Ból ucha u dziecka - bez gorączki, przy katarze. Jak pomóc?

Ocena użytkowników

(liczba ocen 4)

Ból ucha u dziecka, gorączka, ogólne złe samopoczucie. To objawy wskazujące na bakteryjne zapalenie ucha środkowego - jedną z najbardziej popularnych chorób wieku dziecięcego. Jakie są domowe sposoby na ból ucha u dziecka? Co oznacza ból ucha bez gorączki? Lekarz pediatra Agnieszka Zjawiona odpowiada na nurtujące pytania rodziców.

Spis treści

Ból ucha u dziecka

Ból ucha u dziecka jest jednym z częstszych powodów zasięgania porad pediatrycznych i dotyczy on zwłaszcza grupy dzieci młodszych do 5 roku życia.

Ból ucha może być spowodowany przyczynami bezpośrednio związanymi z istnieniem zmian w obrębie poszczególnych struktur samego ucha, jak i też może on być bólem udzielonym, wywołanym przez przyczyny pośrednie związane z procesem chorobotwórczym zlokalizowanym w gardle, krtani, nosie czy jamie ustnej.                                              

W przypadku bólu ucha dziecko powinno być skonsultowane przez pediatrę lub laryngologa w celu ustalenia przyczyny dolegliwości i wdrożenia odpowiedniego sposobu leczenia. Podstawowym badaniem w diagnostyce bólu ucha jest badanie otoskopowe. Powinno być ono przeprowadzone również u dzieci gorączkujących (zwłaszcza niemowląt), z infekcjami dróg oddechowych, u wymiotujących niemowląt, dzieci manifestujących nieuzasadniony niepokój czy pacjentów zgłaszających niedosłuch.  

Do przyczyn bezpośrednich bólu ucha możemy zaliczyć ostre zapalenie ucha środkowego, zapalenie ucha zewnętrznego, uraz, ciało obce w uchu, zapalenie wyrostka sutkowatego czy obecność czopa woskowinowego. Wśród przyczyn pośrednich dolegliwości usznych wymienić należy ból gardła, zęba, zapalenie zatok obocznych nosa, zapalenie ślinianki przyusznej czy okolicznych węzłów chłonnych.

Ból ucha u dziecka - domowe sposoby

W przypadku pojawienia się bólu ucha u dziecka należy w pierwszej kolejności ocenić stopień nasilenia dolegliwości. Poziom bólu można zbadać dotykając okolice ucha dziecka, ponadto należy sprawdzić, czy w uchu nie znajduje się ciało obce lub nadmiar woskowiny, czy nie ma wysięku z ucha. Należy również zmierzyć temperaturę ciała dziecka, sprawdzić drożność nosa oraz ocenić czy nie męczą go również inne dolegliwości.

Domowe sposoby na ból ucha u dziecka można stosować w przypadku gdy nie mamy do czynienia z poważniejszą infekcją. W przypadku podejrzenia zapalenia ucha środkowego, ciała obcego w uchu, czy zauważeniu innych niepokojących objawów, dziecku powinien udzielić pomocy lekarz.

Jeżeli nie ma przeciwskazań ze strony lekarza, można stosować domowe sposoby na ból ucha, które mają przede wszystkim rozgrzać obolałe miejsca i w ten sposób uśmierzać ból. Warto również dziecku podać leki przeciwbólowe.

Domowe sposoby na ból ucha u dziecka to m.in.:

  • Olejek kamforowy – należy wcierać 1-2 krople z tyłu małżowiny usznej, do 3 razy dziennie;
  • Oliwa z oliwek – delikatnie podgrzaną oliwę (ma być ciepła, nie gorąca), można w niewielkich ilościach (kropelkach) aplikować bezpośrednio do ucha.
  • Okład z cebuli – można surowe plastry cebuli owinąć czystą szmatką, bądź sok wcześniej wyciśnięty z cebuli wykorzystać do zrobienia kompresu, który przykładamy do ucha. Do kompresu można również użyć cebuli ugotowanej do miękkości.
  • Czosnek, ze względu na swoje właściwości antyseptyczne – sokiem wyciśniętym ze świeżego czosnku można delikatnie smarować wewnętrzną stronę ucha.
  • Rozgrzewanie ucha okładami z ciepłej wody, bądź przyłożenie do ucha termoforu.
  • Delikatny masaż ucha, który doprowadzi do poprawienia krążenia, ale nie spowoduje dodatkowych dolegliwości bólowych.

Należy pamiętać o tym, że domowe sposoby na ból ucha u dziecka mogą uśmierzać ból, ale nie są to metody leczące źródło problemu. Warto więc w pierwszej kolejności udać się z dzieckiem do lekarza.

Ból ucha u dziecka bez gorączki

Ból ucha u dziecka bez gorączki może mieć różne podłoże, począwszy od powikłań po katarze, poprzez obecność w uchu ciała obcego, stan pourazowy, czopy woskowinowe, po infekcje. Ból ucha u dziecka związany z ostrym stanem zapalnym ucha zewnętrznego lub ucha środkowego również może objawiać się bez podwyższonej temperatury ciała.

Zapaleniu ucha zewnętrznego mogą towarzyszyć bardzo silne dolegliwości bólowe, nawet przy najlżejszym dotknięciu płatka usznego, obrzęk przewodu słuchowego, świąd, nasilanie się bólu przy żuciu oraz promieniowanie bólu do szczęki. Dziecko może trzymać się za ucho, zakrywać je rączką, płakać i krzyczeć z bólu, nie pozwalać się dotknąć w okolice ucha.

W przypadku zapalenia ucha środkowego, bólowi może towarzyszyć pogorszenie słuchu i wysięk z ucha. Małe dziecko może być rozdrażnione, płaczliwe i chwytać rączką za ucho. Ból ucha u dziecka bez gorączki może nasilać się w nocy i wybudzać malucha ze snu.

Ból ucha u dziecka bez gorączki może również występować bez objawów stanu zapalnego i co za tym idzie, mieć zupełnie inne podłoże. Dolegliwości bólowe ucha mogą towarzyszyć dziecku przy zapaleniu migdałków, w dysfunkcji stawów skroniowo-żuchwowych, czy przy okazji bólu zęba.

Ból ucha u dziecka przy katarze

Ból ucha u dziecka przy katarze powodują zazwyczaj te same wirusy, które wywołują infekcję górnych dróg oddechowych. Stan ten nazywany jest kataralnym zapaleniem ucha, bądź nieżytowym zapaleniem ucha i stanowi rodzaj powikłania po przeziębieniu.  

W tym przypadku, ból ucha u dziecka wywołują patogeny, które z błony śluzowej nosa przedostają się na błonę śluzową trąbki słuchowej i ucha środkowego. Podczas kataru, śluzówka nosa dziecka produkuje nadmiar wydzieliny, która częściowo spływa nosem, a częściowo do gardła. Tam z kolei znajduje się ujście wspomnianej trąbki słuchowej.

U dzieci trąbki słuchowe są krótsze i szersze niż u dorosłych, dlatego ból ucha przy katarze mogą odczuwać znacznie częściej.

Aby uniknąć bólu ucha dziecka przy katarze warto zadbać o prawidłową toaletę nosa i poprawne usuwanie wydzieliny. Im mniej wirusów w nosie, tym mniejsze prawdopodobieństwo przedostania się ich do ucha środkowego.

Ból ucha przy katarze do dolegliwość wtórna, dlatego w przypadku kataralnego zapalenia ucha u dziecka ważne jest odpowiednie leczenie choroby pierwotnej. W momencie gdy maluch odczuwa dolegliwości bólowe w uchu, najlepiej zgłosić się z nim do lekarza. Nie należy lekceważyć nawet najdrobniejszego uczucia kłucia w uchu, czy niedosłuchu lub przeciągającego się odczucia zatkanych uszu.

Objawy zapalenia ucha u dziecka

Zapalenie ucha u dziecka często zaczyna się od przeziębienia w postaci wirusowej infekcji górnych dróg oddechowych, które powoduje zapalenie trąbki słuchowej. U dzieci trąbka słuchowa jest krótsza niż u dorosłych, dlatego zapalenie może doprowadzić do całkowitego jej zablokowania, zamykając płyn w uchu środkowym. Gromadzący się wysięk powoduje ucisk na błonę bębenkową, jej niedokrwienie, co w konsekwencji może spowodować perforację i ustąpienie dolegliwości bólowych. O dokonanej perforacji świadczy wydzielina w przewodzie słuchowym lub wyciek z ucha (najpierw surowiczy, potem ropny). Ze względu na ważne funkcje, jakie pełni trąbka słuchowa, istotne jest utrzymanie jej prawidłowej drożności.

Objawy zapalenia ucha u dziecka:

  • silny, rozpierający ból ucha;
  • uczucie pełności w uchu;
  • pulsujący ból głowy;
  • upośledzenie słuchu o różnych nasileniach;
  • szum w uszach,
  • gorączka (u dzieci nawet do 40ºC, często z współwystępującą biegunką, dziecko może być rozdrażnione, płaczliwe),
  • ogólne złe samopoczucie;
  • niepokój i zaburzenia snu;
  • utrata apetytu, u niemowlaków występuje niechęć do ssania
  • obfity wyciek ropny o nieprzyjemnym zapachu,
  • może dojść do perforacji błony bębenkowej, co łączy się ze złagodzeniem lub ustąpieniem dolegliwości bólowych,
  • możliwa bolesność uciskowa wyrostka sutkowatego;
  • małe dzieci próbują dotknąć ucha bądź je zakryć.

Zapalenie ucha środkowego jest jedną z najczęstszych chorób wieku dziecięcego. Poza uciążliwymi dolegliwościami choroba może doprowadzić do stałego pogorszenia lub utraty słuchu, a nawet do porażenia nerwu twarzowego. Aby zapobiec powikłaniom u dziecka powinno się jak najszybciej rozpocząć leczenie.

Domowe sposoby na zapalenie ucha u dziecka

Domowe sposoby na zapalenie ucha u dziecka nie wyleczą schorzenia, mogą tylko pełnić funkcję pomocniczą w łagodzeniu bólu. Leczenie bakteryjnego zapalenia ucha polega na farmakoterapii antybiotykami oraz podawaniu leków działających przeciwbólowo i przeciwgorączkowo. W niektórych przypadkach wprowadza się leki przeciwhistaminowe i krople do nosa zawierające substancje obkurczające naczynia, w celu udrożnienia ujścia ucha od strony gardła. Niekiedy konieczne okazuje się też wykonanie paracentezy, czyli zabiegu polegającego na nacięciu błony bębenkowej, żeby umożliwić odpływ ropnej wydzieliny z ucha.

Domowe sposoby na zapalenie ucha u dziecka, pełniące funkcję wspomagającą kurację, to przede wszystkim ciepłe suche okłady, które mogą przyspieszyć pękniecie błony bębenkowej i tym samym udrożnić odpływ dla wydzieliny.  

Ek

Zobacz: Ucho to narząd szczególnej troski.

Poznaj: Najczęstsze choroby uszu

Zobacz też: Nadmiar woskowiny w uszach - co warto wiedzieć?