Znajdź lek

Protopic

Działanie

Mechanizm działania takrolimusu w atopowym zapaleniu skóry nie jest w pełni zrozumiały. Poprzez wiązanie się ze specyficzną cytoplazmatyczną immunofiliną (FKBP12) takrolimus hamuje zależne od wapnia kaskady przenoszenia sygnałów w limfocytach T, zapobiegając w ten sposób transkrypcji i syntezie IL-2, IL-3, IL-4, IL-5 i innych cytokin, takich jak GM-CSF, TNF-α i IFN-γ. W badaniach in vitro, w izolowanych ze zdrowej skóry komórkach Langerhansa wykazano, że takrolimus hamuje ich aktywujące działanie na limfocyty T. Hamuje również uwalnianie mediatorów zapalenia z komórek tucznych skóry, bazofili i eozynofili. U pacjentów z atopowym zapaleniem skóry gojenie uszkodzeń skóry w czasie leczenia takrolimusem w maści związane było ze zmniejszeniem ekspresji receptora Fc na komórkach Langerhansa i hamowaniem ich aktywującego działania na limfocyty T. Takrolimus w maści nie wpływał na syntezę kolagenu u ludzi. Po wielokrotnym miejscowym stosowaniu T0,5 wynosi 75 h u dorosłych i 65 h u dzieci.

Wskazania

Leczenie fazy ostrej. Leczenie umiarkowanych i ciężkich postaci atopowego zapalenia skóry u dorosłych i młodzieży ≥16 lat w przypadkach braku dostatecznej odpowiedzi lub braku tolerancji na leczenie konwencjonalne, takie jak miejscowe stosowanie kortykosteroidów - dawka 0,03% i 0,1%. Leczenie umiarkowanych i ciężkich postaci atopowego zapalenia skóry u dzieci ≥2 lat w przypadkach, gdy konwencjonalne leczenie, takie jak miejscowe stosowanie kortykosteroidów, nie przyniosło oczekiwanego rezultatu - dawka 0,03%. Leczenie podtrzymujące. Leczenie podtrzymujące umiarkowanych do ciężkich postaci atopowego zapalenia skóry w celu zapobiegania nawrotom i przedłużenia okresów bez nawrotów u pacjentów, u których z dużą częstością występuje zaostrzenie choroby (tj. 4 razy w roku lub częściej) i którzy początkowo odpowiadali na leczenie takrolimusem w maści 2 razy na dobę przez okres maksymalnie 6 tyg. (zmiany całkowicie ustąpiły, prawie ustąpiły lub są łagodne) - dawka 0,03% i 0,1%.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną, makrolidy lub na którąkolwiek substancję pomocniczą.

Środki ostrożności

Preparatu nie należy stosować u pacjentów z wrodzonym lub nabytym upośledzeniem odporności, pacjentów leczonych lekami immunosupresyjnymi oraz na zmienioną chorobowo powierzchnię skóry jeżeli uważa się, że mogą to być zmiany nowotworowe lub przednowotworowe. U pacjentów, którzy stosowali takrolimus w postaci maści obserwowano przypadki nowotworów złośliwych, w tym chłoniaka skóry (np. chłoniak z limfocytów T) i inne rodzaje chłoniaków oraz raki skóry. Jeżeli na skórze wystąpi jakakolwiek nowa zmiana, inna niż dotychczasowy wyprysk w obrębie leczonej powierzchni skóry, powinien ją ocenić lekarz. Ostrożnie stosować pacjentów z niewydolnością wątroby oraz w przypadku długotrwałego stosowania u pacjentów z rozległymi zmianami chorobowymi skóry, zwłaszcza u dzieci. Nie należy stosować preparatu w sposób ciągły długotrwale. Nie badano skuteczności i bezpieczeństwa preparatu w leczeniu atopowego zapalenia skóry z towarzyszącym zakażeniem - przed rozpoczęciem stosowania preparatu należy wyleczyć zakażenie w miejscu leczenia. Leczenie takrolimusem może wiązać się ze zwiększonym narażeniem na zapalenie mieszków włosowych oraz zakażenie skóry wywołane wirusem Herpes simplex (wyprysk opryszczkowy, opryszczka zwykła, opryszczka wargowa, wysiew ospopodobny Kaposiego). W przypadku występowania tych zakażeń należy ocenić stosunek ryzyka do korzyści związany z zastosowaniem preparatu. Pacjenci, u których wystąpiło powiększenie węzłów chłonnych, powinni pozostawać pod kontrolą w celu upewnienia się, że zmiany węzłów chłonnych całkowicie ustąpiły. Powiększenie węzłów chłonnych występujące w chwili zapoczątkowania leczenia powinno być zbadane i monitorowane. W przypadku utrzymywania się powiększenia węzłów chłonnych należy wyjaśnić jego etiologię. Jeśli brak pewności co do etiologii powiększenia węzłów chłonnych lub wystąpiła ostra mononukleoza zakaźna, należy rozważyć przerwanie leczenia preparatem. Należy unikać kontaktu preparatu z oczami lub błonami śluzowymi. Opatrunki okluzyjne nie są zalecane. Ze względu na zwiększone wchłanianie takrolimusu nie zaleca się stosowania takrolimusu u pacjentów z wadą bariery skórnej, taką jak zespół Nethertona, rybia łuska blaszkowata, uogólniona erytrodermia lub skórną chorobą przeszczep przeciw gospodarzowi. W czasie leczenia maścią należy ograniczać narażanie skóry na działanie promieniowania słonecznego oraz unikać promieniowania ultrafioletowego pochodzącego z solarium, leczenia UVB lub UVA w połączeniu z psoralenami (PUVA). Należy zalecić pacjentom ograniczenie do minimum czasu przebywania na słońcu, stosowanie preparatów zawierających filtry przeciwsłoneczne oraz okrywanie skóry odpowiednią odzieżą. Pacjenci, zwłaszcza dzieci i młodzież, powinni w czasie leczenia pozostawać pod stałą kontrolą, w celu oceny odpowiedzi na leczenie i konieczności kontynuacji leczenia. Lek zawiera butylohydroksytoluen (E321), który może powodować miejscowe reakcje skórne (np. kontaktowe zapalenie skóry), lub podrażnienia oczu lub błon śluzowych.

Ciąża i laktacja

Nie stosować preparatu u kobiet w ciąży, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne. Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję po podaniu ogólnym. W trakcie leczenia preparatem nie zaleca się karmienia piersią. Po podaniu układowym takrolimus przenika do mleka matki.

Działania niepożądane

Bardzo często: pieczenie i świąd w miejscu podania. Często: miejscowe zakażenie skóry niezależnie od specyficznej etiologii obejmujące m.in: wyprysk opryszczkowy, zapalenie mieszków włosowych, zakażenie skóry wywołane wirusem Herpes simplex, inne zakażenia wywołane wirusami Herpes, wysiew ospopodobny Kaposiego, nietolerancja alkoholu (wypieki lub podrażnienie skóry po spożyciu napojów alkoholowych), parestezje i dyzestezje (zwiększona wrażliwość skóry, uczucie pieczenia), świąd, reakcje miejscowe (uczucie ciepła, rumień, ból, podrażnienie, parestezje, wysypka). Niezbyt często: trądzik. Częstość nieznana: zakażenie wirusem opryszczki, trądzik różowaty, plamy soczewicowate, obrzęk w miejscu podania, zwiększone stężenie leku. Ponadto zgłaszano nowotwory złośliwe, w tym chłoniaka skóry (np. chłoniak z limfocytów T), inne rodzaje chłoniaków oraz przypadki raka skóry. W leczeniu podtrzymującym u pacjentów z umiarkowaną i ciężką postacią atopowego zapalenia skóry obserwowano zdarzenia niepożądane, które występowały z częstością większą niż w grupie kontrolnej: liszajec w miejscu podania (dzieci) i zakażenia w miejscu podania (dzieci i dorośli). Częstość, rodzaj i ciężkość reakcji niepożądanych u dzieci są podobne do zgłaszanych u dorosłych.

Interakcje

Nie stosować jednocześnie z lekami immunosupresyjnymi. Takrolimus stosowany ogólnie jest metabolizowany przez wątrobowy cytochrom P-450 3A4. Działanie ogólne po miejscowym zastosowaniu maści zawierającej takrolimus jest niewielkie. Jednak należy zachować ostrożność podczas równoczesnego podawania inhibitorów CYP3A4 (np. erytromycyna, itrakonazol, ketokonazol i diltiazem) u pacjentów z uogólnioną chorobą i (lub) erytrodermią. U dzieci w wieku 2-11 lat badano interakcje ze szczepionką przeciwko Neisseria meningitidis grupy C, skoniugowaną z białkiem i nie zaobserwowano wpływu na bezpośrednią odpowiedź na szczepienie, wytworzenie pamięci immunologicznej lub odporność typu humoralnego i komórkowego. Brak doświadczenia z równoczesnym stosowaniem układowo działających steroidów lub środków immunosupresyjnych. W ciągu 2 h od zastosowania maści nie należy stosować środków zmiękczających na tę samą powierzchnię.

Dawkowanie

Leczenie powinno być zapoczątkowane przez lekarzy z doświadczeniem w rozpoznawaniu i leczeniu atopowego zapalenia skóry. Preparat może być stosowany w leczeniu krótkotrwałym lub długotrwałym leczeniu przerywanym. Cienką warstwę maści nanosić na chorobowo zmienioną lub zazwyczaj zmienioną powierzchnię skóry. Preparat może być stosowany na każdą część ciała, w tym twarz, szyję oraz na zgięcia, z wyjątkiem błon śluzowych. Leczenie ostrej fazy. Maść należy stosować do czasu, gdy zmiany całkowicie ustąpią, prawie całkowicie ustąpią lub staną się łagodne. Należy rozważyć czy właściwe jest zastosowanie leczenia podtrzymującego. W przypadku wystąpienia pierwszego nawrotu objawów przedmiotowych należy wznowić leczenie. Dorośli i młodzież ≥16 lat: rozpocząć od stosowania maści 0,1% 2 razy na dobę i kontynuować do ustąpienia zmian. Jeśli objawy powrócą, należy ponownie zastosować maść 0,1% 2 razy na dobę. Jeśli pozwala na to stan kliniczny, należy podjąć próbę zmniejszenia częstotliwości nanoszenia maści lub zastosować maść 0,03%. Poprawę obserwuje się w ciągu 1 tyg. od rozpoczęcia leczenia. Jeśli po 2 tyg. leczenia brak jest oznak poprawy, należy rozważyć zastosowanie innego leczenia. Dzieci ≥2 lat: maść 0,03% nanosić początkowo 2 razy na dobę przez 3 tyg., następnie częstotliwość zmniejszyć i stosować raz na dobę do ustąpienia zmian. Leczenie podtrzymujące. U pacjentów, którzy stosowali maść 2 razy na dobę i odpowiadali na leczenie trwające do 6 tyg. (zmiany całkowicie ustąpiły, prawie całkowicie ustąpiły lub są łagodne) właściwie jest wdrożenie leczenia podtrzymującego. Dorośli i młodzież ≥16 lat: maść 0,1% nanosić raz na dobę przez 2 dni w tygodniu (np. w poniedziałek i w czwartek) na powierzchnię skóry objętą atopowym zapaleniem. Należy zachować 2-3 dniowe przerwy w leczeniu. Po 12 miesiącach lekarz powinien ocenić stan pacjenta i zdecydować czy kontynuować leczenie podtrzymujące. W przypadku nawrotu objawów przedmiotowych należy powrócić do leczenia 2 razy na dobę. Dzieci ≥2 lat: maść 0,03% nanosić raz na dobę przez 2 dni w tygodniu (np. w poniedziałek i w czwartek) na powierzchnię skóry objętą atopowym zapaleniem. Należy zachować 2-3 dniowe przerwy w leczeniu. Ocena stanu dziecka po 12 miesiącach leczenia powinna uwzględniać wstrzymanie leczenia do czasu rozważenia potrzeby jego kontynuowania i oceny przebiegu choroby. Nie należy stosować maści u dzieci poniżej 2 lat. Nie przeprowadzono określonych badań u osób starszych. Jednakże dostępne dane kliniczne dotyczace tej grupy pacjentów, nie wskazują na konieczność jakiegokolwiek dostosowania dawki.

Uwagi

Preparat nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Pharmindex