Ból kości - piszczelowej, udowej, śródstopia. Przyczyny


 
Starszy niż rok
Kiedyś ból kości i stawów dokuczał głównie osobom starszym. Jednak w ostatnich latach na takie dolegliwości uskarżają się osoby już w drugiej i trzeciej dekadzie życia. Coraz częściej zdarzają się 25-, 30-latkowie, którzy odczuwają ból podczas wykonywania najprostszych czynności. Jesteśmy świadkami plagi schorzeń, będących wynikiem połączenia wad postawy, nadwagi i zwyczajnego lenistwa. Jak ich uniknąć?

Ból kości

Ból kości to dolegliwość, która może mieć zróżnicowane podłoże. Z jednej strony objawy bólowe mogą wywoływać schorzenia bezpośrednio związane z układem kostnym, z drugiej zaś, przyczyna może tkwić w chorobach ogólnoustrojowych. Bóle kości mogą być miejscowe i dotyczyć poszczególnych części kośćca (kości piszczelowej, udowej, biodrowej, miednicy, ogonowej, czy śródstopia) lub bardziej rozległe, uogólnione. Bólowi kości mogą towarzyszyć inne symptomy, w tym bóle stawów i mięśni.

Ból kości - przyczyny

Do głównych przyczyn bólu kości zaliczamy:

  • Złamania kości, do których dochodzi przede wszystkim w skutek urazów mechanicznych. Jeśli do złamania lub pęknięcie kości powstaje w wyniku niewielkiego urazu, może to oznaczać, że kość została uprzednio uszkodzona bądź osłabiona w wyniku innej choroby. Mówimy wówczas o tzw. złamaniu patologicznym, którego przyczyna może tkwić we wrodzonej łamliwości kości, awitaminozie, osteomalacji i osteoporozie, nowotworze kości, czy przerzutach nowotworowych.
  • Zapalenie kości – choroba zakaźna, która charakteryzuje się postępująca degradacją kości. W większości przypadków zmiany chorobowe dotyczą kości długich, a ból pojawia się najczęściej w kości udowej, piszczelowej bądź ramiennej.
  • Nowotwory kości i stawów.
  • Jałowa martwica kości, do której dochodzi w wyniku nieprawidłowego ukrwienia tkanki kostnej.
  • Hiperostoza - choroba kręgosłupa, która może przyczyniać się do przewlekłych dolegliwości bólowych w obrębie kręgosłupa. Ból może promieniować do innych kości oraz stawów.
  • Torbiel kości – w postaci samoistnej bądź tętniakowatej.
  • Choroby spichrzeniowe oznaczające genetyczne choroby metaboliczne, prowadzące do nieprawidłowego magazynowania glikogenu w wątrobie, nerkach i mięśniach.
  • Zapalenie szpiku kostnego.  

Ból kości piszczelowej

Ból kości piszczelowej, zwanej inaczej piszczelem, może mieć wiele przyczyn. Najczęściej pojawia się po intensywnym treningu (wynik przetrenowania) oraz w wyniku urazu. Kość piszczelowa wraz z kości strzałkową tworzą kość goleni, tzw. podudzie.

Bol kości piszczelowej w wyniku urazu może pojawić się po wyraźnym uszkodzeniu mechanicznym kości bądź na skutek zmęczeniowego złamania kości piszczelowej. W drugim przypadku, do złamania kości dochodzi samoistnie, po ówczesnych powtarzających się mikropęknięciach, powstających w wyniku przemęczenia i przetrenowania.

Sprawdź: Kość z komórek skóry

Ból kości piszczelowej może występować również na skutek zespołu przeciążeniowego, do którego dochodzi poprzez nieprawidłowo wykonywany trening, źle dobrane obuwie, płaskostopie, czy bieganie na śliskiej powierzchni.

Do przyczyn bólu kości piszczelowej możemy zaliczyć:

  • nieumiejętne treningi biegowe, przetrenowanie;
  • źle dobrane obuwie;
  • przyjmowanie nieprawidłowej postawy ciała;
  • przeciążenia spowodowane pracą wymagająca długotrwałego chodzenia bądź stania;
  • niewyleczony uraz;
  • siedzący tryb życia, który może prowadzić do schorzeń w obrębie naczyń krwionośnych;
  • przykurcze mięśni;
  • inne choroby.

Jeśli ból kości piszczelowej nie mija i utrudnia poruszanie się, należy skonsultować się z lekarzem.

Ból kości udowej

Kość udowa jest najdłuższą i najmocniejszą kością w całym szkielecie ludzkim. Wspiera ona w działaniu miękkie tkanki uda. Ból kości udowej może pojawić się przede wszystkim w wyniku urazu mechanicznego, czyli złamania bądź pęknięcia. Ale ból kości udowej może również oznaczać zapalenie kości, czyli niezwykle trudną do wyleczenia chorobę zakaźną, która prowadzi do degradacji tkanki kostnej. Najczęściej zmiany chorobowe dotyczą kości długich, w tym kości udowej.

Ból kości udowej może być również objawem jałowej martwicy kości, któremu towarzyszy proces chorobowy polegający na obumieraniu tkanki kostnej i także częściowo chrzęstnej, w wyniku niedokrwienia w ograniczonym obszarze kości. Może dojść również do martwicy jałowej głowy kości udowej (inaczej choroby Perthesa), która jest najczęściej występującą chorobą wśród martwic dzieci i młodzieży. Dotyczy ona głównie chłopców w wieku 5-10 lat. Z reguły schorzenie dotyka jednego stawu, ale zdarzają się przypadki obustronnego występowania.

Ból kości udowej może się również pojawić w przypadku zapalenia szpiku kostnego i innych chorób układu kostnego, w tym w schorzeniach nowotworowych.

Ból kości śródstopia

Ból kości śródstopia może być spowodowany zarówno chodzeniem w nieodpowiednim obuwiu, jak i urazem, czy poważnymi chorobami ogólnoustrojowymi. Ból śródstopia jest bardzo uciążliwą dolegliwością, ponieważ powoduje problemy w codziennym poruszaniu się.

Ból kości śródstopia może być spowodowany:

  • zbyt dużym obciążeniem środkowej części stopy spowodowanym otyłością i nadwagą, okresem ciąży, przetrenowaniem, stojącym czy chodzącym trybem pracy;
  • noszeniem nieodpowiedniego obuwia (zbyt małe bądź wąskie obuwie, buty na obcasie);
  • nieumiejętnemu uprawianiu sportu, np. bieganiem w źle dobranych butach;
  • chorobami stawów, m.in. reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), czy łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS);
  • dną moczanową;
  • neuralgią;
  • rwą kulszową;
  • urazami mechanicznymi – złamaniami, skręceniami, zwichnięciami;
  • deformacją stopy na skutek halluksów, kontuzji, płaskostopia, zmian w obrębie palców stopy (koślawy paluch).

Ból kości biodrowej

Ból kości biodrowej jest jedną z najczęściej zgłaszanych przez pacjentów dolegliwości. Ból, w wyniku problemów lokalizujących się w samym stawie biodrowym, umiejscawia się zazwyczaj na wewnętrznej powierzchni uda i w pachwinach. Przyczyn bólu kości biodrowej może być wiele, od urazu mechanicznego, poprzez infekcję, aż po przewlekłą chorobę. W diagnostyce dolegliwości bólowych w obrębie biodra, oprócz samego występowania bólu, istotna jest jego lokalizacja oraz objawy towarzyszące (np. ogólnoustrojowe – gorączka, osłabienie, utrata masy ciała).

Główne przyczyny bólu biodra to:

  • zapalenia stawów (np. choroba zwyrodnieniowa stawów, łuszczycowe zapaleniestawów, reumatoidalne zapalenie stawów, infekcyjne zapalenie stawów, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów);
  • zapalenia kaletek maziowych (w tej lokalizacji zazwyczaj bez widocznego obrzęku i odczuwalnego ocieplenia, ze względu na głębokość położenia kaletki);
  • przeciążenia/zapalenia mięśni lub ścięgien – charakterystyczne jest dla nich to, że ulegają zaostrzeniu kiedy porusza się kończyną dolną w jednym określonym kierunku (zależnie od przeciążonej grupy mięśniowej);
  • urazy mechaniczne (złamanie kości udowej, złamanie miednicy);
  • ucisk/uszkodzenie nerwu (np. rwa kulszowa, wypadnięcie dysku międzykręgowego, meralgia parestetyczna);
  • przepuklina pachwinowa;
  • choroby nowotworowe;
  • fibromialgia;
  • choroby kości, w tym choroba Pageta;
  • osteoporoza;
  • martwica jałowa kości.

Co na ból kości i stawów?

Glukozamina. To organiczny związek chemiczny występujący naturalnie w organizmie ludzkim i stanowiący budulec tkanki łącznej. Wspomaga odbudowę i zachowanie dobrego stanu chrząstki stawowej. Może w sposób istotny zmniejszyć odczuwanie bólu, złagodzić stany zapalne przy zwyrodnieniach i urazach stawów, korzystnie wpływa na ich ruchomość, powstrzymuje degenerację chrząstki. Złagodzenie bólu na skutek jej działania może być odczuwalne dopiero po pewnym czasie, dlatego nie należy się zniechęcać, jeśli rezultaty nie będą natychmiastowe.

Warto też sięgnąć po preparat, w którym obok glukozaminy pojawia się chondroityna – jeden z głównych składników chrząstki stawowej. Działa przeciwbólowo, zwiększa ruchomość stawów oraz ich wytrzymałość, a w połączeniu z glukozaminą poprawia odporność na mikrouszkodzenia.

Cennymi składnikami suplementów polecanych osobom z dysfunkcjami stawów są także witamina D – niezbędna do absorpcji wapnia i fosforu przez organizm oraz witamina C, która zapobiega patologicznym zmianom w kościach. Wpływa ona na wytwarzanie i zachowywanie kolagenu, najważniejszego składnika tkanki łącznej.

Sprawdzając skład preparatów, warto w nich poszukać niezdenaturowanego kolagenu typu II występującego wyłącznie w chrząstce stawowej. Tworzone przez niego włókna charakteryzują się dużą sprężystością i wysoką odpornością na obciążenia. Jednak właśnie ten typ kolagenu niszczony jest w wyniku zjawiska autoagresji, kiedy to nasz układ odpornościowy zaczyna walczyć z komórkami własnego organizmu. Rezultatem autoagresji są choroby tkanki łącznej, a co za tym idzie – osłabienie ruchomości i elastyczności stawów. Przeprowadzone badania wykazały jednak, że doustne podawanie kolagenu sprawia, iż system odpornościowy człowieka przestaje atakować stawy. Ważne jest przy tym, aby był to typ najbardziej naturalny, czyli niezdenaturowany. Zwróćmy na to szczególną uwagę, wybierając suplement dla siebie!

W przypadku dolegliwości stawowych, ulgę przynieść może również masaż żelem rozgrzewającym zawierającym kilka składników, które pomagają przy takich dolegliwościach. Warto przede wszystkim poszukać preparatu z L-argininą, aminokwasem poprawiającym krążenie krwi w naczyniach krwionośnych, a więc zapewniającym rozgrzanie bolącego miejsca.

Zapamiętajmy główne zasady, które pozwolą nam skutecznie zadbać o nasze stawy: profilaktyka (ćwiczenia), dieta i stanowiąca idealne dopełnienie suplementacja, która dostarczy organizmowi składników potrzebnych do utrzymania ich w dobrym stanie. A kiedy klękając, usłyszymy charakterystyczne strzykanie w kościach, udajmy się do apteki i wyposażeni w odpowiednią wiedzę, wybierzmy dla siebie najlepszy preparat.

Ból kości i stawów – profilaktyka

  • Po pierwsze – dieta. I nie mówimy tu o żadnej kapuścianej, kopenhaskiej czy innej odmianie torturowania organizmu. Chodzi o zwykły umiar, rozsądek, pilnowanie ilości spożywanych węglowodanów i tłuszczów.
  • Po drugie – ćwiczenia. Jeśli mamy wady wrodzone, rehabilitant zaproponuje nam serię ćwiczeń, które pomogą skorygować wady postawy, zmniejszyć ból. Jednak warto zadbać o siebie, jeszcze zanim trafimy pod opiekę rehabilitanta (basen, ćwiczenia rozciągające). Profilaktyka jest jak najbardziej wskazana, mamy wtedy szansę opóźnienia walki z bólem.
  • Po trzecie – suplementacja, czyli dostarczanie organizmowi składników, których nie jest on w stanie pozyskać w odpowiednich ilościach nawet przy najbardziej zrównoważonej diecie. Wskazana i pożyteczna, najlepiej po konsultacji z lekarzem. Na rynku znajduje się już sporo preparatów pomagających w zachowaniu zdrowych stawów oraz łagodzących dolegliwości.

Czytaj też: