemu i hemoglobiny (dalsze jego przemiany prowadzą do powstania wspomnianej wyżej urobiliny).

Jego nadmiar w organizmie powoduje tak zwaną żółtaczkę, której objawami są między innymi:

  • żółte zabarwienie skóry, błon śluzowych, gałek ocznych;
  • ciemny kolor moczu, nienaturalny odcień stolca;

Należy wiedzieć, że żółtaczka ma wiele różnych postaci, a każda z nich związana jest z innego typu problemami. I tak, są to:

  • żółtaczka przedwątrobowa (hemolityczna), będąca następstwem nieprawidłowego, przyspieszonego rozpadu czerwonych krwinek, na przykład u osób cierpiących na niedokrwistość;
  • żółtaczka wewnątrzwątrobowa (miąższowa), związana z uszkodzeniem wątroby – dzieje się tak w wyniku zakażeń wirusowych i bakteryjnych lub zatrucia toksynami, ale też u pacjentów z marskością oraz chorobą nowotworową tego organu;
  • żółtaczka zewnątrzwątrobowa (mechaniczna, zastoinowa), stanowiąca efekt zamknięcia dróg żółciowych i ograniczenia przepływu żółci – w tym przypadku przyczyną może być tak zwana kamica (obecność niepożądanych złogów w pęcherzyku), ale też ciężkie nowotwory, w tym trzustki

Jak więc widać, pomarańczowy mocz potencjalnie wskazuje na bardzo poważny problem zdrowotny.

Pomarańczowy mocz w ciąży

Pomarańczowy mocz w ciąży, jeśli nie wynika z odwodnienia lub diety, często stanowi objaw cholestazy (żółtaczki) ciążowej. Jest to schorzenie, na które kobiety najczęściej zapadają w trzecim trymestrze. Ma ono charakter ciężki, ale odwracalny – objawy ustępują po urodzeniu dziecka, aczkolwiek duże jest prawdopodobieństwo nawrotu w przypadku kolejnych ciąż.

Istotą tego typu żółtaczki jest zaburzenie czynności wątroby, a mówiąc konkretnie – upośledzenie transportu żółci w obrębie komórek wątrobowych (hepatocytów). Dzieje się tak na skutek działania hormonów płciowych (progesteronu i estrogenów), cytokin prozapalnych oraz różnego typu leków.

Jeśli chodzi o czynniki ryzyka, warto wymienić:

  • predyspozycje  genetyczne;
  • wiek pacjentki (po 30 roku życia);
  • ilość przebytych ciąż;

Cholestaza ciążowa stanowi poważne zagrożenie nie tylko dla matki, ale przede wszystkim dla dziecka – generuje ryzyko przedwczesnego porodu, a nawet jego nagłej śmierci. Dlatego obserwując mocno pomarańczowy mocz należy bezzwłocznie zgłosić się do szpitala. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne rekomenduje takie działania, jak:

  • natychmiastowa hospitalizacja
  • reżim łóżkowy (pozostawanie w pozycji leżącej), aby zwiększyć przepływ krwi przez wątrobę
  • dieta lekkostrawna, niskotłuszczowa
  • eliminacja czynników stresogennych
  • regularne badanie (m.in. USG jamy brzusznej) oraz farmakoterapia (zalecane są: kwas ursodeoksycholowy, asparaginian ornityny oraz witamina K)
  • przedwczesne, kontrolowane rozwiązanie ciąży poprzez cesarskie cięcie, w sytuacji gdy stan kobiety będzie ciężki, albo gdy będzie istniało duże ryzyko śmierci dziecka w łonie matki.

Pomarańczowy mocz u noworodka

Niezwykle ważne jest, by obserwować mocz noworodka w pierwszych dniach po przyjściu na świat – to ważny wskaźnik stanu zdrowia malucha. Dzieci w tym czasie bardzo często manifestują objawy tak zwanej żółtaczki fizjologicznej, będącej następstwem gwałtownego rozpadu czerwonych krwinek, nagromadzonych w dużych ilościach w okresie życia płodowego.

Ale uwaga – o ile efektem tego jest wyraźne zażółcenie skóry, o tyle nie notuje się bardzo wysokich poziomów bilirubiny i nie dochodzi do ściemnienia moczu. Zatem pomarańczowy mocz noworodka nie jest symptomem żółtaczki fizjologicznej.

Przyczyn należy szukać gdzie indziej. A mogą nimi być:

  • niewystarczające nawodnienie dziecka. W moczu pojawiają się wówczas charakterystyczne pomarańczowe kryształki. Należy w związku z tym zwiększyć podaż mleka, a w razie potrzeby podawać maluchowi także wodę;
  • pokarm matki (zawierający składniki hamujące wychwytywanie z krwi i wydalanie bilirubiny z organizmu dziecka), a także błędy w karmieniu (np. zbyt rzadkie). W zależności od podłoża i postaci klinicznej zaleca się zwiększenie intensywności karmienia piersią, lub przeciwnie – przejście na mleko modyfikowane. Maluchy mogą też zostać poddane fototerapii. Należy pamiętać, że tego typu żółtaczka jest bardzo niebezpieczna – nawet wyleczona może prowadzić do groźnych powikłań w przyszłości, w tym – uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego;
  • wady wrodzone, takie jak zrośnięcie dróg żółciowych;

Pomarańczowy mocz u dziecka

Pomarańczowy mocz u dziecka starszego zazwyczaj stanowi efekt odwodnienia (mała podaż płynów, utrata płynów na skutek dużej dawki ruchu, biegunek i innych czynników) albo diety (także i w tym przypadku kluczowe znaczenie ma beta-karoten).

Przyczyną może być również przyjmowanie leków przeczyszczających oraz preparatów i produktów żywieniowych zawierających duże ilości witamin z grupy B. Rzadziej pomarańczowy kolor moczu oznacza ciężkie schorzenia – duża część wyżej wymienionych problemów zdrowotnych jest typowa dla osób w starszym wieku (nowotwory wątroby, dróg żółciowych i trzustki, kamica, marskość etc.).

Niemniej, kolor moczu u dziecka należy obserwować i jeśli nietypowe zabarwienie utrzymuje się dłużej – skonsultować z lekarzem oraz wykonać zlecone przez niego badania.

Czytaj również

Bibliografia

  • Marek Hartleb, Interpretacja badań laboratoryjnych w chorobach wątroby, Wydawnictwo Continuo, Wrocław 2019
  • Bożena Leszczyńska-Gorzelak i inni, Rekomendacje Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące postępowania w wewnątrzwątrobowej cholestazie ciężarnych, Ginekol Pol. 9/2012, 83, 713-717
  • Żółtaczka związana z karmieniem piersią, https://gastroenterologia-praktyczna.pl/a1609/Zoltaczka-zwiazana-z-karmieniem-piersia.html/, data dostępu 08 08 2021
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka
Dziennikarz, autor tysięcy publikacji o tematyce ekonomicznej, politycznej, społecznej oraz medycznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Więcej z kateogrii: Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Badanie trzustki – jakie badania należy wykonać w diagnozie trzustki?
Przeczytaj artykuł
Skąpomocz i bezmocz (rzadkie oddawanie moczu) - są niebezpieczne?
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Pytanie: Jakie objawy zaburzeń hormonalnych dostrzegasz w swoim organizmie?

  Zaburzenia miesiączkowania

  Trądzik

  Nadmierne owłosienie

  Problem z utrzymaniem odpowiedniej wagi

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Podobne artykuły
Badanie trzustki – jakie badania należy wykonać w diagnozie trzustki?
Skąpomocz i bezmocz (rzadkie oddawanie moczu) - są niebezpieczne?
Krew w moczu (krwiomocz). Przyczyny sikania krwią
Zapalenie cewki moczowej: objawy, leczenie

Przychodnia online dla Ciebie

Szybka konsultacja lekarska online przez telefon.

Zacznij leczenie, przedłuż receptę na przyjmowane leki - szybko i bez kolejek.

Wybierz konsultację

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Ból owulacyjny - ile trwa i jak go załagodzić?
Dieta ketogeniczna – na czym polega? Zasady i jadłospis
Kiszone buraki - właściwości i zastosowanie. Jak je kisić?
RDW CV - co znaczy wysokie lub niskie?
D-dimery: norma, badanie i wyniki. Przyczyny podwyższonych?

Reklama