Zator krezki - objawy zawału krezki, przyczyny i leczenie

Zator krezki jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia. To zaburzenie, które prowadzi do martwicy jelit i w większości przypadków - śmierci pacjenta. W przypadku tzw. zawału krezki brzusznej niezbędna jest natychmiastowa interwencja chirurgiczna.

Spis treści

Co to jest zator krezki?

Zator krezki to skrzep zamykający światło tzw. tętnicy krezkowej górnej (łac.: arteria mesentrica superior) lub dolnej (arteria mesentrica inferior), a więc potężnych naczyń  odchodzących od aorty brzusznej, zapewniających ukrwienie jelit cienkiego i grubego. Konsekwencją utraty drożności jest ostre niedokrwienie jelit - gwałtowne w przebiegu schorzenie o bardzo wysokiej śmiertelności, przekraczającej 60 procent (dane: R. Kujawski, A. Dziki, Niedokrwienie jelit). 

Potocznie stan ten nazywany jest zawałem jelita lub zawałem krezki i uważany jest za bezpośrednie zagrożenie życia. Skutkiem zatoru krezki oraz niedokrwienia jelit są kolejno:

  • martwica tego odcinka układu pokarmowego, 
  • perforacja jelit i rozlanie się ich zawartości,
  • zapalenie otrzewnej.

Schorzenie to występuje stosunkowo rzadko, stanowiąc 0,1 proc. przyczyn wszystkich hospitalizacji w Polsce. (dane: j.w.). Trzykrotnie częściej dotyka kobiety niż mężczyzn, a grupą szczególnego ryzyka są osoby w wieku 60-70 lat, na co dzień obarczone innymi chorobami układu sercowo-naczyniowego.

Czym jest krezka jelita?

Sama krezka jelita, od której nazwę wzięły wspomniane tętnice,została odkryta wieki temu, a jako pierwszy jej przedstawienia dokonał Leonardo da Vinci. Później jednak, przez kilkaset lat, jej ranga była marginalizowana. 

Dopiero niedawno została uznana za pełnoprawny, siedemdziesiąty dziewiąty narząd w ciele człowieka. Organ ten jest swego rodzaju fałdem, błoną zbudowaną z tkanki łącznej. Spaja on jamę otrzewnej ze znajdującymi się w jej wnętrzu jelitami, utrzymuje je oraz zapewnia im stabilność położenia. 

Krezkajest narządem silnie unaczynionym – znajdują się w jej obrębie nie tylko tętnice, ale też odgałęzienia żyły wrotnej. Naukowcy uważają, że krezka w istotny sposób usprawnia działanie jelit, przyspieszając transport strawionych składników w dół układu pokarmowego. Zapewniając podwieszenie dla kilkumetrowego zwoju jelitowego, jest jednym z tych elementów anatomicznych, które ułatwiły człowiekowi osiągnięcie postawy pionowej. 

W jaki sposób dochodzi do zawału krezki?

Zawał krezki, od strony mechanicznej, w dużej mierze przypomina zawał mięśnia sercowego– w obu przypadkach dochodzi do utraty drożności tętnic, niedokrwienia i martwicy organu. Co niezwykle ważne, skrzep najczęściej nie powstaje w samej tętnicy krezkowej, lecz w zupełnie innych, odległych miejscach układu sercowo-naczyniowego (takich jak np. tętnica wieńcowa). 

Do zatoru dochodzi wskutek przemieszczenia skrzepu w okolice jelit i zablokowania w miejscu przewężenia naczyń, spowodowanego na przykład odkładaniem blaszki miażdżycowej. 

Czynnikami sprzyjającymi wystąpieniu ostremu niedokrwieniu jelit są choroby kardiologiczne, w tym między innymi:

Objawy zatoru krezki jelita

Objawy zatoru krezki jelita są mało charakterystyczne, także w badaniu fizykalnym, dlatego dużą rolę odgrywa dokładny wywiad lekarski, z uwzględnieniem innych, wymienionych wyżej schorzeń, na które może cierpieć pacjent, i które stanowią istotną predyspozycję do wystąpienia zawału. 

Do symptomów zatoru i ostrego niedokrwienia jelit należą:

  • wzrost napięcia mięśni jamy brzusznej – tak zwany brzuch deskowaty,
  • początkowo biegunka, później osłabienie lub zanik perystaltyki jelit i niemożność wypróżnienia się,
  • bardzo silny ból – możliwy tzw. ostry brzuch, czyli ciężki zespół bólowy, wzmagający się w czasie ruchu i na skutek ucisku,
  • tachykardia, czyli częstoskurcz serca,
  • objawy ogólnoustrojowe, takie jak osłabienie i gorączka.

Leczenie po zawale krezki jelita 

Zawał krezki jelita cienkiego lub grubego jest stanem wymagającym natychmiastowej interwencji lekarskiej. 

Pacjent w jak najkrótszym czasie powinien trafić na stół operacyjny i zostać poddany zabiegom polegającym na:

  • udrożnieniu tętnic krezkowych - usunięciu skrzepu lub/oraz wykonaniu obejścia, 
  • usunięciu fragmentu jelita dotkniętego martwicą tkanek

Leczenie zawału krezki jest więc niezwykle inwazyjne, a przy tym obarczone ogromnym ryzykiem niepowodzenia. 

Jego skuteczność zależy od wielu czynników, takich jak:

  • upływ czasu – każda minuta opóźnienia w rozpoznaniu i podjęciu interwencji chirurgicznej działa na niekorzyść pacjenta,
  • skala zatoru, wielkość zmian martwiczych, ewentualna perforacja jelit oraz występowanie ognisk zapalnych w obrębie otrzewnej,
  • wiek i ogólny stan zdrowia pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem dolegliwości kardiologicznych.

Dodatkowo należy pamiętać, że interwencji chirurgicznej towarzyszy ryzyko licznych i ciężkich powikłań, wśród których wymienić można między innymi zespół krótkiego jelita. Jest to poważne zaburzenie dotykające osób po resekcji tego fragmentu układu trawiennego, wynikające ze zmniejszenia powierzchni chłonnej i związanych z tym problemów z wchłanianiem substancji odżywczych. 

Konsekwencją tego są dalsze schorzenia i zaburzenia, między innymi niewydolność wątroby, wahnięcia rytmu serca czy anemia z niedoboru żelaza.

Czytaj też:

Bibliografia

  • Calvin Coffey, The mesentery: structure, function, and role in disease, Lancet Gastroenterol Hepatol 2016; 1, https://www.thelancet.com
  • Jacek Budzyński, Marcin Wasielewski, Karol Suppan, Grzegorz Pulkowski, Zaburzenia żylne krążenia trzewnego w praktyce lekarza rodzinnego, Forum Medycyny Rodzinnej 2012, tom 6, nr 3
  • Ryszard Kujawski, Adam Dziki, Niedokrwienie jelit, https://podyplomie.pl

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

17905
Pytanie: Na co zwracasz uwagę wybierając suplementy na odporność?

  Skład

  Formę podania

  Producenta

  Opinie innych klientów