Kiedy występują wahania nastroju? Poznaj sposoby na to, jak wspomagać swój organizmu

Wahania nastroju to nagłe zmiany stanu emocjonalnego. U ich podłoża leżą różne przyczyny, które dotykają nie tylko kobiety, ale także i mężczyzn. Przeczytaj, w jaki sposób pomagają stabilizatory nastroju.
Kiedy występują wahania nastroju?
123RF
  • Wahania nastroju to stany, w których zmieniają się emocje i odczucia. Zmiany nastroju często pojawiają się bez wyraźnej przyczyny. W wielu przypadkach stoi za nimi gospodarka hormonalna, choroby, urazy głowy, stres czy przyjmowanie określonych leków.
  • Większość zaburzeń tego typu można leczyć za pomocą leków i psychoterapii. Łagodne stany wymagają stosowania leków bez recepty. Poważne zmiany w nastroju, powtarzające się i uciążliwe zawsze powinny być konsultowane z lekarzem, który dobiera właściwą formę leczenia.
  • Wahania nastroju to nie tylko domena kobiet. Wielu mężczyzn także nie radzi sobie z emocjami i podlega huśtawce wrażeń. Głównym sprawca takich zachowań jest testosteron, który zmienia się nie tylko z wiekiem, ale także w ciągu pojedynczych dni.
SPRAWDŹ TEŻ: Twój nastrój zależy od alergii
Spis treści

Czym są wahania nastroju?

Nastrój to stan psychiczny który utrzymuje się u konkretnej osoby przez określony czas. Nastrój określa również wrażenia, jakie ma dana osoba, znajdująca się w danym miejscu i w określonym czasie.

Wahania nastroju to intensywnie i szybko zmieniające się emocje,  w większości przypadków bez konkretnej przyczyny. Wahanie nastroju dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn.

Jakie są możliwe przyczyny wahań nastroju? Oto najważniejsze:

  • menopauza u kobiet,
  • okres dojrzewania,
  • stany przedmiesiączkowe (zespół napięcia przedmiesiączkowego),
  • ciąża,
  • demencja, czyli starcze otępienie, które charakteryzuje się spadkiem poznawczych funkcji mózgu,
  • urazy głowy, które dodatkowo wywołują zaburzenia uwagi i niższy poziom koncentracji,
  • stres,
  • przyjmowanie określonych leków,
  • osobowość bordeline, czyli choroba, która charakteryzuje się skrajnymi emocjami,
  • depresja, choroba, która wywołuje patologiczne zmiany nastroju,
  • choroba afektywna dwubiegunowa, nieumiejętność dostosowania nastroju do sytuacji i skłonności do niebezpiecznych zachowań,
  • choroby, na przykład niedoczynność tarczycy, Alzheimer,
  • choroba alkoholowa.

Wahania nastroju to nie tylko cecha charakteru, ponieważ w nasilonych objawach są oznaką choroby.

Zaburzenia nastroju mogą pojawić się na każdym etapie życia. Jeśli są adekwatne do konkretnej sytuacji i przemijają, nie wpływając negatywnie na jakość życia to nie powinny stanowić powodu do niepokoju.

Problem występuje wtedy, gdy wahania nastroju pojawiają się bez przyczyny, długo się utrzymują i mają tendencję do powracania. W takich sytuacjach wskazana jest konsultacja psychiatryczna lub psychologiczna.

Główne objawy wahania nastroju to:

  • płaczliwość,
  • częste wybuchy gniewu,
  • uczucie smutku,
  • nadmierna wrażliwość,
  • uczucie napięcia i niepokoju,
  • huśtawka nastroju.

Stabilizator nastroju, czyli jak działa lek normotymiczny

Stabilizator nastroju to określenie leku z grupy psychotropowych, który wykorzystywany jest w leczeniu chorób psychicznych (zaburzenia borderline oraz choroba afektywna dwubiegunowa). Wszystkie stabilizatory nastroju nazywane są lekami normotymicznymi.

Leki tego typu stabilizują samopoczucie i zapobiegają zmianom nastroju. Jak działa lek normotymiczny? Osoba, która przyjmuje stabilizatory nastroju nie odczuwa huśtawki nastrojów, nie wykazuje zbytniej pobudliwości ani euforii.

 Leki zapobiegają stanom depresyjnym i maniakalnym. Pierwsze efekty ich działania pojawiają się po kilku tygodniach, dlatego lekarze zalecają dużą cierpliwość w pierwszym okresie.

Stabilizatory nastroju dzielą się na dwa rodzaje:

  • leki pierwszej generacji do których należą - lit, kwas walproinowy i karbamazepina,
  • leki drugiej generacji, czyli lamotrygina, klozapina, risperidion, olanzapina, kwetiapina i aripriprazol.

Większość tych leków jest dostępna tylko na receptę. W aptekach można także kupić stabilizatory nastroju bez recepty. Większość z nich bazuje na składnikach pochodzenia naturalnego, głównie na ekstraktach roślinnych.

Leki na poprawę nastroju

Lek poprawiający nastrój pozwala odprężyć się i zrelaksować, złagodzić uczucie napięcia nerwowego i uspokoić. Jego działanie polega także na łagodzenie objawów stresu i korzystnie wpływa nie tylko na samopoczucie psychiczne, ale również i fizyczne.

Skuteczne działanie wykazują leki na poprawę nastroju na receptę. To dość silne i specjalistyczne środki, zlecane tylko przez lekarza psychiatrę. Do takich należy m.in. takie substancje, jak: fluoksetyna, sertralina, dezypramina czy ketamina.

Niektóre tabletki na poprawę nastroju są także dostępne bez recepty. Te leki zawierają głównie komponenty ziołowe i tym samym nie są przeznaczone do leczenia poważnych i zaawansowanych chorób.

Lekarstwa występują nie tylko w formie tabletek, ale także w postaci kropli, ziół czy kapsułek. Przeznaczone są do łagodzenia wahań nastrojów z łagodnymi objawami lub wspomagania leczenia typowo farmakologicznego.

Skład leków bez recepty może być także dodatkowo uzupełniony o witaminy na poprawę nastroju, przede wszystkim z grupy B (B2, B6 i B12).

Zioła na dobry nastrój

Suplementy na poprawę nastroju występują często w postaci ziół. W przejściowych stanach wyczerpania fizycznego i wahań nastroju warto sięgnąć po zioła na dobry nastrój. Do takich należą:

  • melisa – poprawia odporność na stres, zmniejsza napięcie i wzmacnia odporność na stres, pomaga na bezsenność;
  • chmiel – tłumi napięcie i uczucie niepokoju;
  • szafran – działa antydepresyjnie;
  • dziurawiec zwyczajny – powoduje wzrost serotoniny, poprawia nastrój i łagodzi objawy nerwicy;
  • kozłek lekarski (waleriana) – uspokaja i łagodzi poziom lęku;
  • lawenda, a konkretnie inhalacje z jej olejku – obniżają napięcie, odczuwanie lęku i wspomagają zasypianie.

Zioła na uspokojenie i poprawę nastroju występują w postaci tabletek, herbatek, naparów lub syropów. Przy braku pozytywnego działania należy udać się do lekarza psychiatry na konsultację i wprowadzenie leczenia farmakologicznego.

Wahania nastroju u mężczyzn

Huśtawki nastroju zazwyczaj kojarzone są ze stanem emocjonalnym kobiet i ich rozchwianiem. Nie jest do końca prawdą. Coraz częściej pojawiają się wahania nastroju u mężczyzn.

Ogromną rolę odgrywa w tych przypadkach wpływ testosteronu, hormonu wytwarzanego przez jądra, który odpowiada za cechy męskie i jest niezbędny do funkcjonowania organizmu.

Poziom testosteronu zmienia się z wiekiem mężczyzny i z trybem życia, jaki prowadzi. Często poziom tego hormonu zmienia się także z określoną częścią dnia.

Częste zmiany nastrojów u mężczyzn mają związek z porami dnia. Rano poziom testosteronu jest największy, dlatego też mężczyzna jest pełen energii, zadowolenia i pozytywnego nastawienia do życia.

Z upływem dnia testosteron obniża się i spada u mężczyzny poziom energii, pojawia się uczucie zmęczenia, rozdrażnienia i spadek cierpliwości. Dodatkowo zbyt niski testosteron wywołuje smutek, frustrację, kiepskie samopoczucie, a w niektórych sytuacjach nieuzasadniony gniew.

Jak sobie radzić z wahaniami nastroju? Warto zasięgnąć opinii lekarza i zbadać poziom hormonów. Lekarz w razie potrzeby zleca przyjmowanie określonych leków lub zastosowanie hormonalnej terapii zastępczej.

W niektórych przypadkach pozytywnie skutki wywołuje psychoterapia. Warto również zmienić tryb życia i nawyki żywieniowe.

Wahania nastroju w ciąży

Ciąża to szczególny czas dla każdej kobiety. W jej organizmie zachodzą zmiany hormonalne, które powodują silne wahania nastroju. Zwiększa się stężenie progesteronu, produkcja estrogenów i prolaktyny.

W ciele kobiety zachodzą nie tylko zmiany fizyczne, ale także zmiany w psychice. Wahania nastroju w ciąży często określane są jako „humory ciążowe”. Pojawiają się emocjonalne huśtawki – od euforii i uczucia radości do stanów złości, gniewu i przygnębienia.

Wahania nastroju w ciąży w zależności od trymestru:

  • 1 trymestr – niepokój co do samego bycia w ciąży i obawa o stan zdrowia mamy i dziecka. Pojawiają się chwilowe załamania i napady płaczu;
  • 2 trymestr – odczuwanie radości i szczęścia na przemian z niepewnością i strachem, co do nowej sytuacji. Kobieta zaczyna odczuwać ruchy dziecka i jest już spokojna o ciążę. Pojawiają się jednak wątpliwości, co atrakcyjności dla partnera i niepewność, czy można na niego liczyć;
  • 3 trymestr – obawa przed zbliżającymi się codziennymi obowiązkami mamy i koniecznością opieki nad dzieckiem. Narasta uczucie podekscytowania przed zbliżającymi się narodzinami dziecka i jednocześnie strach przed porodem.

Wahania nastroju podczas okresu

Wahania nastroju u kobiet pojawiają się już przed okresem, kiedy rozpoczyna się zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS).

Kobieta odczuwa bóle brzucha, głowy, bolesność piersi, ale ogromna huśtawka rozpoczyna się w psychice.  Wahania nastroju przed okresem wywołują następujące emocje:

  • rozdrażnienie,
  • nadwrażliwość,
  • przygnębienie,
  • niemoc,
  • brak wiary w siebie,
  • niezadowolenie.

Czas przed miesiączką to reakcja organizmu na gwałtowne zmiany stężeń hormonów. Spada poziom progesteronu i estradiolu. Im mniej tych hormonów, tym gorsze samopoczucie.

Wahania nastroju podczas okresu oznaczają na przemian euforię i drażliwość. Umysł kobiety wpada na początku w inny stan, nasila się stres, smutek i płacz.

Przykre objawy znikają w fazie krwawienia miesiączkowego. Estrogen uwalnia endorfiny i przychodzi poprawa nastroju. Wahania nastroju po okresie stopniowo ustępują.

Czytaj również

Bibliografia

  • B. Wojciszke „Skale regulacji nastroju”, 2003 r.
  • M. Marszał-Wiśniewska, T. Klonowicz, M. Fajkowska-Stanik (red.), „Psychologia różnic indywidualnych”, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
  • M. Kujawska-Łuczak, K. Pawlaczyk-Gabriel „Choroby układu dokrewnego”.
Artykuł napisany przez
Jolanta Woźniak
Jolanta Woźniak
Absolwentka Prawa na Uniwersytecie Łódzkim. Pierwsze doświadczenie zawodowe zdobywała, jako pracownik Działu Penitencjarnego i Organizacyjno-Prawnego w Areszcie Śledczym w Łodzi. Od 2004 roku Zastępca Prezesa i Członek Zarządu w Miejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej. Od kilku lat copywriterka, głównie w tematyce prawnej, ale i medycznej i parentingowej. Prywatnie szczęśliwa mama i miłośniczka dobrego kina.
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii: Psychologia
Przeczytaj artykuł
Hermafrodyta, czyli obojnactwo - czym się charakteryzuje?
Przeczytaj artykuł
Jak radzić sobie z depresją?
Podobne artykuły
Hermafrodyta, czyli obojnactwo - czym się charakteryzuje?
Jak radzić sobie z depresją?
Obgryzanie paznokci, jedzenie strupów, dłubanie w nosie - co powodują?
Zaburzenia emocjonalne u dzieci - objawy. Jak pomóc?

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Gorączka u niemowlaka - jak ją zbić, kiedy pójść do lekarza?
Dreszcze – co to są? Przyczyny i objawy
Choroba Creutzfeldta-Jakoba - na czym polega? Objawy
Rumień wielopostaciowy – leczenie. Czy jest zaraźliwy?
Nadmiar testosteronu u kobiet - co oznacza?

Reklama