Zapalenie jamy ustnej u dzieci i dorosłych - objawy i sposoby leczenia

Zapalenie jamy ustnej obejmuje stan zapalny śluzówki w obrębie jamy ustnej i warg. Przysparza ból, przez co znacznie utrudnia jedzenie czy szczotkowanie zębów. Leczenie zapalenia jamy ustnej powinno być uzależnione od czynnika, który wywołał to schorzenie. Zanim zostanie wprowadzona konkretna kuracja najpierw należy właściwie rozpoznać przyczynę zapalenia. Warto zatem skonsultować objawy z lekarzem, który zaleci odpowiednie postępowanie lecznicze.
Zapalenie w jamie ustnej
Źródło: 123RF
Spis treści

Przyczyny zapalenia w jamie ustnej - czym jest zapalenie błony śluzowej?

Zapalenie jamy ustnej to stan zapalny błony śluzowej w jamie ustnej, który może być wywołany różnymi przyczynami. Najczęściej dochodzi do niego przez infekcję wirusową lub też przez bakterii albo grzyby. Ale to nie wszystkie przyczyny powstawania stanu zapalnego.  

Za zmieniony chorobowo obraz jamy ustnej może odpowiadać również:

  • alergia (czyli uczulenie na jakiś rodzaj pokarmu lub substancję chemiczną), 
  • kuracja nowotworowa polegająca na radioterapii lub chemioterapii,
  • niedopasowane protez,
  • aparat zębowy.

Inne czynniki, które moga mieć wpływ na powstawanie zapalenie śluzówki w jamie ustnej to: brak witamin i minerałów, choroba ogólnoustrojowa, długotrwała kuracja antybiotykowa (a także przyjmowanie sterydów) oraz palenie papierosów.

Objawy zapalenia jamy ustnej

Objawy zapalenia jamy ustnej różnią się w zależności od przyczyny, która je spowodowała. Cechą wspólną zazwyczaj jest jednak ból, obrzęk, zauważalna i wyczuwalna zmiana w jamie ustnej (taka jak np. zaczerwienienie, pęcherzyk, owrzodzenie, nadżerka, itp.) oraz trudności z przełykaniem. 

Zapalenie jamy ustnej stanowi nieprzyjemną dolegliwość, która może utrudniać normalne przyjmowanie posiłków i trunków, a nawet mówienie. Szczególnie dotkliwie to schorzenie mogą przechodzić dzieci, u których dodatkowym aspektem może być gorączka.

Objawy stanu zapalnego różnią się też ze względu na sam rodzaj zapalenia. Wyróżniamy:

Jak rozpoznać rodzaj zapalenie w jamie ustnej? Mrowienie, pieczenie, swędzenie, ból oraz np. nadżerki mogą pojawiać się w wyniku alergicznego zapalenia jamy ustnej. Na chemio- lub radioterapię organizm często reaguje z kolei zaczerwienieniem, bolesnymi owrzodzeniami i opuchlizną.

Jeśli za zapalenie jamy ustnej odpowiadają bakterie, zwykle objawia się to piekącym bólem, zaczerwieniem, obrzękiem, czy owrzodzeniem.

Z kolei aftowe zapalenie jamy ustnej przebiega z bolącymi, białawymi lub żółtymi owrzodzeniami albo nadżerkami. Wirus opryszczki może dawać takie symptomy jak pęcherzyki, które po pęknięciu zamieniają się w strupki. Ponadto czasami obserwuje się także m.in. podwyższoną temperaturę oraz pogorszenie samopoczucia.

W przypadku grzybiczego zapalenie w jamie ustnej, pierwszym objawem jest biały nalot na języku i nieprzyjemny zapach z ust. Mogą towarzyszyć im bolesne zajady w kącikach ust.

Leczenie zapalenia jamy ustnej - jak długo trwa, co stosować?

Przebieg leczenia zapalenia jamy ustnej jest uzależniony od rodzaju tego schorzenia. Ile trwa leczenie? W zależności od rodzaju stanu zapalnego, sam proces leczenia trwa standardowo ok. 7-14 dni, choć na przykład afty mogą się utrzymywać aż do sześciu tygodni. 

Najważniejsze w leczeniu jest usunięcie drażniącego czynnika. Zatem jeśli do zapalenia jamy ustnej doszło przez uczulający produkt spożywczy, należy go wyeliminować z diety, jeśli przez lek – trzeba zaprzestać podawania go (jeśli to możliwe lub zmienić na inny). 

Bardzo często leczenie zapalenia jamy ustnej opiera się na kuracji doraźnej, podczas której walczy się z objawami schorzenia takimi jak ból, swędzenie, itp. poprzez stosowanie środków przeciwbólowych, żelów oraz maści smarowanych w miejscach chorobowo zmienionych.

Jeśli zajdzie taka potrzeba, należy wprowadzić leczenie przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne lub przeciwgrzybicze. Leki na zapalenie jamy ustnej powinien przepisać lekarz lub zalecić farmaceuta.

W leczeniu zastosowanie znajduje m.in. nystatyna, którą stosują w leczeniu pleśniawek głównie rodzice u swoich dzieci zmagającymi się ze stanem zapalnym błony śluzowej. Warto pamiętać, że nystatyna to lek na receptę.

Domowe sposoby na zapalenie jamy ustnej

Nie istnieją skuteczne domowe sposoby na leczenie zapalenie błony śluzowej. Ale sa sposoby i środki, które przynoszą ulgę. Oprócz leków na zapalenie jamy ustnej specjaliści radzą, aby stosować płukanki do ust, które przynoszą ulgę osobie chorej. 

Czym płukać jamę ustną przy zapaleniu? Do płukania specjaliści polecają zioła, mające właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i przeciwbólowe. Idealny napar do płukania jamy ustnej można zaparzyć z:

Dodatkowo należy szczególnie zadbać o odpowiednią higienę jamy ustnej. Zaleca się w tym czasie delikatne szczotkowanie zębów miękką szczoteczką do zębów, przy użyciu pasty do zębów bez środków pieniących i drażniących. Ból i trudności w przełykaniu nie mogą spowodować zaprzestania mycia zębów.

Ponadto należy skupić się na właściwej diecie, zwłaszcza jeśli powodem zapalenia jamy ustnej są niedobory witaminowe czy niedożywienie. Jadłospis bogaty w witaminy (szczególnie B12) oraz minerały takie jak m.in. cynk i żelazo to kluczowe zagadnienie dla menu osoby borykającej się z zapaleniem jamy ustnej.

W przebiegu choroby należy pamiętać o regularnym nawadnianiu oraz spożywaniu miękkich, lekkich i przestudzonych potraw. Posiłki powinny mieć lekką konsystencję i nie za wysoką temperaturę. Warto przy tym unikać napojów i potraw drażniących, kwaśnych, pikantnych, itp.

Zapalenie jamy ustnej u dziecka

Zapalenie jamy ustnej u dziecka do szóstego roku życia występuje dość często. Może to być spowodowane m.in. reakcją alergiczną na kontakt z nowymi potrawami czy substancjami chemicznymi czy też stycznością dziecka ze śliną osoby chorej.

U dzieci oprócz bólu, zaczerwienia, owrzodzenia, obrzęku, itp. objawów związanych ze zmianami pojawiającymi się w obrębie jamy ustnej może również dojść np. do gorączki, osłabienia, ślinotoku, mięśniobóli, powiększenia węzłów chłonnych oraz utraty apetytu.

Jak sobie radzić z zapaleniem jamy ustnej u dzieci? Zależnie od etiologii choroby stosuje się leki przeciwbólowe, przeciwwirusowe, a także płukanki łagodzącymi płynami (np. z wyciągiem z szałwii), itp. U małego dziecka bardzo ważne jest także przypilnowanie tego co zjada. Menu powinno być ono urozmaicone. Dania lepiej aby były podawane w formie przestudzonych zupek i papek.

Czytaj również

Bibliografia

  • Wysocki W, Małecki K. Zapalenia błony śluzowej związane z radioterapią i chemioterapią. Podsumowanie wytycznych MASCC/ISOO(2014r.). Medycyna praktyczna.pl. 2015. https://www.mp.pl/onkologia/wytyczne/111280.
  • Szałek E. Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej – istotny problem terapeutyczny w onkologii. Farmacja Współczesna. 2018; 11: 8–14.
  • Analiza częstości występowania chorób błony śluzowej jamy ustnej u pacjentów leczonych w Poradni Chorób Przyzębia i Błony Śluzowej Jamy Ustnej Uniwersyteckiego Centrum Stomatologicznego, https://pbc.gda.pl/Content/45351/doktorat%20MARCISZYN%20Lech.pdf
  • Langlais Robert P, Miller Craig S, Nield-Gehrig Ji, Choroby błony śluzowej jamy ustnej, Kolorowy atlas i podręcznik, Warszawa 2013
  • Jadwiga Banach, Zbigniew Jańczuk, Choroby błony śluzowej jamy ustnej i przyzębia Podręcznik dla studentów stomatologii, Warszawa 2013
Artykuł napisany przez
Olga Tomaszewska
Dyplom dziennikarza zdobyła w 2009 roku, a od 2005 r. nieprzerwanie pisze i redaguje. Pracowała dla „Mojego Miasta Pabianice”, jako dziennikarz, redaktor, zastępca redaktora naczelnego i PR-owiec, współpracowała z „Nowym Życiem Pabianic" i licznymi portalami o tematyce zdrowotnej, tworząc dla tych podmiotów artykuły. Jej konikiem jest tworzenie treści z zakresu profilaktyki zdrowia, szeroko pojętej psychologii oraz pediatrii. Jeśli nie pisze, wygina się na macie ćwicząc hatha jogę jako nauczyciel i dozgonny uczeń.
Więcej z kateogrii: Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Afty - u dzieci i dorosłych. Domowe sposoby
Przeczytaj artykuł
Afty w jamie ustnej - na dziąśle, języku, wardze. Leczenie
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Podobne artykuły
Afty - u dzieci i dorosłych. Domowe sposoby
Afty w jamie ustnej - na dziąśle, języku, wardze. Leczenie
Żylaki przełyku - czym są? Objawy, leczenie, dieta
Przepuklina rozworu przełykowego - objawy, operacja
Usunięcie migdałków – u dorosłych i dzieci. Cena zabiegu

Przychodnia online dla Ciebie

Szybka konsultacja lekarska online przez telefon.

Zacznij leczenie, przedłuż receptę na przyjmowane leki - szybko i bez kolejek.

Wybierz konsultację

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Ból owulacyjny - ile trwa i jak go załagodzić?
Dieta ketogeniczna – na czym polega? Zasady i jadłospis
Kiszone buraki - właściwości i zastosowanie. Jak je kisić?
RDW CV - co znaczy wysokie lub niskie?
D-dimery: norma, badanie i wyniki. Przyczyny podwyższonych?

Reklama