Czy emocje piłkarskie mogą zaszkodzić sercu? ⚽ Zaskakujące wyniki badań. Sprawdź❗
Czy emocje piłkarskie mogą zaszkodzić sercu? ⚽ Zaskakujące wyniki badań. Sprawdź❗
Czy emocje piłkarskie mogą zaszkodzić sercu? ⚽ Zaskakujące wyniki badań. Sprawdź❗

Co wywołuje perforację jelita?

Perforacja jelita to poważna choroba, która może doprowadzić do śmierci. Przerwanie ścian jelita powstaje w wyniku chorób jelit, urazów mechanicznych lub przewlekłych schorzeń. Przeczytaj, jakie objawy powinny być powodem do niepokoju.
Jelita człowieka
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Perforacja jelita jest przerwaniem ścianki odcinka jelita i dotyczy zarówno jelita grubego, jak i cienkiego. W wyniku przedziurawienia resztki pokarmu wydostają się poza przewód pokarmowy i rozprzestrzeniają się w obrębie jamy brzusznej.
  • Najczęstszymi przyczynami perforacji są stany zapalne jelit, urazy mechaniczne, rany lub choroby zakaźne. Choroba ta często pojawia się u niemowlaków jako powikłanie porodu przed terminem. Nieleczona perforacja może być zagrożeniem dla życia, dlatego wymaga szybkiej diagnozy i interwencji medycznej.
  • Przedziurawienie jelita jest leczone tylko za pomocą zabiegu chirurgicznego. Chory i zniszczony odcinek jelita jest wycinany, a zdrowe końcówki zespalane. Przy ostrej perforacji pojawia się często konieczność założenia stomii.
SPRAWDŹ TEŻ: Ból jelit – po jedzeniu i po wypróżnieniu. Co na ból jelit?
Spis treści

Reklama

Co to jest perforacja jelita?

Perforacja jelita to stan, który charakteryzuje się zniszczeniem wszystkich warstw przewodu pokarmowego. To schorzenie jest także określane jako przedziurawienie ściany jelita.

Uszkodzenie wywołuje przedostawanie się treści pokarmowej poza obręb przewodu pokarmowego. Wymaga szybkiej interwencji medycznej i zabiegu chirurgicznego. Przedziurawienie jelita dotyczy dorosłych i dzieci.

U zdrowych osób przewód pokarmowy jest strukturą ciągłą. Ściany całego przewodu pokarmowego muszą być szczelne, aby trawione jedzenie nie wydostawało się poza przewód i rozprzestrzeniało po całej jamie brzusznej.

Perforacja jelit, które osiągają długość do 7 m długości może pojawić na całej długości lub w konkretnej części. Przyczyny przedziurawienia są bardzo różne.

Do najczęściej występujących należą:

  • stany zapalne jelit (np. zapalenie wyrostka robaczkowego),
  • schorzenia przewlekłe jelit (np. choroba Leśniowskiego-Crohna),
  • urazy (np. po wypadku komunikacyjnym),
  • rany kłute lub cięte,
  • skręt jelit,
  • zaburzenia flory bakteryjnej jelit,
  • niedokrwienie,
  • choroby zakaźne (dur brzuszny, gruźlica).

Osobami narażonymi na ten typ schorzenia są często pacjenci z chorobami jelit i dwunastnicy. Częstym przypadkiem jest także perforacja jelita u noworodka, która występuje jako powikłanie u wcześniaków. Ważna jest obserwacja malucha, analiza objawów towarzyszących i szybkie podjęcie leczenia.

Do perforacji u tak małych dzieci dochodzi najczęściej w wyniku martwiczego zapalenia jelit.

Reklama

Objawy perforacji jelit 

Pierwszym objawem perforacji jelita jest nagły i silny ból brzucha. Pojawia się w konkretnym miejscu i jest prosty do zlokalizowania. To może być pierwszy sygnał o przedziurawieniu jelita. Kolejne objawy są już ściśle powiązane z miejscem wydostawania się zawartości jelita do jamy brzusznej.

Najważniejszymi charakterystycznymi objawy perforacji jelita są:

  • bóle brzucha, a w szczególności bolesność uciskowa w trakcie badania palpacyjnego,
  • nudności,
  • wymioty,
  • brzuch deskowaty, czyli silne napięcie mięśni brzucha,
  • zatrzymanie gazów,
  • zatrzymanie stolca,
  • zmienna temperatura ciała,
  • powiększenie żołądka.

Mniej typowymi objawami, związanymi z rozwijającym się wstrząsem septycznym są:

  • bladość skóry,
  • częste pocenie,
  • zwiększona częstotliwość oddechu,
  • mniejsza ilość wydalanego moczu,
  • tachykardia, czyli zwiększenie częstości oddechu.

Wyniki badań laboratoryjnych, które przeprowadzane są w sytuacji występowania objawów perforacji jelita grubego wskazują zawsze odchylenia od normy i wymagają dalszej diagnozy.

Objawami perforacji przewodu pokarmowego są głównie nieprawidłowości, które wykazują:

  • wzrost liczby leukocytów,
  • wzrost parametrów zapalnych,
  • wzrost stężenia hemoglobiny,
  • odchylenia w jonogramie elektrolitów,
  • wzrost stężenia mocznika,
  • wzrost hematokrytu.

Perforacja jelita grubego

Problem przedziurawienia jelita dotyczy zarówno jelita cienkiego i grubego. Rzadziej dochodzi do przerwania ciągłości jelita cienkiego. Poważniejszym schorzeniem jest perforacja jelita grubego.

Niebezpieczną przyczyną perforacji jelita grubego jest choroba uchyłkowa, nazywana także perforacją uchyłka esicy. Uchyłki jelita grubego to niewielkie uwypuklenia błony śluzowej jelita.

Zbyt mała ilość błonnika w diecie powoduje niedostateczne wypełnianie jelita pokarmem. Dochodzi do wzrostu ciśnienia wewnątrz jelitowego i wypychania błony śluzowej jelita na zewnątrz. Schorzenie z reguły przebiega bezobjawowo, ale nieleczone prowadzi do ostrego powikłania, jakim jest perforacja.

Kolejnymi przyczynami perforacji jelita grubego są:

  • rak jelita grubego,
  • stany po przeszczepie narządów,
  • pęknięcie okrężnicy,
  • AIDS,
  • stany zapalne tego odcinka przewodu pokarmowego,
  • niedrożność,
  • niedokrwienie,
  • martwica,
  • przetoka pooperacyjna po resekcji jelita grubego,
  • uszkodzenia pourazowe,
  • zakażenie po kolonoskopii.

Reklama

Perforacja jelita grubego po kolonoskopii

Kolonoskopia to badanie jelita grubego, które polega na wprowadzeniu wziernika zakończonego kamerą ze źródłem światła przez odbyt do jelita. Za pomocą tej metody lekarz jest w stanie obejrzeć jelito od wewnątrz w warunkach ambulatoryjnych.

Tego typu badanie wziernikowe niesie stosunkowo niewielkie ryzyko powikłań, ale czasem dochodzi do przebicia przewodu pokarmowego i perforacji jelita grubego po kolonoskopii.

Najczęściej występującym objawem perforacji jelita po kolonoskopii jest nagły ból brzucha. U niektórych pacjentów pojawia się także dość silne krwawienie, zarówno w trakcie zabiegu, jak i bezpośrednio po zakończeniu.

Krwawienie może wystąpić także kilka godzin po zabiegu. Rozległość uszkodzeń na skutek naruszenia ścian jelita grubego jest bardzo różna – od delikatnych mikrouszkodzeń do rozległych uszkodzeń ściany jelita.

Lekarze zalecają szczegółową obserwację w kierunku pojawienia się niepożądanych objawów do 48 godzin od zakończenia badania endoskopowego. Nieleczona perforacja jelita po kolonoskopii doprowadza do rozwoju zakażenia, a w skrajnych przypadkach do śmierci pacjenta.

Reklama

Perforacja jelita cienkiego

Przedziurawienie jelita cienkiego doprowadza często do odwodnienia i utraty apetytu. Nieleczona perforacja tego odcinka jelita szybko pogarsza stan zdrowia i samopoczucie chorego.

Głównymi przyczynami perforacji jelita cienkiego są powikłania nieleczonych stanów zapalnych jelit. Brak leczenia choroby wrzodowej żołądka także wywołuje przedziurawienie jelita cienkiego.

Perforacja jelita cienkiego może być również następstwem duru brzusznego, gruźlicy, obecności ciała obcego w przewodzie pokarmowym lub urazu. Rany kłute lub cięte w obrębie jamy brzusznej także skutkują przedziurawieniem tego odcinka jelita.

Do objawów uszkodzenia jelita cienkiego należą:

  • narastający ból brzucha, w przeciwieństwie do perforacji jelita grubego, której towarzyszy nagły i silny ból,
  • krwawe biegunki,
  • wymioty,
  • bezmocz,
  • stany podgorączkowe lub gorączka.

Pojawienie się pierwszych objawów powinno być sygnałem do konsultacji ze specjalistą, aby w porę zapobiec groźnym powikłaniom.

Reklama

Leczenie perforacji jelita

Jak wygląda leczenie perforacji jelita? Podstawową formą leczenia jest zabieg chirurgiczny. Operacja perforacji jelita jest wykonywana na otwartej jamie brzusznej.

Pierwszym krokiem jest zlokalizowanie miejsca uszkodzenia jelita. Zabieg polega na wycięciu uszkodzonej części i zespoleniu obu końcówek jelita. Sytuacja jest bardziej skomplikowana, gdy powstał rozległy stan zapalny i zespolenie nie jest możliwe.

Lekarze wykonują wtedy czasową stomię, czyli wyprowadzenie części jelita na zewnątrz, poza skórę. W tym przypadku potrzebny jest czas na wygojenie tkanek, dopiero po nim można zespalać końcówki jelita. Podczas zabiegu chirurg wykonuje też płukanie jamy otrzewnej płynem antyseptycznym, aby skutecznie usunąć bakterie i zanieczyszczenia. Po operacji pacjent poddawany jest antybiotykoterapii.

Szybka diagnostyka, zaraz po pojawieniu się niepokojących objawów i natychmiastowy zabieg chirurgiczny dają pozytywne rokowania przy perforacji jelita. Im gorszy stan zdrowia osoby przed wystąpieniem przedziurawienia jelita tym słabsze rokowania. Ogromne znaczenie ma jednak czas od wystąpienia pierwszych groźnych sygnałów.

Jelita są ważnym elementem przewodu pokarmowego. Odpowiadają za wchłanianie pokarmu i oczyszczają organizm. Dieta przy perforacji jelita polega głównie na uzupełnieniu płynów i elektrolitów. W późniejszym okresie warto zadbać, aby wprowadzić do codziennego jadłospisu produkty lekkostrawne, z ograniczeniem tłuszczu, błonnika oraz cukrów prostych. Zaleca się spożywanie 5-6 małych posiłków dziennie.

Czytaj również

Bibliografia

  • W. Tarnowski, P. Kamiński i inni „Leczenie kolonoskopowych perforacji jelita”, Pol. Merk. Lek., 2011, XXXI, 186, 340,
  • Prof. M. Jackowski „Niedrożność jelit”
  • J. Wadełek „Perforacja jelita grubego podczas wykonywania kolonoskopii – rola anestezjologa w prowadzeniu pacjenta. Opis przypadku”, Nowa Medycyna, 3/2020,
  • K. Lewicki, M. Sroka, P. Czaudern „Seria czterech przypadków perforacji przewodu pokarmowego po tępych urazach jamy brzusznej. Czy rozpoznanie jest zawsze oczywiste?”, Akademia Medyczna w Gdańsku, Rocznik Dziecięcej Chirurgii Urazowej X (XXXIV), Lublin 2006.
Jolanta Woźniak
Artykuł napisany przez
Jolanta Woźniak
Absolwentka Prawa na Uniwersytecie Łódzkim. Pierwsze doświadczenie zawodowe zdobywała, jako pracownik Działu Penitencjarnego i Organizacyjno-Prawnego w Areszcie Śledczym w Łodzi. Od 2004 roku Zastępca Prezesa i Członek Zarządu w Miejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej. Od kilku lat copywriterka, głównie w tematyce prawnej, ale i medycznej i parentingowej. Prywatnie miłośniczka dobrego kina.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Jelita
Kolka jelitowa - gdzie boli? Objawy u dzieci i dorosłych
Kobieta trzyma się za brzuch
Polipy jelita grubego - objawy i leczenie. Jakie są przesłanki do profilaktycznej kolonoskopii?
Jelito grube u człowieka
Jak oczyścić jelita ze złogów kałowych i cieszyć się sprawnym układem pokarmowym?
Pacjent ze złogami w jelitach
Podobne artykuły
Kiszki u człowieka
Objawy i przyczyny skrętu kiszek. Jak postępować w przypadku niedrożności jelit ze skręcenia?
Jelito grube u człowieka
Gruczolak cewkowy jelita grubego - jak się objawia? Przyczyny i dieta
Kobietę bolą jelita
Ból jelit - po lewej i prawej stronie. Co pomaga?
Żywienie dojelitowe
Na czym polega żywienie dojelitowe? Zasady żywienia PEG w domu
Kobietę boli brzuch
Choroba SIBO (zespół rozrostu bakteryjnego) - jak się objawia i jak ją leczyć?

Reklama


Czy ubytek słuchu można wyleczyć? 👂
Sprawdź!