Reklama
Obesitolog – kim jest i czym różni się od innych specjalistów?
Kim tak właściwie jest obesitolog? Jest to lekarz zajmujący się diagnozowaniem i leczeniem otyłości, posiadający dodatkową, specjalistyczną wiedzę i doświadczenie w tym zakresie. Najczęściej jest to internista, lekarz rodzinny, endokrynolog lub diabetolog. Obesitolog opracowuje indywidualne plany leczenia, które mogą obejmować dietę, aktywność fizyczną oraz leczenie farmakologiczne. Jego zadaniem w praktyce jest spojrzenie na chorobę pacjenta szerzej, uwzględniając nie tylko nadmierną masę ciała, ale również jej wpływ na cały organizm i potencjalne przyczyny leżące u podłoża problemu.
Lekarz obesitolog różni się od dietetyka tym, że posiada pełne uprawnienia medyczne. Stawia diagnozy, zleca specjalistyczne badania (np. badania krwi), a także wdraża leczenie oraz przepisuje leki na receptę. Jego praca polega na koordynowaniu całego procesu terapeutycznego, który często wymaga współpracy z innymi specjalistami.
Lekarz medycyny rodzinnej i certyfikowany obesitolog Małgorzata Cierpucha podkreśla:
Wystawienie recepty to często najprostszy krok w całym procesie leczenia. Kluczowe znaczenie ma rozmowa, budowanie zaufania i wspólne znalezienie przyczyn, prowadzących do wzrostu masy ciała. Zrozumienie choroby otyłościowej zmniejsza poczucie winy i pozwala budować długofalowy plan leczenia mający na celu poprawę zdrowia.
FAQ: W jakim wieku najtrudniej schudnąć?
Wbrew powszechnej opinii, badania naukowe wykazują, że metabolizm nie zwalnia po 30. roku życia, lecz pozostaje na stabilnym poziomie aż do sześćdziesiątki. Za wcześniejsze trudności ze schudnięciem odpowiada nie wiek, a zmiana stylu życia. Główne przyczyny to mniejsza aktywność fizyczna, stres, zły sen oraz zmiany w sposobie odżywiania.
Reklama
Obesitologia – nie tylko dla osób z cukrzycą typu 2
Obesitologia to dynamicznie rozwijająca się dziedzina medycyny zajmująca się przyczynami, profilaktyką, diagnostyką i leczeniem choroby otyłościowej oraz schorzeń z nią związanych. Obesitologia odgrywa dużą rolę w profilaktyce chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca typu 2 i nadciśnienie tętnicze, ponieważ to właśnie nadmierna masa ciała jest ich głównym czynnikiem ryzyka. Należy jednak podkreślić, że obesitolog leczy otyłość jako chorobę samą w sobie, niezależnie od jej przyczyny i tego, czy pacjent ma już zdiagnozowane inne schorzenia. Do jego gabinetu trafiają więc także osoby, u których otyłość wynika np. z czynników genetycznych czy psychologicznych.
FAQ: Czy obesitologia to specjalizacja?
Nie, w polskim systemie prawnym obesitologia nie jest formalną specjalizacją medyczną, a raczej umiejętnością lekarską, którą lekarze różnych specjalizacji zdobywają na drodze certyfikacji towarzystw naukowych, takich jak m.in. Polskie Towarzystwo Leczenia Otyłości.
Dowiedz się więcej o: Otyłość prosta - przyczyny i sposoby leczenia nadwagi
Reklama
Kiedy należy zgłosić się do obesitologa?
Konsultacja obesitologiczna jest wskazana dla osób z nadwagą lub otyłością, zwłaszcza jeśli wcześniejsze próby zmiany stylu życia nie przyniosły efektów. Decyzja o wizycie u lekarza obesitologa powinna zostać podjęta, gdy nadwaga i otyłość zaczynają negatywnie wpływać na zdrowie i jakość życia. Problem ten dotyczy również coraz większej liczby dzieci. Wczesna interwencja u najmłodszych jest bardzo ważna. Pozwala ona zapobiec poważnym powikłaniom zdrowotnym w ich dorosłym życiu.
Głównym kryterium jest wskaźnik BMI. Wizyta jest zalecana, gdy:
- BMI wynosi 30 kg/m² lub więcej (co definiuje otyłość),
- BMI wynosi 25-29,9 kg/m² (nadwaga), ale towarzyszą jej powikłania, takie jak: cukrzyca typu 2, nadciśnienie, zaburzenia lipidowe, zespół policystycznych jajników (PCOS), niealkoholowe stłuszczenie wątroby czy bezdech senny,
- występuje otyłość brzuszna, która jest szczególnie groźna dla zdrowia metabolicznego.
FAQ: Otyłość olbrzymia - od ilu kilogramów się zaczyna?
Otyłości olbrzymiej (III stopnia) nie definiuje się konkretną liczbą kilogramów, lecz na podstawie wskaźnika masy ciała (BMI). Diagnozuje się ją, gdy wskaźnik BMI, obliczany z uwzględnieniem wagi i wzrostu pacjenta, osiąga wartość 40 kg/m² lub wyższą.
Skorzystaj z bezpłatnego Kalkulatora BMI - oblicz online prawidłową masę ciała
Reklama
Jak wygląda pierwsza konsultacja obesitologiczna?
Pierwsza konsultacja pozwala lekarzowi na dogłębne poznanie pacjenta i jego problemu, co jest podstawą do stworzenia indywidualnej strategii postępowania. Wizyta rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu lekarskiego. Lekarz pyta o historię masy ciała, dotychczasowe próby odchudzania, nawyki żywieniowe i poziom aktywności fizycznej. Co ważne, zbiera też informacje o wszystkich dolegliwościach, nawet tych pozornie niezwiązanych z otyłością – na przykład nawracający ból gardła może świadczyć o refluksie żołądkowo-przełykowym, który jest częsty przy otyłości brzusznej.
Jakie badania przeprowadza obesitolog?
Lekarz w czasie konsultacji przeprowadza badanie fizykalne, które obejmuje pomiar ciśnienia tętniczego, wagi, wzrostu oraz obwodów talii i bioder. W wielu gabinetach wykonuje się także analizę składu ciała (BIA), która pokazuje procentową zawartość tkanki tłuszczowej, mięśni i wody w organizmie.
Na podstawie wszystkich zebranych informacji, czyli wywiadu, badania fizykalnego i przyniesionych wyników, lekarz ocenia sytuację zdrowotną pacjenta. Następnie zleca ewentualne dodatkowe, bardziej specjalistyczne badania lub od razu przedstawia wstępny plan leczenia. Warto wiedzieć, że teleporada u obesitologa również jest możliwa i pozwala omówić stan zdrowia czy otrzymać receptę online.
Orientacyjny koszt takiej usługi w prywatnej placówce to ok. kilkaset zł. Konsultacja kontrolna bywa tańsza.
FAQ: Czym jest otyłość trzewna?
Otyłość trzewna (brzuszna) to nadmierne gromadzenie się tkanki tłuszczowej głęboko w jamie brzusznej, wokół narządów wewnętrznych. Jest ona szczególnie niebezpieczna, ponieważ ten rodzaj tłuszczu jest metabolicznie aktywny – wywołuje przewlekły stan zapalny i zmniejsza wrażliwość tkanek na insulinę. W konsekwencji znacznie zwiększa ryzyko rozwoju insulinooporności, cukrzycy typu 2, chorób sercowo-naczyniowych (jak nadciśnienie tętnicze) oraz niektórych nowotworów, co bezpośrednio wpływa na jakość i długość życia.
FAQ: Ile kosztuje farmakologiczne leczenie otyłości?
Miesięczny koszt terapii zależy od zaleconego preparatu. Ponieważ większość nowoczesnych leków nie podlega refundacji, pacjent musi liczyć się z wydatkiem rzędu od kilkuset do około 2000 złotych.
Wypróbuj w domu Kalkulator tkanki tłuszczowej - oblicz swój poziom BF
Jak najlepiej przygotować się do pierwszej wizyty?
Aby zaoszczędzić czas i pieniądze, warto przyjść do gabinetu z gotowym kompletem dokumentów. Pozwoli to lekarzowi od razu uzyskać szerszy obraz sytuacji i może zapobiec konieczności umawiania kolejnej wizyty tylko po to, by omówić podstawowe wyniki. Zabierz ze sobą:
- posiadaną dokumentację medyczną: karty informacyjne z pobytów w szpitalu, wyniki poprzednich konsultacji specjalistycznych,
- listę przyjmowanych leków i suplementów wraz z dawkowaniem,
- aktualne wyniki badań (nie starsze niż 3-6 miesięcy): glikemia na czczo, doustny test obciążenia glukozą (OGTT) lub oznaczenie hemoglobiny glikowanej (HbA1c), lipidogram, stężenie kwasu moczowego, TSH, ALT, AST, kreatynina, morfologia krwi obwodowej, badanie ogólne moczu,
- wynik USG jamy brzusznej: jest to badanie pozwalające ocenić ewentualne stłuszczenie wątroby lub występowanie kamicy żółciowej, które są częstym powikłaniem otyłości.
Badania te mają na celu nie tylko ocenę ogólnego stanu zdrowia, ale też wykluczenie schorzeń, takich jak choroby układu pokarmowego czy innych przyczyn otyłości wtórnej.
FAQ: Jakie hormony nie pozwalają schudnąć?
Hormony, które mogą utrudniać odchudzanie, to m.in. zbyt wysoki poziom insuliny (w insulinooporności) czy kortyzolu (hormonu stresu), niedoczynność tarczycy (za mało T3 i T4) oraz zaburzenia równowagi między leptyną i greliną.
FAQ: Jaki lekarz wypisuje leki na otyłość?
Leki na otyłość może przepisać każdy lekarz posiadający prawo do wykonywania zawodu, jednak najlepiej, aby był to lekarz obesitolog, który mając odpowiednią wiedzę i doświadczenie w prowadzeniu pacjentów chorujących na otyłość, dobierze preparat odpowiedni do stanu zdrowia.
Reklama
Kompleksowe leczenie otyłości to nie tylko leki, ale zmiana stylu życia
Skuteczne leczenie otyłości to długotrwały proces, który opiera się na kilku uzupełniających się elementach. Kompleksowe podejście do pacjenta jest bardzo ważne.
- Dopasowany plan żywieniowy i zwiększenie aktywności fizycznej. To fundament terapii w walce o osiągnięcie zdrowej wagi. Ważna jest dieta oraz regularny, dostosowany do możliwości ruch.
- Wsparcie psychologiczne i terapia behawioralna. Otyłość często ma podłoże w psychice. Psychologowie pomagają w identyfikacji i eliminacji czynników emocjonalnych, które prowadzą do niezdrowych nawyków oraz w radzeniu sobie z emocjonalnymi aspektami związanymi z otyłością. Wsparcie psychologiczne pomaga w budowaniu pozytywnej percepcji własnego ciała, a osoby walczące z nadwagą zyskują dzięki niemu lepsze zrozumienie swoich nawyków żywieniowych.
- Nowoczesna farmakoterapia. Gdy zmiana stylu życia nie przynosi oczekiwanych rezultatów, lekarz może wdrożyć leczenie farmakologiczne.
- Edukacja pacjenta. Zrozumienie mechanizmów otyłości i jej wpływu na zdrowie jest niezbędne, aby pacjenci mogli podejmować świadome decyzje zdrowotne.
- Leczenie chirurgiczne (bariatria). To jedna z metod leczenia, rozważana w najcięższych przypadkach. Kwalifikacja do chirurgii bariatrycznej następuje, gdy tradycyjne metody odchudzania zawodzą lub istnieją wskazania medyczne. Przyjęciem oraz przygotowaniem pacjenta do zabiegu zajmuje się chirurg bariatryczny we współpracy z obesitologiem.
FAQ: Co jeść, żeby pozbyć się otyłości brzusznej?
Nie da się chudnąć miejscowo, ale można zredukować groźny dla zdrowia tłuszcz brzuszny poprzez dietę bogatą w błonnik i białko, z jednoczesnym ograniczeniem cukrów prostych oraz żywności wysoko przetworzonej. Jeśli zmiany nie przynoszą efektów, konieczna jest konsultacja z lekarzem.
Sprawdź też: Operacja bariatryczna ratuje zdrowie i życie. Ile można schudnąć?
Reklama
Współpraca obesitologa, dietetyka i psychologa
W procesie leczenia otyłości i nadwagi pomaga nie tylko obesitolog. Często (choć oczywiście nie zawsze) w całym planie leczenia uwzględniony jest zespół specjalistów. Dzieje się tak, ponieważ otyłość to choroba, która wpływa na cały organizm – od funkcjonowania narządów wewnętrznych, przez metabolizm i hormony, aż po kondycję psychiczną i stan emocjonalny. Pacjent, dzięki różnym specjalistom, otrzymuje pełne wsparcie, co znacząco zwiększa skuteczność terapii. Kto może pomagać w leczeniu otyłości oprócz obesitologa?
- Dietetyk kliniczny: układa indywidualny plan żywieniowy,
- psycholog lub psychodietetyk: pomaga zidentyfikować psychologiczne przyczyny problemu,
- fizjoterapeuta lub trener personalny: dobiera bezpieczny plan treningowy,
- chirurg bariatryczny: w ostateczności kwalifikuje do operacji.
W zależności od stanu zdrowia pacjenta, do zespołu mogą dołączyć także inni lekarze, tacy jak kardiolog czy endokrynolog.
FAQ: Czy lekarz rodzinny może leczyć otyłość?
Tak. Lekarz medycyny rodzinnej, podobnie jak lekarz każdej innej specjalizacji, ma pełne uprawnienia do leczenia choroby otyłościowej. Wielu lekarzy POZ posiada szeroką wiedzę i doświadczenie w tym zakresie, aktywnie i z sukcesem prowadząc terapię swoich pacjentów. Jeśli jednak lekarz uzna, że dany przypadek jest szczególnie złożony lub sam nie specjalizuje się w tej dziedzinie, w trosce o najwyższą skuteczność leczenia, powinien skierować pacjenta do obesitologa.
Reklama
Leczenie otyłości – od czego zacząć?
Walka z otyłością bywa trudna, ale należy pamiętać, że jest to choroba. Szukanie pomocy u lekarza to nie powód do wstydu, lecz dowód siły i troski o lepsze samopoczucie. Najprostszym pierwszym krokiem jest wizyta u swojego lekarza POZ. Lekarz rodzinny może rozpocząć diagnostykę i udzielić zaleceń, ale w przypadku braku efektów powinien skierować pacjenta do obesitologa. Pamiętaj, by sprawdzić przed spotkaniem, z jakimi aktualnymi badaniami warto przyjść.
Podejdź do takiej wizyty ze spokojem. Lekarz to Twój sojusznik, nie sędzia. Zrobienie pierwszego kroku jest trudne, ale w całym procesie leczenia – najważniejsze. Profesjonalne wsparcie medyczne to najlepsza inwestycja w swoją przyszłość.