Azotyny w moczu - wskazują na obecność bakterii i infekcji

Azotyny w moczu wskazują na obecność bakterii i infekcji, w tym między innymi na zakażenie układu moczowego, które dotyka co roku 10 procent kobiet i 1-2 procent mężczyzn. Azotyny mogą niepokoić zwłaszcza, gdy pojawią się w moczu kobiet ciężarnych.

U zdrowego człowieka układ moczowy jest w większości jałowy (oprócz końcowego odcinka), gdy jednak pojawiają się w nim bakterie Gram ujemne, które są najczęstszą przyczyną infekcji tego układu, azotany w moczu zostają przekształcone w azotyny. Można je zdiagnozować przy pomocy bardzo prostego testu paskowego, który każdy wykona w domowych warunkach. Dodatni wynik azotynów w moczu może świadczyć o występowaniu bakterii w układzie moczowym i powinien być początkiem rozszerzonej diagnostyki.

Zobacz wideo: Badanie krwi i moczu - kiedy wykonać?

Badanie moczu: azotyny

Żeby wynik badania moczu był wiarygodny, trzeba trzymać się kilku wskazań. Do badania wykorzystujemy poranną porcję moczu. Bakterie potrzebują czasu na przerobienie azotanów w azotyny, dlatego przerwa od ostatniego oddania moczu nie może być krótsza niż 4 godziny. Próbki moczu nie można przechowywać zbyt długo w domowych warunkach, bo wynik będzie fałszywy, może wyjść w niej więcej azotynów, niż jest ich w rzeczywistości. Wynik może zostać zafałszowany także wtedy, kiedy pacjent przyjmuje wysokie stężenie kwasu askorbinowego lub inne silne utleniacze. Azotyny mogą się wtedy nie pojawić w wyniku, choć w układzie moczowym rozwija się infekcja bakteryjna.

Azotyny w moczu przyczyny

Jeśli oddajemy mocz do badania w laboratorium, to trzeba to zrobić w ciągu 2 godzin od pobrania próbki moczu. Po otrzymaniu wstępnych wyników lekarz może zlecić analizę osadu moczu i wykonanie posiewu. Dopiero to ostatnie badanie da odpowiedź na pytanie, jakie bakterie pojawiły się w układzie moczowym. Za infekcję układu moczowego najczęściej odpowiadają bakterie Gram ujemne, takie jak:

  • Escherichia coli
  • Enterobacter
  • Citrobacter
  • Klebsiella
  • Pseudomonas

Azotyny w moczu wynik dodatni

Jeżeli próbka do badania moczu została odpowiednio pobrana, to dodatni wynik azotynów w moczu świadczy o obecność bakterii w układzie moczowym. Szacuje się, że zakażenia układu moczowego dotykają przynajmniej raz w roku 10 procent kobiet i 1-2 procent mężczyzn.  To nagminna choroba kobiety między 16 a 35 rokiem życia, które mają aktywne życie seksualne.

Dodatni wynik azotynów w moczu często występuje też u starszych osób, kobiet po menopauzie, u których zanika ilość estrogenów oraz mężczyzn po 60. roku życia (ma to związek z częstym zastojem moczu w pęcherzu i przerostem gruczołu krokowego).

Zakażenia układu moczowego to prawie połowa wszystkich zakażeń szpitalnych. Nie można ich lekceważyć, bo niosą za sobą poważne powikłania. Nieleczone infekcje dróg moczowych mogą prowadzić do:

  • sepsy
  • ostrej niewydolności nerek
  • ropnia nerki

Nawracające infekcje (cierpi na nie 20 proc. kobiet) mogą być przyczyną m.in. zbliznowaceń i kamicy układu moczowego.

Azotyny w moczu w ciąży

Ciąża jest stanem, który zwiększa ryzyko wystąpienia infekcji układu moczowego, szacuje się, że ok. 20-30 procent ciężarnych ma przynajmniej raz w ciąży infekcję dróg moczowych (ma to m.in. związek z częstszym zaleganiem moczu w pęcherzu). Dlatego badania moczu, w tym na obecność azotynów, powinno się wykonywać podczas comiesięcznych wizyt kontrolnych. Dzięki wynikom lekarz może ocenić pracę nerek i w porę wyłapać ewentualne zakażenie układu moczowego. To ważne, bo infekcje dróg moczowych zwiększają ryzyko przedwczesnego porodu, mogą spowodować infekcje wewnątrzmaciczne i źle wpłynąć na rozwój dziecka, powodując u niego niedokrwistość i niską masę urodzeniową. U ciężarnej może dojść do niewydolności nerek i nadciśnienia tętniczego.

Zobacz: Krew w moczu - co to może znaczyć?

Azotyny w moczu dziecka

Co druga gorączka pojawiająca się u niemowląt i małych dzieci jest związana z infekcjami dróg moczowych. Stanom zapalnym towarzyszy często:

  • ból podczas oddawania moczu
  • brak apetytu
  • płaczliwość

Im dziecko mniejsze, tym trudniej stwierdzić jednak, czy te niecharakterystyczne objawy są związane z infekcją układu moczowego, czy inną chorobą. Najlepiej wtedy pobrać próbkę moczu do badania, co niestety nie jest prostą sprawą.

Żeby wynik nie został zafałszowany trzeba dokładnie umyć mydłem narządy płciowe dziecka (cewkę moczową przemyć dodatkowo jałowym gazikiem nasączonym Octeniseptem lub Rivanolem), pobrać mocz poranny do jałowego pojemnika i jak najszybciej dostarczyć do laboratorium. Po przeanalizowaniu wyników lekarz dobierze antybiotyk, który powinien szybko zadziałać. Ważna jest też profilaktyka u małych dzieci: codzienna, prawidłowa higiena miejsc intymnych oraz karmienie piersią.

Czytaj też: