Szkarlatyna (płonica) u dzieci i dorosłych - objawy i leczenie

Tabletki na dłoni, która jest w czerwonych krostach
Źródło: 123RF
Choć szkarlatyna znacznie częściej występowała w dawnych czasach, można zarazić się nią także współcześnie. Jak rozpoznać to schorzenie i jakie leczenie zastosować, by szybko wrócić do zdrowia?

Pierwsze objawy szkarlatyny to zazwyczaj mocny ból głowy i ogólne złe samopoczucie. Pojawić może się również ból brzucha i wymioty, dlatego istnieje ryzyko pomylenia płonicy z zatruciem pokarmowym lub „jelitówką”. Szkarlatynie towarzyszy wysoka gorączka, sięgająca nawet 40 stopni Celsjusza. Gardło jest mocno zaczerwienione, czasem widać na nim nitkowate wybroczyny. Węzły chłonne szyi są wyraźnie powiększone, a migdałki wyraźnie przekrwione, często pokryte białym nalotem. Podobnie wygląda język, który – zwłaszcza w początkowym okresie choroby – także pokrywa nalot. W drugiej fazie płonicy na języku pojawiają się czerwone brodawki, a narząd ten zmienia kolor na malinowy.

Szkarlatyna – wysypka

Objawy szkarlatyny mogą czasami przypominać oznaki zwyczajnej infekcji, jednak tym, co odróżnia ją od innych chorób jest charakterystyczna wysypka – drobna i ciemnoczerwona, w dotyku przypominająca tak zwaną kaszkę. Zmiany pojawiają się przede wszystkim na tułowiu, nogach i rękach (zwłaszcza w ich zgięciach) oraz w pachwinach. Po jakimś czasie od wystąpienia wysypki, może ona zacząć zlewać się w większe plamy. Na czole i policzkach chorego pojawia się natomiast rumień.

Szkarlatyna u dzieci

Szkarlatyna jest jedną z niewielu dziecięcych chorób, której przebycie nie zapewnia pełnego uodpornienia. Dzieci mogą zachorować na szkarlatynę nawet po kontakcie z osobą chorą na anginę, ponieważ przypadłość ta jest również wywoływana przez paciorkowce. Jeśli podejrzewamy, że maluch mógł zarazić się szkarlatyną, koniecznie wybierzmy się do pediatry, który zaleci odpowiednie leczenie.

W trakcie choroby bywa, że dziecko nie ma apetytu. W takiej sytuacji podawajmy mu ciepłe napoje, np. napar z lipy z dodatkiem miodu i soku z cytryny. Malec musi mieć także stały dostęp do wody. Kiedy pojawi się apetyt, przygotujmy dziecku wzmacniający posiłek – kaszę z mlekiem, rosół, puree z warzyw lub pulpety. Mimo, iż chore na szkarlatynę dziecko nie powinno wychodzić z domu, mieszkanie należy regularnie wietrzyć. A jeśli maluch poci się i gorączkuje, trzeba odpowiednio często zmieniać mu piżamę i pościel.

Szkarlatyna u dorosłych

Dorośli rzadziej niż dzieci chorują na szkarlatynę. Podobnie jak w przypadku maluchów, pierwsze objawy szkarlatyny u osób dojrzałych również przypominają grypę lub inną infekcję. Wysypka pojawia się dopiero po minimum dobie od wystąpienia pierwszych oznak choroby. U dorosłych zmiany skórne wyglądają nieco inaczej – wykwity są znacznie większe, dlatego można pomylić je z alergią. Charakterystycznym objawem jest jednak rumień na twarzy. Chorzy na płonicę dorośli, podobnie jak dzieci, powinni przebywać w domu – pamiętajmy, że niedoleczona, „przechodzona” szkarlatyna może wywołać poważne powikłania.

Szkarlatyna – leczenie

Szkarlatyna to choroba wywoływana przez bakterie, dlatego w jej leczeniu stosuje się antybiotykoterapię. Lekarze najczęściej przepisują penicylinę i jej pochodne, a w przypadku uczulenia na ten antybiotyk – makrolidy. Na szkarlatynę niestety nie ma szczepionki, dlatego przebycie tej choroby nie daje gwarancji trwałego uodpornienia.

Powikłania po szkarlatynie

Nieleczona lub nieprawidłowo leczona szkarlatyna może być przyczyną poważnych powikłań. Należą do nich: gorączka reumatyczna, paciorkowcowe zapalenie stawów, ropne zapalenie węzłów chłonnych i zapalenie ucha środkowego. Ze względu na ryzyko ich wystąpienia, każde wątpliwości pojawiające się podczas leczenia i po jakiego zakończeniu warto skonsultować z lekarzem prowadzącym.

Szkarlatyna a ciąża

Szkarlatyna w ciąży daje takie same objawy, jak u innych osób dorosłych. Podobne jest również stosowane wówczas leczenie. Ciężarne kobiety mogą stosować penicylinę, ponieważ antybiotyk ten nie stanowi zagrożenia dla płodu. Sama choroba także nie ma wpływu na prawidłowy rozwój dziecka. Aby nie zarazić się szkarlatyną, przyszłe mamy powinny stosować podstawowe środki ostrożności: unikać kontaktu z osobami zakażonymi paciorkowcami i pamiętać o myciu rąk.

Zobacz też:

Oceń artykuł

(liczba ocen 21)

Pytanie: Ile przeznaczył/abyś na bankowanie krwi pępowinowej w ciągu roku?

  0 zł

  do 1500 zł

  do 2500 zł

  do 4000 zł

Patronem sondy jest Polski Bank Komórek Macierzystych

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA