Mąka owsiana - kcal, cena i stosowanie. Czy zawiera gluten?

Mąka owsiana nie zawiera glutenu, a mimo to nie powinna być stosowana przez pacjentów cierpiących na celiakię. Dlaczego? Jaki są inne właściwości tego produktu? Ile mąka owsiana ma kalorii, co można z niej zrobić, a także – ile kosztuje?
Mąka owsiana w miseczce
źródło:123RF

Spis treści

Mąka owsiana

Mąka owsiana nie jest ani powszechnie znana, ani szczególnie ceniona, sam zaś owies kojarzony jest przede wszystkim z paszą dla koni. Na przekór niezbyt korzystnym konotacjom, mąka owsiana może jednak stanowić interesujący dodatek (lecz nie zamiennik w pełnym tego pojęcia znaczeniu) do innego typu mąk służących do wypieku pieczywa i wyrobów cukierniczych. 

Do jej cech charakterystycznych należą:

  • wysoka kaloryczność,
  • relatywnie duża zawartość białka oraz błonnika,
  • nietypowa struktura węglowodanów, gdzie duży udział mają tak zwane beta glukany, przeciwdziałające nowotworom, cukrzycy oraz problemom trawiennym,
  • duży udział składników mineralnych, takich jak fosfor, magnez i przede wszystkim mangan, a także witamin (zwłaszcza B1, czyli tiaminy), wspierających pracę układu nerwowego, sercowo-naczyniowego oraz odpornościowego.

Mąka owsiana wyrabiana jest z pełnych ziaren, razem z otrębami i zarodkami. Jest przez to gruboziarnista, a przez to trudniejsza do opanowania w procesie przygotowania ciasta do wypieków. Chleb upieczony wyłącznie z niej byłby zbyt słabo wyrośnięty, dlatego niezbędne jest użycie innych półproduktów, np. mąki pszennej (w proporcji 20:80).

Czy mąka owsiana ma gluten?

Określone rodzaje zbóż, a także wytwarzana z nich mąka oraz wypieki, stanowią źródło glutenu – szczególnego kompleksu białek roślinnych, który jest nietolerowany przez około 1 procent populacji, co w skrajnej postaci prowadzi do groźnej i przewlekłej choroby – celiakii. Konsekwencją spożycia glutenu przez pacjentów są zaburzenia trawienia i przyswajania składników odżywczych, prowadzące do ciężkich niedoborów surowców mineralnych i witamin. Grozi to rozwojem innych poważnych schorzeń, a nawet śmiercią.

Dlatego osoby cierpiące na tego typu nietolerancję poszukiwać muszą produktów bezglutenowych i dlatego też tak często szuka się zamienników dla mąki pszennej i żytniej, stanowiących bogate źródło tego białka. 

Czy mąka owsiana zawiera gluten i może takim zamiennikiem się stać? Odpowiedź jest złożona. Teoretycznie zaliczana ona jest w poczet produktów bezglutenowych. Mimo to, przez pacjentów z celiakią nie powinna być spożywana. Na wszelki wypadek. U niewielkiego odsetka osób cierpiących na tę chorobę stwierdza się bowiem także skrajną nietolerancję dla innego białka – aweniny, która w znacznej ilości zawarta jest mące owsianej. Poza tym praktyka pokazuje, że wyrób ten często na etapie produkcji jest w młynach zanieczyszczony glutenem z mąki pszenicznej. 

Ile mąka owsiana ma kcal?

Produkt ten uchodzi za wysokokaloryczny. 100 gramów mąki owsianej oczyszczonej dostarcza aż 404 kcal (1688 kJ) energii, czyli o 50-60 więcej, niż mąka pszeniczna. Jeśli chodzi o pozostałe wartości odżywcze, kształtują się one następująco (dane: USDA; w przeliczeniu na 100 g produktu):

●      Białka: 14,66 g

●      Węglowodany: 65,7 g

o  Błonnik: 6,7 g

o  Cukry: 0,8 g

●      Tłuszcze: 9,12 g

o  Nasycone kwasy tłuszczowe: 1,607 g

o  Jednonienasycone kwasy tłuszczowe: 2,866 g

o Wielonienasycone kwasy tłuszczowe: 3,329 g

Tym więc, co charakterystyczne, oprócz wysokiej kaloryczności, jest znaczny udział kwasów tłuszczowych, a także błonnika.

Witaminy i składniki mineralne w mące owsianej

Mąka owsiana dostarcza znacznych ilości składników mineralnych oraz witamin. Z danych Self Nutrition Datawynika, że dzienne zapotrzebowanie na poszczególne mikro- i makroelementy zaspokaja ona w następującym stopniu (w przeliczeniu na 100 gramów):

●      Żelazo: 22 proc.

●      Magnez: 36 proc.

●      Fosfor: 45 proc.

●      Potas: 11 proc.

●      Mangan: 201 proc.

●      Selen: 49 proc.

●      Cynk: 21 proc.

●      Witamina E: 4 proc.

●      Witamina K: 4 proc.

●      Witamina B1: 46 proc.

●      Witamina B2: 7 proc.

●      Witamina B3: 7 proc.

●    Witamina B6: 6 proc.

Co można zrobić z mąki owsianej?

Co można zrobić z mąki owsianej? Jako dodatek, służy ona przede wszystkim do wypiekania chleba, a także ciast i ciastek. Typowe propozycje, to między innymi chlebek owsiany, popularny zwłaszcza w krajach skandynawskich, a także ciasteczka owsiane. Może też być użyta do wyrobu ciasta naleśnikowego, placków, racuchów, pierogów etc. Nadaje się również do zagęszczania zup i sosów. Pamiętać należy, że samą mąkę owsianą także można przygotować samodzielnie – wystarczy w tym celu bardzo drobno zmielić płatki owsiane. 

Cena mąki owsianej

Cena mąki owsianej jest umiarkowana. Za jeden kilogram, w zależności od źródła dystrybucji oraz charakteru upraw (przemysłowa, ekologiczna etc.), zapłacić trzeba od 4,5 do 9 złotych. Mniejsze opakowania 0,5 kg kosztują od 2,5 do 6 zł. Cena jest więc o 30-50 procent wyższa, aniżeli w przypadku zwykłej mąki pszennej. Mieć jednak na uwadze należy, że wyrób z owsa jest stosunkowo trudno dostępny. Produkt ten znajduje się niemal wyłącznie w ofercie sklepów z tak zwaną zdrową żywnością. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • Divya Chauhan, Krishan Kumar, Shiv Kumar, Harish Kumar, Effect of Incorporation of Oat Flour on Nutritional and Organoleptic Characteristics of Bread and Noodles, Current Research in Nutrition and Food Science, Vol. 06, No. (1) 2018
  • Oat flour, partially debranned, U.S Department of Agriculture, https://fdc.nal.usda.gov
  • Oat flour, partially debranned, https://www.nutritionix.com

Oceń artykuł

(liczba ocen 1)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

Powyższy artykuł prezentuje treści informacyjne i został opracowany wyłącznie przez redakcję serwisu. Artykuł zawiera informacje o wybranych produktach dostępnych w internetowym Sklepie Medme.pl i ma charakter autopromocyjny Sklepu Medme.pl Wybór prezentowanych produktów lub kategorii produktów został dokonany w sposób rzetelny, wyłącznie przez redakcję serwisu.