Domowe sposoby na zaparcia - u osób starszych i dzieci

Domowe sposoby na zaparcia są wystarczająco skuteczne w sytuacji, gdy problemy z defekacją wynikają ze złych nawyków żywieniowych, otyłości, siedzącego trybu życia czy nadmiernej wrażliwości na stres. Zobacz, co jeść, że nie mieć zaparć, a co jest dalece niewskazane. Sprawdź, które zioła przyspieszają wydalanie. Dowiedz się, jak pomóc osobie starszej i małemu dziecku.
Kobietę boli brzuch
źródło:123RF

Spis treści

Kiedy stosować domowe sposoby na zaparcia?

Zaparcia są dolegliwością polegającą na utrudnionym, rzadkim (mniej niż 3 razy w tygodniu) i bolesnym oddawaniu twardego stolca. Nie są one jednorodną i odrębną jednostką chorobową, stanowią natomiast objaw różnych schorzeń i problemów zdrowotnych. Mogą mieć charakter zarówno incydentalny, jak też przewlekły. 

Szacuje się, że na chroniczne zaparcia cierpi blisko 15 procent populacji (dane: J. Daniluk, Przewlekłe zaparcia…). Etiopatogeneza problemu jest niezwykle złożona. Nierzadko problemy z wypróżnianiem się mają bardzo poważne podłoże (np. nowotwory układu pokarmowego, cukrzyca, mocznica, depresja) i wymagają zaawansowanego leczenia przyczynowo-skutkowego. 

W wielu jednak przypadkach wystarczająca jest podstawowa konsultacja z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej, a sprawdzone domowe sposoby na zaparcie okazują się adekwatnym remedium. Zazwyczaj bowiem tego typu problemy są efektem niewłaściwego trybu życia, w tym przede wszystkim złej diety, ale niskiej aktywności fizycznej, długotrwałej ekspozycji na stres, czy nadużywania leków.

Najlepsze domowe sposoby na przeczyszczenie

Najlepsze domowe sposoby na przeczyszczenie bazują głównie na modyfikacji szeroko rozumianej diety, przez co rozumieć należy:

  • wprowadzenie określonych produktów przyspieszających ruchy perystaltyczne jelit, rozmiękczających masy kałowe, ułatwiających trawienie;
  • unikanie produktów zatwardzających, ciężkostrawnych, wzdymających;
  • picie dużych ilości wody;
  • picie ziół na zatwardzenie. 

Wskazana jest przede wszystkim dieta bogatoresztkowa, zawierająca duże ilości błonnika pokarmowego, a więc różnego typu substancji nie podlegających trawieniu, o charakterze polisacharydowym (celuloza, pektyny, skrobia) i niepolisacharydowym (ligniny, kutyny, taniny). 

Błonnik zwiększa masę stolca i powoduje zwiększone chłonięcie wody, stymulując i ułatwiając wydalanie. 

Domowe sposoby na zaparcia u osób starszych

Modyfikacja diety okazuje się skutecznym rozwiązaniem w szczególności u osób starszych, gdzie zaparcia są efektem wieloletniej kumulacji złych nawyków żywieniowych. 

Jakie domowe sposoby na zatwardzenie zastosować, by przywrócić pobudzić jelita do wzmożonej pracy i uczynić wypróżnianie łatwiejszym? 

Wskazane produkty, to:

  • pieczywo gruboziarniste, kasze, otręby żytnie;
  • świeże owoce, takie jak jabłka, porzeczki, agrest, kiwi;
  • owoce suszone, w tym głównie śliwki (także w postaci kompotu lub soku);
  • warzywa: buraki czerwone, marchew, fasola, kapusta;
  • jogurty naturalne;

Nie powinno się natomiast spożywać produktów zawierających dużej ilości węglowodanów prostych (białe pieczywo, ciasta, słodycze). Niewskazane są wyroby zawierające znaczne ilości tłuszczów zwierzęcych. Jeśli chodzi o nabiał, działanie zapierające mają tłuste sery. 

Z owoców zaszkodzić mogą banany. Co niezwykle istotne, spożywane w ciągu dnia posiłki powinny być niezbyt obfite, ale regularne. Zaleca się jeść co 2-3 godziny, w sumie 5-6 razy na dobę.

Zioła na zaparcia

Jakie są naturalne sposoby na zaparcia? Najczęściej stosowanym bezpośrednim remedium są suszone śliwki, zawierające duże ilości  błonnika  (pektyn), a także przeczyszczającego sorbitolu. Dużą skutecznością wykazują się też niektóre mieszanki typowo ziołowe. W tym kontekście wymienić można przede wszystkim napar z siemienia lnianego. 

Nasiona lnu mają udowodnione działanie lecznicze w przypadku wielu schorzeń układu pokarmowego i oddechowego. Jeśli chodzi o problemy z defekacją, oddziaływanie siemienia jest dwutorowe. 

Po pierwsze, zawiera ono duże ilości błonnika. Po drugie, zawarty w lnie śluz nawilża błony śluzowe jelit, nadając masom kałowym znacznego poślizgu, co w naturalny sposób ułatwia wypróżnianie się. Inne, oprócz siemienia, polecane zioła na zaparcie, to między innymi: 

  • rumianek, 
  • melisa, 
  • mięta, 
  • rdest ptasi, 
  • kozłek lekarski.

Domowe sposoby na zaparcia u dzieci

Jeśli chodzi o domowe sposoby na zaparcia u dzieci, wiele zależy od wieku pacjenta. W przypadku starszych maluchów, warto stosować się do przedstawionych wyżej wskazówek dietetycznych, pamiętać też należy o zapewnieniu odpowiedniej dawki ruchu na świeżym powietrzu w celu zapobiegania nadwadze oraz w trosce o dobrostan emocjonalny. 

U niemowląt i dzieci w wieku do 3 lat, które nie przeszły jeszcze na pełne, „dorosłe” żywienie, za najskuteczniejszy z domowych sposobów uznaje się natomiast podawanie przegotowanej wody na czczo, do wypicia tuż po przebudzeniu. Aby ciecz nie wyrządziła szkód w delikatnym przewodzie pokarmowym, musi być odpowiednio wystudzona. 

W tym celu należy wodę zagotować przynajmniej godzinę przed podaniem jej dziecku. Innym z polecanych sposobów na poprawę perystaltyki jelit u niemowląt jest masowanie brzuszka dziecka – dłonią należy wykonywać ruchy okrężne, nie zmieniając ich kierunku w czasie masażu.

Czytaj też:

Bibliografia

  • Hermann Jacek, Kościński Tomasz, Drews Michał, Praktyczne zasady postępowania w zaparciach u dorosłych, Ginekol Pol. 2012, 83
  • Jarosław Daniluk, Przewlekłe zaparcia — niedoceniany problem kliniczny, Varia Medica 2018 tom 2, nr 4, przedrukowane za zgodą: Gastroenterologia Kliniczna 2018;
  • Wskazówki dla pacjentów, jak radzić sobie z zaparciami. Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II , www.szpitaljp2.krakow.pl
  • Anna Wojtasik, Hanna Kunachowicz, Błonnik pokarmowy, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, https://ncez.pl

Oceń artykuł

(liczba ocen 5)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!