Chondromalacja - leczenie naturalne czy operacja? Stopnie

Chondromalacja to schorzenie polegające na rozmiękaniu i włóknieniu chrząstki stawowej, które powoduje ból stawów i utrudnia normalne funkcjonowanie. Sprawdź, czym jest chondromalacja, które stawy najczęściej atakuje oraz jak można ją leczyć.
Wizualizacja stawu kolanowego
źrodło:123RF

Spis treści

Czym jest chondromalacja?

Chondromalacja to schorzenie polegające na destrukcji chrząstki stawowej pod wpływem różnorodnych czynników. Chrząstka stawowa występuje w każdym stawie, zapewniając mu swobodne ruchy (zginanie, prostowanie, odwodzenie i przywodzenie). W przebiegu chondromalacji dochodzi do rozmiękania i włóknienia tkanki chrzęstnej. Następnie w chrząstce stawowej powstają ubytki. Innymi słowy tkanka chrzęstna zaczyna przypominać gąbkę. Z czasem całkowicie się wyciera, odsłaniając tkankę podchrzęstną, a następnie kość. 

Chondromalacja jest określana jako bezpośrednia przyczyna choroby zwyrodnieniowej, jednakże w literaturze medycznej można znaleźć liczne teorie przeczące tej tezie. Występuje bowiem nie tylko u osób starszych, ale zdarza się też u młodzieży w okresie dojrzewania.  

Wśród czynników ryzyka rozmiękania chrząstki stawowej wymienia się m.in.:

  • urazy,
  • kontuzje,
  • nadwagę,
  • wysoki wzrost,
  • zbyt intensywną aktywność fizyczną,
  • niewłaściwie wykonywany trening,
  • wady kończyn (płaskostopie, koślawość kolan),
  • procesy zapalne,
  • choroby w obrębie stawów takie jak RZS, toczeń układowy czy dna moczanowa.

Chondromalacja to jedno z wielu schorzeń należących do grupy chorób określanych mianem chondropatii, którą nazywa się wszystkie choroby dotyczące chrząstki stawowej. 

Chondromalacja – stopnie

Do oceny rozległości uszkodzenia chrząstki stawowej podczas badania USG wykorzystywana jest czterostopniowa skala chondromalacji Outerbridge’a, gdzie:

  • chondromalacja 1 stopnia oznacza, że chrząstka stawowa jest rozmiękczona, ale ma zachowaną ciągłość powierzchni. W badaniu nie obserwuje się ubytków. Widoczna jest jedynie podwyższona echogeniczność;
  • chondromalacja 2 stopnia jest diagnozowana wtedy, gdy w czasie badania widoczne są płytkie owrzodzenia w powierzchni chrząstki stawowej. Obserwuje się także podwyższoną echogeniczność;
  • chondromalacja 3 stopnia wykrywana jest wtedy, gdy w obrazie ultrasonograficznym widoczne są ubytki, które mogą sięgać tkanki podchrzęstnej (bez jej odsłonięcia) oraz podwyższona echogeniczność w okolicy tych ubytków;
  • chondromalacja 4 stopnia – to głębokie ubytki w tkance chrzęstnej, przez które uwidacznia się kość podchrzęstna lub całkowity brak chrząstki stawowej. 

Reklama

Chondromalacja rzepki

Chondromalacja najczęściej dotyczy stawu kolanowego, a konkretnie degradacji ulega chrząstka znajdująca się pod rzepką. Chondromalacja rzepki objawia się silnym bólem kolana (tzw. zespołem bólu rzepkowo-udowego), nasilającym się zwłaszcza w czasie wchodzenia i schorzenia po schodach, kucania i klękania oraz przy długotrwałym siedzeniu ze zgiętymi kolanami (objaw kinomana). 

Wśród objawów chondromalacji rzepki wymienia się także obrzęk, przeskakiwanie i blokowanie się kolana oraz charakterystyczne wrażenie trzeszczenia w kolanie. 

Leczenie chondromalacji

Leczenie chondromalacji jest w dużej mierze uzależnione od stopnia w skaliOuterbridge’a. 1 i 2 stopnia jest leczona zachowawczo. Zastosowanie znajdują środki farmaceutyczne, głównie łagodzące ból, zastrzyki kolagenowe, iniekcje z osocza bogatopłytkowego oraz fizjoterapia. Postępowanie fizjoterapeutyczne najczęściej obejmuje ćwiczenia wzmacniające mięśnie, noszenie stabilizatorów i kinesiotaping. Wskazane są też okłady z lodu.

Chondromalacja 3 i 4 stopnia jest wskazaniem do leczenia operacyjnego. Niekiedy już przy tej 2 stopnia rozważa się zasadność leczenia chirurgicznego. 

W przypadku chondromalacji rzepki wykonuje się następujące zabiegi:

  • artroskopia
  • operacyjne przywrócenie prawidłowego ustawienia rzepki
  • przecinanie troczków rzepki
  • miejscowe wycięcie i podchrzęstne wiercenie (abrazja)
  • boczne uwolnienie rzepki
  • przeszczepy chrzęstno-stawowe
  • wypełnianie ubytków chrząstki stawowej
  • endoprotezowanie.

Reklama

Leczenie naturalne chondromalacji

Chondromalację 1 i 2 stopnia można leczyć także naturalnie – za pomocą odpowiednio zbilansowanej diety i suplementów diety. Co jeść na wzmocnienie chrząstki stawowej? 

Zalecane jest spożycie następujących produktów spożywczych:

  • tłuste ryby morskie, takie jak halibut, dorsz, śledź, makrela 
  • oleje roślinne (głównie rzepakowy i słonecznikowy)
  • oliwa 
  • siemię lniane 
  • chudy nabiał (mleko, kefir, twaróg) 
  • pieczywo pełnoziarniste
  • produkty zbożowe
  • warzywa i owoce, takie jak sałata, kapusta, ogórek, por, seler, truskawki, maliny, borówki, czarne porzeczki.

Jeżeli chodzi o suplementy diety dużą popularnością cieszą się preparaty apteczne zawierające kolagen, czyli białko strukturalne, występujące naturalnie w chrząstce stawowej, decydujące o jej wytrzymałości i sprężystości. 

Z wiekiem ilość kolagenu w organizmie maleje, dlatego warto dostarczać go z zewnątrz. Kolejnym składnikiem suplementów diety polecanym na stawy jest glukozamina, będąca naturalnym składnikiem mazi stawowej. Od niej zależy biosynteza kolagenu, dlatego przy chondromalacji zalecana jest jednoczesna suplementacja obu składników. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • Żelaszczyk D., Waszkielewicz A., Marona H., Kolagen - struktura oraz zastosowanie w kosmetologii i medycynie estetycznej, Estetologia medyczna i kosmetologia 2012.
  • Zbigniew Czyrny, Badanie obrazowe w diagnostyce chrząstki stawowej, Acta Clinica Tom 1, Numer 1.
  • https://www.sport-med.pl/leczenie/chondromalacja-rzepki

Oceń artykuł

(liczba ocen 1)

Pytanie: Czy ktoś z Twoich bliskich jest lub był zarażony koronawirusem?

  Tak, bliska mi osoba jest/była zakażona koronawirusem

  Nie, nikt z moich bliskich nie jest/był zakażony koronawirusem

  Nie wiem, czy ktoś z moich bliskich jest/był zakażony koronawirusem

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!