Czy senność po jedzeniu może świadczyć o chorobie?

Senność po jedzeniu może być naturalną reakcją fizjologiczną, ale też efektem niewłaściwej diety, a także objawem groźnej choroby. Poznaj potencjalne przyczyny znużenia po spożyciu posiłku. Sprawdź, jakie badania należy wykonać.
Mężczyzna odczuwa senność po jedzeniu
źródło:123RF
  • Senność po jedzeniu może być stanem fizjologicznym, efektem nadmiernego spożycia cukrów, ale też objawem groźnych chorób i zaburzeń.
  • Uczucie senności po jedzeniu bardzo często występuje u osób cierpiących na cukrzycę oraz niedoczynność tarczycy.
  • Aby postawić właściwą diagnozę, należy wykonać badania, w tym oznaczenie poziomu glukozy na czczo, doustny test obciążenia glukozą, krzywą insulinową, hormony tarczycy (TSH, fT3 i fT4), morfologię i biochemię krwi.
SPRAWDŹ TEŻ: Bezsenność - przyczyny i leczenie
Spis treści

Co oznacza senność po jedzeniu? 

Dlaczego chce się spać po jedzeniu – to pytanie zadaje sobie wiele osób, odczuwających silne znużenie niedługo po odejściu od stołu.  W grę mogą wchodzić czynniki sytuacyjne lub przypadkowe, takie jak nieprzespana wcześniej noc, jeśli jednak problem ten występuje regularnie, powinien stanowić powód do zaniepokojenia i konsultacji lekarskiej. 

Przyczyny senności po jedzeniu często bowiem mają podłoże chorobowe. Wśród schorzeń i zaburzeń, które często objawiają się w ten właśnie sposób, wymienia się przede wszystkim:

●      niedoczynność tarczycy – senność po jedzeniu jest w tym przypadku efektem niewystarczającej ilości hormonu tyreotropowego (TSH). Z tego samego powodu występują wówczas inne objawy, takie jak uczucie zmęczenia, apatia, brak motywacji do działania;

●      cukrzyca – senność po jedzeniu to wynik wahań stężenia glukozy we krwi. Po spożyciu pokarmu poziom tego cukru znacznie wzrasta, co organizm w naturalny sposób stara się zneutralizować poprzez wyrzut hormonu zwanego insuliną. Ponieważ jednak cukrzyca wiąże się z tzw. insulinoodpornością (typ II, który stanowi około 90 proc. przypadków), trzustka musi wytworzyć większą ilość tej substancji. Efektem tego jest chwilowa hipoglikemia (niedocukrzenie) i związane z nią uczucie senności. Często towarzyszą temu apatia, uczucie słabości, drżenie rąk, a na koniec – napady głodu.

Stosunkowo często występujący problem, jakim jest senność po jedzeniu w ciąży, także może być efektem cukrzycy. Jeśli jednak incydenty takie nie występowały wcześniej, można założyć, iż jest to zaburzenie zwane cukrzycą ciążową, mające charakter przejściowy. 

Senność po posiłku 

Senność po obiedzie i innych posiłkach często występuje także u osób cierpiących na tak zwaną hipersomnię, aczkolwiek w tym przypadku uczucie znużenia nie zawsze jest bezpośrednio związane ze spożyciem pokarmów. Hipersomnia, czyli patologiczna senność, ma zróżnicowane podłoże. Jej przyczyną mogą być m.in. zaburzenia rytmu dobowego, zaburzenia oddychania oraz ruchowe, ale też niewydolność nerek, choroby psychiczne oraz wspomniane wyżej cukrzyca i niedoczynność tarczycy

Problem ten występuje także u osób zażywających lub odstawiających substancje psychoaktywne. Czynnikiem sprawczym może być również stosowanie niektórych leków, w tym zwłaszcza antydepresantów oraz obniżających ciśnienie. 

Atak senności po posiłku często występuje też u osób cierpiących na hipotensję. Jest to zaburzenie, którego istotą jest bardzo niskie ciśnienie tętnicze (poniżej 100/60). Także i w tym przypadku możliwe jest osłabienie po jedzeniu, apatia, drżenie rąk. 

Ostatnim czynnikiem, na który należy zwrócić uwagę w przypadku powtarzających się incydentów zasypiania po jedzeniu, jest sama dieta. To, co trafia do przewodu pokarmowego, ma bowiem ogromne znaczenie, nie tylko dla osób chorych na cukrzycę. 

Senność po słodyczach

Atak senności po posiłku bardzo często jest efektem spożycia produktów zawierających duże ilości cukrów. Nawet u osób zdrowych powoduje to silny wyrzut insuliny do krwiobiegu, a w konsekwencji – obniżenie stężenia glukozy we krwi. Pojawiające się wówczas odczucia senności, zmęczenie i głodu mogą napędzać efekt błędnego koła – pozorny ratunek, jakim jest kolejna porcja słodkiego, wywoływać będzie ten sam, może nawet silniejszy rezultat. 

Głód i senność po zjedzeniu cukru zdecydowanie lepiej jest więc stłumić jedząc inne produkty, na przykład warzywa czy pełnoziarniste pieczywo. 

Ale uwaga – senność może wystąpić także po spożyciu pokarmów uchodzących za bardzo zdrowe, takich jak ryby czy wyroby z soi. Stanowią one bogate źródło tryptofanu, czyli białka zwiększającego syntezę melatoniny, zwanej hormonem snu.

Jakie badania na senność po jedzeniu? 

Nawracające dzień po dniu uczucie senności po posiłku może mieć charakter fizjologiczny i być związane z mniejszym dotlenieniem i odżywieniem mózgu (po przyjęciu pokarmu, organizm pompuje większe ilości krwi do jelit, „zaniedbując” nieco inne narządy wewnętrzne). I choć dla wielu osób może to stanowić komunikat uspokajający, warto wykonać badania. Wykluczają one bądź potwierdzą zaburzenia hormonalne, wahania poziomu cukru we krwi związane z rozwojem cukrzycy, a także inne ewentualne problemy zdrowotne. 

W zależności od wstępnej diagnozy, niezbędne do postawienia ostatecznego rozpoznania mogą się okazać:

  • oznaczenie poziomu glukozy na czczo, a także doustny test obciążenia glukozą – podstawowe badania, które wykonuje się w przypadku podejrzenia cukrzycy;
  • krzywa insulinowa – badania mające na celu ustalenie, czy trzustka produkuje odpowiednie ilości insuliny w reakcji na glukozę
  • oznaczenie poziomu hormonów tarczycy, w tym TSH (h. tyreotropowy), fT3 (wolna trójjodotyronina) i fT4 (wolna tyroksyna);
  • parametry nerkowe, w tym stężenie kreatyniny i mocznika;
  • podstawowe badania krwi (morfologia, biochemia)

 

Czytaj również

Bibliografia

  • Waldemar Szelenberger, Hipersomnie pochodzenia ośrodkowego, Pneumonologia i Alergologia Polska 2007, tom 75, supl. 1, strony 80–86
  • Porady lekarza rodzinnego: cukrzyca, https://www.sw.gov.pl/assets/14/10/38/1895fc766adb42c2366e40db2c01f91d5d3b9324.pdf, data dostępu 30 06 2021
  • Katarzyna Korzeniowska, Anna Jabłecka, Cukrzyca (Część I) Farmacja Współczesna, 2008; 1: 231-235
  • Justyna Kuliczkowska-Płaksej, Niedoczynność tarczycy i zapalenia tarczycy, Katedra i Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu,
  • https://www.umed.wroc.pl/sites/default/files/struktura/wlkp/endokrynologia/Niedoczynnosc_tarczycy(1).pdf, data dostępu 30 06 2021
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka
Dziennikarz, autor tysięcy publikacji o tematyce ekonomicznej, politycznej, społecznej oraz medycznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Więcej z kateogrii: Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Zbyt długi sen – spanie w dzień, po jedzeniu. Ile spać?
Przeczytaj artykuł
Ile można nie spać? Ile człowiek może wytrzymać bez snu?
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Podobne artykuły
Zbyt długi sen – spanie w dzień, po jedzeniu. Ile spać?
Ile można nie spać? Ile człowiek może wytrzymać bez snu?
Wstawanie z łóżka wcześnie rano - jak wstać rano?
Niespokojny sen niemowlaka - przyczyny. Jak sobie radzić?

Przychodnia online dla Ciebie

Szybka konsultacja lekarska online przez telefon.

Zacznij leczenie, przedłuż receptę na przyjmowane leki - szybko i bez kolejek.

Wybierz konsultację

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Ból owulacyjny - ile trwa i jak go załagodzić?
Dieta ketogeniczna – na czym polega? Zasady i jadłospis
Kiszone buraki - właściwości i zastosowanie. Jak je kisić?
RDW CV - co znaczy wysokie lub niskie?
D-dimery: norma, badanie i wyniki. Przyczyny podwyższonych?

Reklama