Egzema u dzieci – objawy i leczenie domowe. Czym smarować?

Egzema u dzieci to dokuczliwy stan zapalny na powierzchni skóry. Choroba ta często dotyka najmłodsze dzieciaki. Skóra maluchów jest narażona na wiele chorób i często ulega podrażnieniom. Jest wyjątkowo delikatna, niekiedy dodatkowo dotknięta skłonnościami alergicznymi. Egzemę u dzieci można leczyć, nawet domowymi sposobami. Wszystkie działania medyczne przynoszą ulgę nie tylko dziecku, ale także zmęczonym i zmartwionym rodzicom. Swędząca skóra to dla każdego nieprzyjemna i bolesna dolegliwość, szczególnie dla maluszków. Jakie są objawy egzemy u dzieci? Jak ją leczyć? Czym smarować? Odpowiedzi na te pytania ułatwią drogę do wyzdrowienia.
Dziecko z egzemą na twarzy
źrodło:123RF

Spis treści

W ostatnich latach wzrosła zachorowalność na egzemę. Jest ona często nazywana atopowym zapaleniem skóry. Najmocniej dotyka dzieci w ciągu trzech pierwszych miesięcy ich życia. Skóra małych dzieci jest bardzo wrażliwa i delikatna, często reaguje zapaleniem i swędzeniem w kontakcie z uczulającymi substancjami. Niestety ten rodzaj dolegliwości lubi powracać, ale już w mniej intensywnym natężeniu. Bardzo ważne jest, aby nie bagatelizować egzemy, szybko podjąć właściwe leczenie i postępować zgodnie z zaleceniami lekarza. 

Egzema u dzieci 

Co to jest egzema u dzieci? Nazywana także atopowym zapaleniem skóry, określana jest też jako alergiczny wyprysk kontaktowy. Są to różne nazwy tej samej dolegliwości. To dość ostry i przewlekły stan zapalny skóry, charakteryzujący się nawrotami. U większości dzieci przemija, ale u niektórych pojawia się okresowo i nie znika już do końca życia. Egzema nie jest chorobą zakaźną i nie można się nią zarazić. Powstaje na skórze na skutek kontaktu z zewnętrznymi substancjami uczulającymi lub alergenami, a zatem jest też chorobą o podłożu alergicznym. Bardzo często reakcja na konkretny alergen pojawia się po czasie, nawet po kilku tygodniach. Każde mocne zaczerwienienie skóry u dziecka powinno zaniepokoić rodziców i być sygnałem do zdiagnozowania. Leczona egzema i stan zapalny skóry u większości dzieci znika po czasie, a i spora grupa dzieciaków po prostu z niej wyrasta. 

Jakie są przyczyny egzemy u dzieci? Do najpowszechniejszych zalicza się:

  • czynniki genetyczne, 
  • immunologiczne,
  • środowiskowe,
  •  intensywne promieniowanie słoneczne,
  • uczulenia na konkretny antybiotyk lub sulfonamid,
  • defekt naskórka.

Czynniki genetyczne stanowią około 80% ogólnej liczby zachorowań na egzemę. Najczęściej objawiają się w postaci genetycznej skłonności do reakcji alergicznej. Bardzo często przyczyna tego rodzaju atopowego zapalenia skóry jest także spożycie produktu, który jest alergenem dla danego dziecka. Pokarm, będący źródłem alergenu, wywołuje niepokojące objawy skórne, jak zaczerwienie czy uciążliwe swędzenie. Egzema może też być skutkiem zetknięcia się skóry dziecka z alergenem, takim jak metal czy rodzaj materiału (tkaniny). Alergeny także krążą w powietrzu, a są nimi głównie roztocza, zanieczyszczenia od zwierząt czy pyłki roślin. Jeśli którekolwiek dziecko jest uczulone na tego rodzaju alergeny to jednym z objawów egzemy jest wówczas mocny stan zapalny skóry. Warto, aby każdy rodzic posiadał wiedzę na temat przyczyn powstawania tego charakterystycznego wyprysku kontaktowego i ich unikał bądź w miarę możliwości eliminował. 

Objawy egzemy u dzieci

Objawy egzemy u dzieci są dość charakterystyczne i stosunkowo łatwo je rozpoznać. Wystarczy dokładnie oglądać skórę dziecka. 

Oto najpopularniejsze objawy egzemy dziecięcej:

  • bardzo silne swędzenie skóry,
  • wysypka, najczęściej w postaci łuszczących się czerwonych i swędzących plam,
  • zaczerwienia na określonych partiach ciała, takich jak klatka piersiowa, łokcie, kolana, nadgarstki czy miejsca pod pachami,
  • zaczerwienienia na buzi, a w szczególności wokół ust, nosa i uszu,
  • mocno wysuszona skóra.

Dzieci dotknięte egzemą bardzo często nie potrafią opanować odruchu drapania swędzących zaczerwień na skórze. Następuje rozdrapywanie zmian skórnych i powstają wypełnione płynem pęcherzyki, grudki, a potem trudne do zabliźnienia i całkowitego wygojenia strupy. Dziecko bardzo często jest marudne i ma problemy ze spokojnym snem. W niektórych przypadkach dochodzi nawet do tak zwanego wtórnego zakażenia. Dziecko, rozdrapując rany na skórze, doprowadza do zakażenia bakteryjnego zaczerwienionych zmian. Pojawia się stan gorączkowy i dodatkowe rozdrażnienie. 

Wszystkie wymienione objawy już są sygnałem dla rodziców o możliwości pojawienia się egzemy i konieczności wizyty u lekarza.   

Reklama

Egzema u niemowlaka 

Egzema u niemowląt to dość częsty rodzaj stanu zapalnego skóry o podłożu alergicznym. Ich wyjątkowo cienka skóra jest dość mocno narażona na wysychanie i działanie różnych bakterii. Funkcje skóry tak malutkiego dziecka nie są jeszcze w pełni wykształcone i traci ona zdecydowanie więcej wody niż skóra dorosłego człowieka. Dlatego też jest tak mocno podatna na działanie alergenów, substancji drażniących, detergentów, chemikaliów czy nawet dymu papierosowego. Podstawą prawidłowego leczenia egzemy u dzieci jest unikanie alergenów i innych uczulających substancji. Bardzo ważne znaczenie ma przestrzeganie przez rodziców pewnych zasad w codziennej opiece na niemowlakiem. Oto one:

  • przycinanie paznokci dziecka na krótko,
  • zakładanie bawełnianych rękawiczek na ręce w przypadku zadrapań na skórze,
  • używanie bawełnianej, delikatnej odzieży,
  • kąpanie tylko w leczniczych antyalergicznych emulsjach bądź płynach,
  • krótki czas kąpieli (ograniczanie namaczania do minimum),
  • dodawanie raz w tygodniu oliwki do wody przy kąpieli,
  • delikatne osuszanie ciała niemowlaka po kąpieli, bez mocnego wycierania,
  •  używanie specjalnych środków do prania ubranek,
  • stosowanie maści na zmienione chorobowo miejsca na skórze tylko po konsultacji z lekarzem,
  • częste wietrzenie mieszkania,
  • dokładne sprzątanie, aby skutecznie usuwać kurz z roztoczami i inne alergeny.

Leczenie domowe egzemy u dzieci

Leczenie domowe egzemy u dzieci odgrywa istotną rolę w całym procesie leczenia. Stosowanie leków i maści, zaleconych przez lekarza to bardzo ważny element, ale ogromne znaczenie ma przestrzeganie zasad domowej opieki nad dzieckiem, dotkniętym egzemą. Jednym z kluczowych elementów jest prawidłowa codzienna kąpiel. Przede wszystkim woda musi mieć odpowiednią temperaturę (za gorąca mocno wysusza skórę i nasila swędzenie). Kąpiel powinna być krótka, maksymalnie do 10 minut. Rodzice nie powinni używać gąbek do kąpieli, aby nie podrażniać dodatkowo chorej skóry. Lekarze podkreślają, iż wystarczą ręce rodziców. Po umyciu dziecka warto także używać specjalistycznych kosmetyków do atopowej skóry, aby ją dodatkowo nawilżyć.

Co na egzemę u dziecka?W warunkach domowych należy także smarować skórę dziecka. Lekarze dermatolodzy najczęściej zalecają dzieciom maści sterydowe, które trzeba stosować ściśle według wskazań lekarza. Bardzo często przepisywane są także maści o działaniu przeciwzapalnym i przeciwalergicznym. Leczenie egzemy wspomagają także maści i leki antyhistaminowe. 

Rodzice powinni tłumaczyć starszym dzieciom, iż nie wolno drapać chorych miejsc. Aby zapobiegać nowym podrażnieniom skóry należy eliminować alergeny. I tak na przykład jeśli dziecko uczulone jest na nikiel to ubranka nie powinny zawierać jakichkolwiek elementów z tego metalu. Trzeba wtedy zamienić metalowe guziki czy zapięcia na plastikowe. 

W domowym leczeniu egzemy bardzo ważną rolę odgrywa dieta. Nie wolno podawać dziecku przetworzonych produktów, nasyconych tłuszczów czy jakichkolwiek substancji słodzących. Warto także wyeliminować te produkty, które uczulają. Do najpopularniejszych należą jajka, mleko, seler, pomidory, truskawki, czekolada i owoce cytrusowe. W przypadku egzemy u dzieci karmionych jeszcze piersią to mama powinna zwracać baczną uwagę, co je i tym samym dostarcza dziecku w swoim pokarmie. 

Jednym z elementów walki z egzema jest redukowanie stresu. Warto zatem wprowadzić spokojny i regularny tryb życia dziecka i chronić je przed stresującymi sytuacjami (w miarę możliwości). Sumienne przestrzeganie tak wielu zasad z pewnością ułatwi walkę z egzemą. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • B. Klasa, E. Cichocka - Jarosz „Aktualne możliwości leczenia atopowego zapalenia skóry z perspektywy pediatry”, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie, Przegląd Lekarski, 2017 r.,
  • I. Lewandowska „Wyprysk czyli egzema jako jedna z najczęstszych chorób alergicznych skóry”, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu, Pielęgniarstwo Polskie, 2013 r.,
  • Z. Nowacki „Alergia pokarmowa jako przyczyna wyprysku atopowego”, Przegląd Lekarski 2013 r.

Oceń artykuł

(liczba ocen 1)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

<-- popup -->