Znajdź lek

Stelara

Działanie

Lek immunosupresyjny, inhibitor interleukin. Ustekinumab jest w pełni ludzkim przeciwciałem monoklonalnym IgG1κ, które wiąże się z wysoką swoistością z dzieloną podjednostką białkową p40 ludzkich cytokin - interleukin: IL-12 i IL-23. Ustekinumab hamuje bioaktywność ludzkich IL-12 i IL-23 zapobiegając wiązaniu p40 z receptorem białkowym IL-12Rβ1 znajdującym się na powierzchni komórek układu odpornościowego. Ustekinumab nie jest w stanie przyłączyć się do interleukiny IL-12 ani IL-23, które są już przyłączone do receptorów IL-12Rβ1 na powierzchni komórek. Dlatego ustekinumab nie oddziałuje na aktywność dopełniacza, ani nie bierze udziału w zjawisku cytotoksyczności komórek z receptorami IL-12 i (lub) IL-23. Nieprawidłowa regulacja IL-12 i IL-23 wiąże się z chorobami o podłożu immunologicznym, takimi jak łuszczyca i łuszczycowe zapalenie stawów. Wiążąc się z dzieloną podjednostką p40 interleukin IL-12 i IL-23, ustekinumab może wykazywać swoje działanie kliniczne w łuszczycy i łuszczycowym zapaleniu stawów przez przerwanie szlaków cytokin Th1 i Th17, które są kluczowe w patologii tych chorób. Po podskórnym podaniu pojedynczej dawki 90 mg średni czas potrzebny do osiągnięcia Cmax wynosi 8,5 dni. Bezwzględna biodostępność ustekinumabu po podskórnym podaniu pojedynczej dawki wynosiła 57,2% u pacjentów z łuszczycą. Dokładny metabolizm ustekinumabu nie został poznany. Mediana T0,5 ustekinumabu u pacjentów z łuszczycą i (lub) łuszczycowym zapaleniem stawów wynosi ok. 3 tyg. (zakres 15-32 dni). Mediana wartości pozornego klirensu (Cl/F) u pacjentów o mc. >100 kg była o ok. 55% większa w porównaniu z pacjentami o mc. ≤100 kg. Mediana wartości pozornej objętości dystrybucji (V/F) u pacjentów o mc. >100 kg była o ok. 37% większa w porównaniu z pacjentami o mc. ≤100 kg. Mediana najmniejszego stężenia ustekinumabu w surowicy bezpośrednio przed podaniem kolejnej dawki u pacjentów z większą mc. (>100 kg) przyjmujących lek w dawce 90 mg były porównywalne z wartościami uzyskanymi u pacjentów z mniejszą mc. (≤100 kg) przyjmującymi lek w dawce 45 mg.

Wskazania

Łuszczyca plackowata. Leczenie umiarkowanych do ciężkich postaci łuszczycy plackowatej u osób dorosłych, u których nie powiodło się leczenie lub występują przeciwwskazania, lub występuje nietolerancja w stosunku do innego rodzaju terapii ogólnoustrojowych obejmujących leczenie cyklosporyną, metotreksatem (MTX) lub metodą PUVA (psolaren i ultrafiolet A). Łuszczycowe zapalenie stawów (PsA). Preparat w monoterapii lub w skojarzeniu z MTX, jest wskazany w leczeniu czynnego łuszczycowego zapalenia stawów u osób dorosłych, gdy odpowiedź na wcześniejszą niebiologiczną terapię lekami przeciwreumatycznymi modyfikującymi przebieg choroby (DMARD) jest niewystarczająca.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Istotna klinicznie, aktywna postać zakażenia (np. czynna gruźlica).

Środki ostrożności

Ustekinumab może zwiększać ryzyko wystąpienia nowych infekcji oraz reaktywację zakażeń utajonych. Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu leczenia ustekinumabem u pacjentów z przewlekłym zakażeniem lub z nawracającymi infekcjami w wywiadzie. Przed rozpoczęciem leczenia należy zbadać pacjenta, czy nie występuje u niego infekcja gruźlicza. Preparatu nie wolno stosować u pacjentów z aktywną postacią gruźlicy. Przed rozpoczęciem terapii ustekinumabem należy rozpocząć terapię postaci utajonej gruźlicy. Leczenie przeciwgruźlicze należy również rozważyć przed zastosowaniem leku u pacjentów z utajoną lub aktywną postacią gruźlicy w wywiadzie, u których nie można potwierdzić właściwie przeprowadzonego postępowania leczniczego. Pacjenci leczeni preparatem powinni być ściśle monitorowani pod kątem objawów przedmiotowych i podmiotowych aktywnej postaci gruźlicy w czasie oraz po zakończeniu leczenia. Jeśli w trakcie leczenia preparatem rozwinie się u pacjenta ciężkie zakażenie, pacjenta należy uważnie obserwować, a podawanie ustekinumabu należy przerwać do czasu ustąpienia objawów infekcji. Leki immunosupresyjne, takie jak ustekinumab, mogą zwiększać ryzyko wystąpienia nowotworów złośliwych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z dodatnim wywiadem w kierunku nowotworów złośliwych lub kontynuujących leczenie po rozwinięciu nowotworu złośliwego. Wszystkich pacjentów, w szczególności powyżej 60 lat, pacjentów wcześniej poddawanych długotrwałemu leczeniu immunosupresyjnemu lub pacjentów wcześniej poddawanych leczeniu PUVA, należy monitorować, czy nie występuje u nich rak skóry niebędący czerniakiem. W przypadku wystąpienia reakcji anafilaktycznej lub innej ciężkiej reakcji nadwrażliwości należy natychmiast przerwać podawanie preparatu i wdrożyć odpowiednie leczenie. Nie zaleca się podawania żywych szczepionek wirusowych lub bakteryjnych (takich jak BCG) równocześnie z preparatem. Brak dostępnych danych dotyczących wtórnego przeniesienia infekcji przez żywe szczepionki u pacjentów otrzymujących preparat. Przed rozpoczęciem szczepienia żywą szczepionką wirusową lub bakteryjną terapia preparatem powinna zostać wstrzymana przez okres co najmniej 15 tyg. od podania ostatniej dawki leku i może być wznowiona po co najmniej 2 tyg. po wykonaniu szczepienia. W trakcie terapii można przyjmować szczepionki inaktywowane lub zawierające drobnoustroje zabite. Długotrwałe leczenie preparatem nie hamuje humoralnej odpowiedzi immunologicznej na polisacharydy pneumokokowe lub szczepionki przeciwtężcowe. Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność skojarzenia ustekinumabu oraz leków immunosupresyjnych, w tym preparatów biologicznych lub fototerapii nie były przedmiotem badań klinicznych dotyczących łuszczycy. W badaniach klinicznych dotyczących łuszczycowego zapalenia stawów jednoczesne stosowanie MTX nie wpływało na bezpieczeństwo stosowania i skuteczność preparatu. Szczególną ostrożność należy zachować przy rozważaniu równoczesnego stosowania innych leków immunosupresyjnych i ustekinumabu oraz w przypadku przechodzenia ze stosowania innych biologicznych preparatów immunosupresyjnych. Nie wiadomo, czy preparat wpływa na immunoterapię alergii. Podczas obserwacji pacjenta w trakcie leczenia ustekinumabem należy zwracać szczególną uwagę na objawy łuszczycy erytrodermalnej lub złuszczającego zapalenia skóry. W razie wystąpienia tych objawów należy wdrożyć odpowiednie leczenie. Należy przerwać podawanie preparatu, jeżeli podejrzewa się reakcje polekową. Nie przeprowadzono badań leku u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek. Ze względu na zwiększone ryzyko występowania infekcji należy zachować ostrożność u pacjentów w podeszłym wieku. Nie określono dotychczas bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności leku u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat.

Ciąża i laktacja

Należy unikać stosowania preparatu w ciąży. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczne metody antykoncepcyjne w czasie leczenia i przez co najmniej 15 tyg. po jego zakończeniu. Leku nie należy stosować w czasie laktacji. Decyzja dotycząca przerwania karmienia piersią w czasie leczenia i do 15 tyg. po jego zakończeniu lub odstawienia preparatu musi zostać podjęta, po rozważeniu korzyści wynikających z karmienia dziecka piersią oraz korzyści ze stosowania leku u matki.

Działania niepożądane

Często: zakażenie zęba, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zawroty głowy, bóle głowy, ból jamy ustnej i gardła, biegunka, nudności, świąd, ból pleców, ból mięśni, ból stawów, uczucie zmęczenia, rumień w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wstrzyknięcia. Niezbyt często: zapalenie tkanki łącznej, półpasiec, wirusowe zakażenie górnych dróg oddechowych, reakcje nadwrażliwości (w tym wysypka, pokrzywka), depresja, porażenie nerwu twarzowego, przekrwienie jamy nosowej, łuszczyca krostkowa, złuszczanie skóry, odczyny w miejscu wstrzyknięcia (m.in.: krwawienie, krwiak, stwardnienie, obrzęk i świąd). Rzadko: złuszczające zapalenie skóry, ciężkie reakcje nadwrażliwości (w tym reakcja anafilaktyczna, obrzęk naczynioruchowy). Leki immunosupresyjne, takie jak ustekinumab, mogą zwiększać ryzyko wystąpienia nowotworów złośliwych. U niektórych pacjentów, którzy przyjmowali preparat w trakcie badań klinicznych, pojawiły się raki złośliwe skóry lub o innej lokalizacji. W badaniach klinicznych mniej niż 8% pacjentów leczonych ustekinumabem wytworzyło przeciwciała przeciwko ustekinumabowi. Nie stwierdzono widocznego związku pomiędzy wytworzeniem przeciwciał na ustekinumab, a pojawieniem się odczynu w miejscu wstrzyknięcia leku. Większość pacjentów z obecnością przeciwciał na ustekinumab miało przeciwciała neutralizujące. Skuteczność leczenia była mniejsza u pacjentów wykazujących dodatnie wyniki testów na obecność przeciwciał przeciwko ustekinumabowi, jednak obecność przeciwciał nie wyklucza uzyskania pozytywnej odpowiedzi klinicznej na leczenie.

Interakcje

Nie należy podawać żadnych żywych szczepionek pacjentom leczonym preparatem. U ludzi nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji. W przeprowadzonych populacyjnych analizach farmakokinetycznych badań klinicznych III fazy, u pacjentów chorujących na łuszczycę oceniano wpływ najczęściej jednocześnie stosowanych leków (w tym: paracetamolu, ibuprofenu, kwasu acetylosalicylowego, metforminy, atorwastatyny, lewotyroksyny) na właściwości farmakokinetyczne ustekinumabu. Nie wykazano żadnych interakcji z równocześnie stosowanymi wyżej wymienionymi lekami. Na właściwości farmakokinetyczne ustekinumabu u pacjentów z łuszczycowym zapaleniem stawów nie wpływały jednocześnie stosowane: MTX, NLPZ i doustne kortykosteroidy, ani wcześniejsza ekspozycja na czynniki anty-TNFα. Wyniki badania in vitro nie wskazują na konieczność dostosowania dawki u pacjentów, którzy przyjmują jednocześnie substraty CYP450. W badaniach dotyczących łuszczycy nie oceniano bezpieczeństwa stosowania i skuteczności preparatu w skojarzeniu z lekami immunosupresyjnymi, w tym z preparatami biologicznymi lub fototerapią. W badaniach klinicznych dotyczących łuszczycowego zapalenia stawów jednoczesne stosowanie MTX nie wpływało na bezpieczeństwo stosowania i skuteczność ustekinumabu.

Dawkowanie

Podskórnie. Dorośli. Preparat należy stosować pod kontrolą lekarza posiadającego doświadczenie w rozpoznawaniu i leczeniu łuszczycy lub łuszczycowego zapalenia stawów. Łuszczyca plackowata. Zalecanym dawkowaniem preparatu jest dawka początkowa wynosząca 45 mg, następnie ta sama dawka po 4 tyg., a potem co 12 tyg. Należy rozważyć możliwość przerwania leczenia u pacjentów, którzy nie wykazują odpowiedzi klinicznej do 28. tyg. terapii. U pacjentów z masą ciała >100 kg dawka początkowa wynosi 90 mg, następnie ta sama dawka po 4 tyg., a potem co 12 tyg. Udowodniono, że u tych pacjentów, preparat podany w dawce 45 mg również wykazuje skuteczność. Jednakże w przypadku dawki 90 mg skuteczność była większa. Łuszczycowe zapalenie stawów (PsA). Zalecanym dawkowaniem preparatu jest dawka początkowa wynosząca 45 mg, następnie ta sama dawka po 4 tyg., a potem co 12 tygi. Alternatywnie można zastosować dawkę 90 mg u pacjentów z masą ciała >100 kg. Należy rozważyć możliwość przerwania leczenia u pacjentów, którzy nie wykazują odpowiedzi klinicznej do 28. tyg. leczenia. Nie ma konieczności dostosowania dawki u pacjentów w podeszłym wieku. Preparat stosuje się w postaci podskórnych wstrzyknięć. Jeżeli jest to możliwe, należy unikać jako miejsc wstrzyknięć fragmentów skóry objętych łuszczycą. Za zgodą lekarza oraz po odpowiednim przeszkoleniu w zakresie techniki podskórnego wstrzykiwania leku, pacjenci mogą dokonywać samodzielnych wstrzykiwań preparatu. Jednak lekarz powinien zapewnić odpowiednią kontrolę pacjenta.

Uwagi

Pharmindex