Fosfor – właściwości. W jakich produktach się znajduje?

Fosfor można znaleźć w nabiale
Źródło:123RF
Fosfor to ważny pierwiastek dla organizmu człowieka. Razem z wapniem odpowiada za dobry stan kości i zębów, wpływa też na właściwe funkcjonowanie nerek i serca oraz ma zdolności do regeneracji tkanek, np. po przebytych poparzeniach. Fosfor znajduje się w bardzo wielu produktach spożywczych. W jakich i co jeszcze kryje w sobie ten makroelement?

Spis treści

Czym jest fosfor?

Fosfor stanowi ważny makroelement w kontekście prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. 

To pierwiastek niemetaliczny, który jest głównym budulcem kości oraz zębów (aż w 85 procentach). Fosfor w organizmie występuje także w mięśniach, sercu, mózgu oraz w osoczu krwi (tutaj jednak zaledwie w 1 procencie). Ponadto znajduje się także w kwasach nukleinowych (DNA, RNA), przez co staje się przekaźnikiem informacji genetycznych.

Główne źródło fosforu w pożywieniu to:

  • mleko, 
  • jaja, 
  • sery podpuszczkowe, 
  • mięsa, 
  • warzywa strączkowe, 
  • kasze, 
  • ziarna, itd. 

W związku z tym, że fosfor znajduje się w wielu różnych produktach, nietrudno zapewnić organizmowi odpowiednią dzienną dawkę tego pierwiastka. Jednak może zdarzyć się niedobór fosforu, np. w przypadku stosowania głodówek, niedożywienia, czy występowania choroby alkoholowej.

Produkty bogate w fosfor

Nie trudno o produkty bogate w fosfor, dlatego, że pierwiastek też odnajdziemy niemal w każdej grupie żywności.

Przede wszystkim fosfor w jedzeniu można odnaleźć w takich produktach, jak:

  • mleko,
  • sery podpuszczkowe,
  • jaja,
  • mięso (przede wszystkim w wątróbce wieprzowej i wołowej, w piersi kurczaka i indyka),
  • ryby (np. sardynkach w oleju, śledziu solonym),
  • kasze (głównie w gryczanej),
  • ziarna zbóż,
  • orzechy (włoskie, laskowe, migdały),
  • warzywa strączkowe,
  • kukurydza,
  • kakao,
  • nasiona słonecznika i pestki dyni,
  • owoce (suszone morele, figi, rodzynki, maliny, czarna porzeczka i kiwi).

Poza tym fosforem konserwuje się wiele produktów spożywczych, takich jak np. chleb, wędliny, napoje gazowane, potrawy w puszce, zatem spożywając takie dania, należy się liczyć z dodatkową porcją fosforu dostarczaną organizmowi.

Jak objawia się niedobór fosforu?

Najczęściej dla zdrowego, dorosłego człowieka wystarczy, że dostarcza się mu fosfor w jedzeniu. Niekiedy jednak istnieje potrzeba suplementowania tego składnika. Fosfor w tabletkach powinno się dobrać do rodzaju niedoboru tego makroelementu (po ustaleniu jaki jest poziom fosforu we krwi podczas badań biochemicznych osocza krwi) oraz wieku osoby, która będzie go zażywać.

A jak objawia się niedobór fosforu? Najczęstsze symptomy zbyt małej podaży tego pierwiastka to:

  • bóle kości i mięśni;
  • drgawki;
  • nudności i wymioty;
  • biegunki;
  • częste infekcje;
  • brak apetytu.

Przyczyny niedoboru i nadmiaru fosforu

Prawdopodobnych przyczyn niedoboru fosforu upatruje się w:

  • niedożywieniu, 
  • drastycznych dietach (opierających się na głodówkach), 
  • chorobie alkoholowej, 
  • problemach z wchłanianiem z przewodu pokarmowego, 
  • zbyt małej ilości witaminy D w ustroju,
  • wzmożonym usuwaniu fosforu wraz z moczem. 

Poza tym może się tak zdarzyć po przeszczepie nerek albo po przyjmowaniu leków steroidowych. 

Z kolei nadmiar fosforu może doprowadzić m.in. do:

  • porowatości kości,
  • nadpobudliwości u dzieci. 

Nieprawidłowa ilość fosforu doprowadza do wahnięć ilości wapnia w organizmie. Dlatego tak ważne jest bilansowanie zarówno fosforu, jak i wapnia w diecie.

Właściwości fosforu

Fosfor wchodząc z spółkę z wapniem odpowiada za właściwą mineralizację kości oraz zębów. Jeśli między tymi dwoma pierwiastkami jest zachowana równowaga, kości, zęby oraz stawy pozostają w zdrowiu i mocy. 

Fosfor wpływa na wszystkie organy ludzkiego ciała, zatem jeśli jego ilość jest znormalizowana, serce, mózg, czy nerki powinny działać bez zarzutu. Ponadto fosfor syntezuję skrobię i tłuszcz oraz czuwa nad  kompensacją kwasowości i zasadowości w organizmie. Dzięki temu człowiek zachowuje większą odporność na infekcje.

Kiedy skóra zostanie poparzona, za to by szybciej się odbudowała, odpowiada właśnie fosfor. Właściwości regeneracyjne tego pierwiastka są bardzo duże. Spożyty z jedzeniem fosfor zamienia się w energię, niezbędną do właściwej aktywności ustroju.

Norma fosforu w organizmie

Dla dorosłej, zdrowej osoby dzienne spożycie fosforu określa się na dawkę od 800 do 1200 mg. Największe zapotrzebowanie na fosfor pojawia się u młodzieży intensywnie rosnącej i dojrzewającej, czyli u dzieci w wieku 10-18 lat. Dziewczętom i chłopcom z tej grupy wiekowej należy zapewnić 1250 mg fosforu na dzień.

Niemowlętom przysługuje 150 mg tego pierwiastka na dobę, maluchom między 5. a 12. miesiącem życia podaje się 300 mg fosforu, dzieciom od 1 roku do 3 lat – 460 mg, starszym dzieciom, między 4. a 9. rokiem życia – 500-600 mg.

Czytaj:

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Pytanie: Jaki masz stosunek do wegetarianizmu?

  To działanie moralne, dla dobra zwierząt

  Jest to zdrowsze dla organizmu

  Jest to niezdrowe dla organizmu

  Nie mam zdania

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA