Drapanie w gardle: przyczyny, domowe sposoby. Jakie leki?

Drapanie w gardle jest nieprzyjemnym uczuciem występującym w przebiegu chorób infekcyjnych i alergicznych, ale też będącym efektem przesuszenia śluzówki bądź przeciążenia aparatu mowy. Zobacz, jakie są przyczyny oraz metody leczenia. Poznaj domowe sposoby oraz podstawowe leki na drapanie w gardle.
Kobietę drapie w gardle
źródło:123RF

Spis treści

Przyczyny drapania w gardle

Drapanie w gardle jest subiektywnym objawem towarzyszącym wirusowym bądź bakteryjnym infekcjom górnych dróg oddechowych, wywołanym podrażnieniem, uszkodzeniem lub przesuszeniem błon śluzowych. Wymienić w tym kontekście można między innym grypę, przeziębienie, a także zapalenie gardła, krtani czy zatok przynosowych. Symptom ten często występuje także u osób zdrowych, lecz nadwyrężających struny głosowe (nauczyciele, wykładowcy, lektorzy, śpiewacy itd.) 

Inne potencjalne przyczyny drapania w gardle to między innymi:

  • astma oskrzelowa – przewlekła, nieuleczalna choroba zapalna powodująca niewydolność dróg oddechowych, objawiająca się uczuciem duszności, świszczącym oddechem i męczącym, drażniącym śluzówkę kaszlem;
  • refluks żołądkowo-przełykowy, czyli patologiczne cofanie zakwaszonych treści pokarmowych w górę układu trawiennego;
  • alergiczny nieżyt nosa, powodujący spływanie drażniącej wydzieliny po tylnej ścianie gardła;
  • ekspozycja na dym papierosowy, zanieczyszczenia przemysłowe, pyły grzewcze;
  • przebywanie w pomieszczeniach o niskiej wilgotności, silnie przegrzanych, ale też klimatyzowanych;
  • obecność ciała obcego w przełyku (najczęściej jest to twardy fragment pokarmu, np. kość, ość, skórka chleba, skorupa orzecha);
  • choroba nowotworowa krtani, przełyku, płuc.

Drapanie w gardle i kaszel

Uporczywe drapanie w gardle bardzo często współwystępuje z kaszlem, który silnie drażni śluzówkę. Problem ten zauważalny jest zwłaszcza w przypadku męczącego kaszlu suchego, nie związanego z odkrztuszaniem flegmy, nazywanego bezproduktywnym lub uporczywym. Jest on charakterystyczny dla infekcji wirusowych i bakteryjnych we wczesnym ich stadium. 

Drapanie w gardle i kaszel są typowe także w przebiegu astmy oraz różnego typu podrażnień związanych z przesuszeniem błon śluzowych. 

Przewlekłe drapanie w gardle, wraz z towarzyszącym mu pokasływaniem, często jest też konsekwencją długotrwałego stanu zapalnego w obrębie zatok przynosowych – infekcja ta związana jest nie tylko z bólem głowy i niedrożnością nosa, ale też stałym spływaniem wydzieliny do gardła. 

Drapanie w gardle w nocy

U wielu osób szczególnie odczuwane jest drapanie w gardle w nocy. W przypadku pacjentów cierpiących na astmę ma to bezpośredni związek z nasileniem objawów choroby – do ataków drażniącego śluzówkę kaszlu najczęściej dochodzi w porze snu. 

Problem ten występuje z większą mocą także u osób chorujących na ostre lub przewlekłe zapalenie zatok oraz nieżyt nosa o podłożu alergicznym lub infekcyjnym. W czasie snu nos nie jest regularnie oczyszczany, przez co większe ilości patologicznej wydzieliny trafiają bezpośrednio do gardzieli. 

W przypadku jednak braku innych symptomów chorobowych, warto zwrócić uwagę na warunki, jakie panują w pomieszczeniu przeznaczonym do nocnego wypoczynku. W sezonie grzewczym często jest ono niewietrzone, a wilgotność powietrza za sprawą rozkręconych grzejników utrzymuje się znacznie poniżej zalecanego poziomu 40-60 proc. 

Co na drapanie w gardle?

Jak radzić sobie z męczącym objawem? Co na drapanie w gardle? Sposoby postępowania uzależnione są od patogenezy problemu. 

Jeżeli chodzi o domowe sposoby na drapanie w gardle, wymienić można:

  • nawilżanie, natłuszczanie i powlekanie błon śluzowych za pomocą naparów z siemienia lnianego (do picia lub płukania);
  •  łagodzenie stanów zapalnych i podrażnień innymi naturalnymi środkami pochodzenia roślinnego, takimi jak: tymianek, podbiał, szałwia, rumianek, lipa, miód, porost islandzki, mech irlandzki i wiele innych;
  • picie własnoręcznie przygotowanych syropów na bazie miodu, cebuli i czosnku;
  • inhalacje z użyciem soli fizjologicznej, morskiej lub kuchennej;
  • nawilżanie powietrza w mieszkaniu, szczególnie w sezonie jesienno-zimowym. W tym celu można używać profesjonalnych nawilżaczy lub wieszać na grzejnikach pojemniki z wodą, ewentualnie także mokre ręczniki;
  • regularne wietrzenie pomieszczeń, zwłaszcza w przypadku astmatyków oraz osób palących papierosy, a także używających w domu różnego typu środków chemicznych (farby, lakiery, silne detergenty itd.);
  • szczelne zamykanie okien oraz niewychodzenie na zewnątrz w okresie kwitnienia określonych roślin – skuteczny środek zapobiegawczy w przypadku alergików.

Jakie leki na drapanie w gardle?

Leczenie farmakologiczne w przypadku typowych infekcji wirusowych i bakteryjnych bazuje przede wszystkim na różnego typu syropach i pastylkach do ssania, hamujących odruch suchego, drażniącego kaszlu. 

Wyróżnić wśród nich można:

  • leki działające ośrodkowo, blokujące określone obszary aktywności mózgu, w tym przede wszystkim środki nieopioidowe, takie jak fosforan kodeiny i cytrynian butamiratu. Do grupy tej zalicza się też preparaty opioidowe (morfina, metadon), są one jednak stosowane w stanach bardzo ciężkich, m.in. w chorobach nowotworowych, leczeniu paliatywnym;
  • leki działające obwodowo, oddziałujące bezpośrednio na błony śluzowe gardła i krtani, w tym przede wszystkim prawoślaz, a także tymianek z podbiałem, ekstrakt z babki lancetowatej, czy wyciąg z sosny.

Oprócz tego w zastosowaniu są też leki obkurczające błony śluzowe i zmniejszające ilość wytwarzanej w nosie i zatokach wydzieliny (ksylometazolina, oksymetazolina, pseudoefedryna, fenylefryna), niesteroidowe leki przeciwzapalne, preparaty antywirusowe, a w przypadku zakażeń bakteryjnych – antybiotyki. 

jakie leki na drapanie w gardle są skuteczne w przypadku astmy? Przede wszystkim środki antyhistaminowe oraz przeciwzapalne, które objawowo hamują odruch drażniącego kaszlu. Przyczynowo astmę o podłożu alergicznym leczy się też za pomocą immunoterapii, a więc poprzez kontrolowany kontakt z substancjami uczulającymi. Leki przeciwhistaminowe są też – obok glikokortykosteroidów - podstawą leczenia przewlekłego zapalenia zatok.

Czytaj też:

Bibliografia

  • Aleksandra Undrunas, Krzysztof Kuziemski, Uporczywy kaszel — trudności diagnostyczno-terapeutyczne w codziennej praktyce lekarskiej, Forum Medycyny Rodzinnej 2017, vol 11, no 4.
  • Iwona Stelmach, Astma u dzieci, , Alergia, Astma, Immunologia 2017, 22 (2-3).
  • Anna Wachnicka-Bąk, Agnieszka Lipińska-Opałka, Agata Będzichowska, Bolesław Kalicki, Anna Jung, Zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych – jedno z najczęstszych zakażeń górnych dróg oddechowych, Pediatr Med Rodz 2014, 10 (1).

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!