Czym jest i jak wyleczyć wyprysk pieniążkowaty?

Wyprysk pieniążkowaty to stan zapalny skóry objawiający się charakterystycznymi zmianami skupionymi w okrężny kształt – stąd jego nazwa. Czy jest ona zaraźliwy, jak go rozpoznać i jak leczyć?
Stan zapalny o charakterze wyprysku pieniążkowatego
źródło:123RF
  • Przyczyny wyprysku pieniążkowatego nie są dokładnie poznane. Do czynników predestynujących zalicza się stres, nadmierne przesuszenie skóry oraz infekcje wewnątrzustrojowe.
  • Choroba dotyka najczęściej ludzi między 50. a 70. rokiem życia. U dzieci występuje niezwykle rzadko i uznawana jest za zjawisko nietypowe.
  • Wyprysk nie jest zaraźliwy, leczy się go przeważnie, stosując miejscowe leki kortykosteroidowe.
Egzema – leczenie naturalne, domowe sposoby i zioła. Efekty

Spis treści

Przyczyny wyprysku pieniążkowatego

Wyprysk pieniążkowaty jest zmianą skórną charakteryzującą się wyraźnym odgraniczeniem od skóry zdrowej. Zwykle ma ona postać drobnych pęcherzyków i grudek obrzękowych skupionych na niedużej powierzchni o monetowatym kształcie (stąd jej nazwa), zwykle o średnicy 2-6 cm. Wykwitom towarzyszy uciążliwy świąd, zwykle występują one w obrębie kończyn dolnych i tułowia. Mogą one być pojedyncze lub liczne.

Mimo licznych badań przeprowadzonych nad rumieniem pieniążkowatym, nie do końca znane są jego przyczyny. Wymienia się jednak czynniki, które mogą mieć wpływ na jego powstanie. 

Głównie są to:

Znane są również przypadki, kiedy zmiany wystąpiły na skutek przyjmowania leków.

Mówi się również, że w niektórych przypadkach istnieje związek między wypryskiem pieniążkowatym a grzybicą oraz atopowym zapaleniem skóry. Skóra atopowa ze względu na głębokie przesuszenie pozbawiona jest naturalnej bariery ochronnej, przez co staje się dużo bardziej podatna na nadkażenia bakteryjne i stany zapalne.

Wyprysk pieniążkowaty u dziecka

Wysypka pieniążkowata jest dolegliwością dotykającą z reguły pacjentów dorosłych. Przeważnie pojawia się u osób między 50. a 70. rokiem życia, częściej u mężczyzn niż u kobiet. Pojawienie się wyprysku pieniążkowatego u dziecka uznawane jest za zjawisko nietypowe, ale medycyna zna przypadki wystąpienia choroby nawet u niemowląt.

U najmłodszych pacjentów zmiany mogą mieć związek z atopowym zapaleniem skóry, które w większości przypadków dotyka dzieci kilkumiesięcznych. To z kolei ma z reguły podłoże alergiczne.

Ponieważ wyprysk pieniążkowaty u dzieci występuje niezwykle rzadko, jego podejrzenie powinno być poparte wnikliwą diagnostyką. Niekiedy zleca się wykonanie badań mykologicznych i posiew, ponieważ zmiany grudkowo-pęcherzykowe mogą być mylone ze zmianami grzybiczymi.

Objawy wyprysku pieniążkowatego

U pacjentów dorosłych diagnostyka niekiedy ogranicza się do obserwacji zmian, ponieważ są one na tyle charakterystyczne, że czasem na podstawie ich wyglądu można postawić diagnozę. Przede wszystkim ogniska zapalne są wyraźnie odgraniczone od zdrowej skóry i tworzą na niej zaczerwienione „placki” o kształcie i wielkości monety. Składają się one z drobnych grudek i pęcherzyków, a towarzyszy im świąd nasilający się w nocy.

Wyprysk, znany także jako egzema pieniążkowata, pojawia się przeważnie na kończynach dolnych i tułowiu, choć zdarza się też, że występuje w obrębie kończyn górnych. Z reguły nie obejmuje swoim zasięgiem twarzy i owłosionej skóry głowy.

Z początku ogniska zapalne mogą być pojedyncze lub nieliczne, z czasem jednak, wraz z pogłębianiem się choroby, stają się liczniejsze, a niekiedy nawet zlewają się ze sobą.

Wyglądem egzema pieniążkowata przypomina grzybicę skóry, ale jej ogniska mają bardziej regularny i odgraniczony kształt. Dolegliwość niestety często ma charakter przewlekły lub nawracający. W fazie gojenia pojawiają się strupy, ma miejsce złuszczanie naskórka.

Jak wyleczyć wyprysk pieniążkowaty?

Mimo, że wyprysk pieniążkowaty lubi nawracać i niekiedy przyjmuje postać przewlekłą, można go skutecznie leczyć. Kuracja opiera się na:

  • łagodzeniu i opanowywaniu stanu zapalnego,
  • odbudowie warstwy ochronnej naskórka,
  • leczeniu nadkażenia bakteryjnego, jeśli takowe wystąpiło.

Leki na wyprysk pieniążkowaty stosuje się miejscowo. Przeważnie zawiera ona kortykosteroidy skutecznie zwalczające stan zapalny. Oprócz nich zaleca się głębokie nawilżanie zaatakowanej zmianami skóry, celem odbudowy bariery ochronnej i przyspieszenia regeneracji. W leczeniu nawilżającym stosowana jest maść na wyprysk pieniążkowaty, ponieważ skuteczniej odbudowuje ona warstwę lipidową naskórka niż kremy. Skuteczniej też zapobiegają utracie wody.

W przypadku zmian odpornych na działanie glikokortykosteroidów zaleca się włączenie leków immunomodulujących o działaniu miejscowym. Niekiedy lekarze włączają do kuracji doustne leki przeciwhistaminowe celem zmniejszenia dolegliwości świądowych.

Kiedy wypryskowi towarzyszy wtórne nadkażenie bakteryjne, konieczne jest podanie antybiotyków. W zależności od tego, jak jest ono głębokie i rozległe, podaje się antybiotyki miejscowe w postaci maści lub ogólnoustrojowe przyjmowane doustnie.

Domowe sposoby na wyprysk pieniążkowaty

Wyprysk pieniążkowaty jest stanem zapalnym skóry i jako taki może być skutecznie leczony wyłącznie lekami steroidowymi lub antybiotykami. Niemniej jednak istnieją domowe sposoby, które mogą być stosowane wspomagająco podczas kuracji albo po jej zakończeniu – profilaktycznie w zapobieganiu nawrotom choroby.

Domowe sposoby na liszaj pieniążkowaty polegają przede wszystkim na odpowiedniej pielęgnacji skóry w trakcie lub po leczeniu:

  • regularne nawilżanie skóry, którego zadaniem jest odbudowa jej bariery ochronnej oraz wzmocnienie i zmniejszenie podatności na uszkodzenia. W tym celu zaleca się smarowanie skóry balsamami lub kremami, najlepiej bezpośrednio po kąpieli, na lekko jeszcze wilgotną skórę, by zatrzymać wodę w jej wnętrzu;
  • unikanie dodatkowych podrażnień skóry, np. poprzez rezygnację z gorących kąpieli lub eksponowanie na słońce;
  • rezygnacja z kosmetyków pielęgnacyjnych o właściwościach wysuszających (np. mydła), na rzecz delikatnych kosmetyków nawilżających lub natłuszczających;
  • dbanie o odpowiedni poziom nawilżenia w pomieszczeniach, w których spędza się dużo czasu;
  • noszenie luźnej odzieży z miłych w dotyku, naturalnych materiałów.

Przy wyprysku pieniążkowatym dieta stosowana na co dzień również ma spore znaczenie. Powinna być ona tak dobrana, by wspierać nawilżenie skóry. Co zatem musi zawierać? Przede wszystkim witaminę A, witaminę E oraz nienasycone kwasy tłuszczowe. Aby zapewnić skórze właściwe nawilżenie, trzeba każdego dnia pić dużą ilość płynów, w tym przynajmniej 1,5 l wody.

Czy wyprysk pieniążkowaty jest zaraźliwy?

Ponieważ wiele chorób objawiających się zmianami skórnymi ma podłoże wirusowe, wielu pacjentów pyta, czy wyprysk pieniążkowaty jest zaraźliwy. Mimo, że etiologia tej dolegliwości nie jest jeszcze do końca rozpoznana, wiadomo, że nie ma ona charakteru zakaźnego.

Istnieją czynniki predysponujące do zachorowania na ten rodzaj egzemy:

  • przewlekłe napięcie emocjonalne,
  • przesuszenie skóry,
  • zmiany atopowe,

jednak żadna z nich nie jest zaraźliwa, podobnie jak sam wyprysk. Choć z wyglądu podobny jest on do zmian grzybiczych, które mają charakter zakaźny, wypryskiem pieniążkowatym nie można się zarazić.

Czytaj też:

Bibliografia

  • I. Lewandowska, Wyprysk, czyli egzema jako jedna z najczęstszych chorób alergicznych skóry, w: Pielęgniarstwo Polskie 2013, 2 (48), 132–136 http://www.pielegniarstwo.ump.edu.pl/uploads/2013/2/132_2_48_2013.pdf [16.02.2021]
  • E. Waszczykowska, Choroby alergiczne skóry i różnicowanie, w: Przegląd Alergologiczny file:///C:/Users/justg/AppData/Local/Temp/pa_volume-2_issue-4_article-552.pdf [16.02.2021]
  • M. Pogonowska, K. Dobrowiecka, J. Przekora, A. Wawrzyniak, B. Kalicki, Wyprysk pieniążkowaty u 3-letniego chłopca – opis przypadku, w: Pediatria i Medycyna Rodzinna 2017, 13 (4), p. 547–55 https://www.researchgate.net/publication/323693833_Nummular_eczema_in_a_3-year-old_boy_-_A_case_report/fulltext/5aa5d3e6a6fdccd544bc4f04/Nummular-eczema-in-a-3-year-old-boy-A-case-report.pdf [16.02.2021]

Oceń artykuł

(liczba ocen 1)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

Zamknij