Suche plamy na skórze - u dziecka i dorosłego. Co znaczą?

Suche plamy na ciele to potencjalne objawy takich schorzeń, jak AZS, łuszczyca, łupież pstry, grzybica, czy skaza białkowa. Zobacz, kiedy suche plamy na skórze powinny stanowić powód do niepokoju - u dorosłych oraz dzieci, w tym niemowląt i noworodków.
Suche plamy na dłoniach
źródło:123RF

Spis treści

Suche plamy na ciele - co oznaczają?

Suche plamy na ciele to efekt zaburzenia naturalnych mechanizmów keratynizacji (rogowacenia) naskórka lub nieprawidłowej pracy tzw. płaszcza hydrolipidowego. Problemy te mogą być zarówno efektem działania czynników zewnętrznych, jak też licznych schorzeń – stricte dermatologicznych oraz ogólnoustrojowych.

W trakcie cyklicznie powtarzającego się procesu keratynizacji, żywe komórki warstwy podstawnej naskórka obumierają i migrują do zewnętrznej warstwy rogowej, gdzie dochodzi do ich łuszczenia i ostatecznego usunięcia. W tym samym czasie organizm wytwarza tzw. naturalny czynnik nawilżający (NMF), będący mieszaniną aminokwasów, mocznika, amoniaku, kreatyniny, kwasu mlekowego i innych substancji. Szczególne znaczenie dla tych mechanizmów ma filagryna, spajająca włókna keratyny i  będąca prekursorem aminokwasów stanowiących podstawę NMF. Mutacja w genie kodującym to białko stanowi predyspozycję do zachorowania na atopowe zapalenie skóry (AZS). 

Niedobór naturalnego czynnika nawilżającego jest jedną z dwóch najważniejszych przyczyn niewłaściwego nawilżenia skóry, manifestującego się poprzez suche plamy na ciele. Drugi powód stanowią zaburzenia w budowie oraz funkcjonowaniu zewnątrzkomórkowego płaszcza hydrolipidowego. Jest to wierzchnia warstwa ochronna skóry, składająca się z diglicerydów, triglicerydów, wolnych kwasów tłuszczowych, wosków, cholesterolu oraz ceramidów.  Zapewniają one spoistość i szczelność naskórka, a tym samym – pomagają utrzymać właściwy poziom nawilżenia.

Suche plamy na ciele jako objaw chorobowy

Niedobory NMF oraz lipidów często są efektem stosowania niewłaściwych kosmetyków czy ekspozycji na niekorzystne warunki atmosferyczne. 

Suche plamy na ciele potencjalnie stanowić mogą jednak także symptom poważnych schorzeń i zaburzeń, w tym także warunkowanych genetycznie, takich jak:

  • atopowe zapalenie skóry,
  • kontaktowe zapalenie skóry,
  • skaza białkowa,
  • łuszczyca,
  • rybia łuska,
  • egzema,
  • łupież pstry,
  • grzybica skóry,
  • niedobór witamin A, C, E oraz B,
  • zaburzenia hormonalne.

Wiele wymienionych wyżej schorzeń ma ciężki przebieg, ich terapia wymaga zastosowania silnych farmaceutyków na receptę, zaś do postawienia właściwej diagnozy niezbędne może być przeprowadzenie zaawansowanych badań. Dlatego suche plamy na ciele nie powinny być traktowane w kategoriach estetycznych lecz typowo medycznych.

Reklama

Szorstkie plamy na skórze u dorosłych

Szorstkie plamy na skórze u dorosłych bardzo często są objawem łuszczycy. Jest to to groźna i przewlekła choroba zapalna, często rozwijająca się na skutek mutacji określonych genów. Jednym z głównych jej patomechanizmów jest zaburzenie procesów keratynizacji (skrócenie cyklu 28 do około 4 dni), w wyniku czego dochodzi do gwałtownego, nadmiernego rogowacenia i złuszczania się naskórka. 

Wyróżnia się kilkanaście odmian łuszczycy, dla większości z nich (łącznie z najczęściej występującą łuszczycą pospolitą) wspólnym mianownikiem są czerwone grudki występujące na powierzchni skóry, pokryte białymi łuskami. Z czasem małe plamy zlewają się w coraz większe całości. Na powierzchni ciała mogą się tworzyć twarde skorupy. Skóra w tych miejscach staje się bardzo sucha, szorstka i nieprzyjemna w dotyku. 

Klasycznym objawem towarzyszącym jest bardzo silny świąd, czasem także bolesność. W zależności od postaci choroby, suche zmiany na skórze pojawić się mogą na rękach, nogach, głowie, tułowiu.

Suche plamy na skórze dziecka

Suche plamy na skórze dziecka mogą świadczyć o rozwoju atopowego zapalenia skóry. AZS jest poważnym schorzeniem, którego istotą jest genetycznie uwarunkowana skłonność do nieprawidłowej odpowiedzi układu odpornościowego na styczność z alergenem – wziewnym, kontaktowym, pokarmowym. P

od wpływem przeciwciał IgE dochodzi do ciężkiej reakcji zapalnej, manifestowanej w postaci zmian na ciele. Skóra staje się bardzo sucha i zaczerwieniona, a towarzyszący temu świąd może być bardzo silny. 

Typowe miejsca, w których pojawiają się wysuszone plamy na skórze, to:

  • zgięcia łokci i kolan
  • twarz, szyja, kark 

Zdarza się też, że AZS atakuje całą powierzchnię ciała. Choroba zazwyczaj zaczyna się rozwijać około 3-6 miesiąca życia, pierwsze poważniejsze jej objawy występują jednak dopiero pod koniec okresu niemowlęcego (około 1 roku życia), a z całą siłą rozkwita ona u dzieci w wieku 2-3 lat.  

Suche plamki na skórze niemowlaka

Suche plamki na skórze niemowlaka mogą stanowić wczesne objawy AZS lub łuszczycy, Mogą jednak także być manifestacją jednej z chorób rzadszych, a objawiających się już na bardzo wczesnym etapie życia. Jedną z nich jest rybia łuska. Jest to choroba genetyczna, której symptomy występują już w okresie noworodkowym (niekiedy od urodzenia) i mogą się utrzymywać przez całe życie. Schorzenie to przypomina łuszczycę, jako że jego istotą jest zaburzenie procesu rogowacenia komórek naskórka i nadmierne jego łuszczenie się. W tym jednak przypadku objawy są jeszcze bardziej dojmujące – łuski ściśle do siebie przylegają i szczelnie pokrywają znaczne części ciała, w tym twarzy, kończyn, klatki piersiowej czy pleców. Innym problemem zdrowotnym, który występuje u niemowląt, a w wyniku którego występują suche czerwone plamy na skórzejest skaza białkowa, czyli uczulenie na ten właśnie składnik pokarmowy. Najczęściej dzieci cierpią z powodu alergii na mleko krowie. 

Uwaga: skazę należy różnicować z nietolerancją białka – w pierwszym przypadku wystąpienie odczynów na skórze ma związek z reakcją układu immunologicznego. Skaza białkowa jest alergią, która powinna samoczynnie zanikać między pierwszym a drugim rokiem życia.

Czytaj też:

Bibliografia

  • Anna Kacalak-Rzepka i inni, Sucha skóra jako problem dermatologiczny i kosmetologiczny, Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie, 2008, 54, 3
  • Marcin Kurowski, Marek Kowalski, Filagryna i jej rola w patomechanizmie chorób alergicznych, Alergia Astma Immunologia 2009, 15(2)
  • Paweł Góra, Agata Skop-Lewandowska, Jaki termin jest prawidłowy „skaza białkowa” czy „alergia na pokarmy” – oraz co to oznacza?, Probl Hig Epidemiol 2011, 92(4)
  • Magdalena Millan, Jarosław Mijas, Atopowe zapalenie skóry – patomechanizm, diagnostyka, postępowanie lecznicze, profilaktyka, Nowa Pediatr 2017; 21(4)
  • Krystyna Romańska-Gocka, Farmakoterapia łuszczycy, Farm Pol, 2009, 65(9)

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!