Nowy sklep

już ON-LINE

Znajdź lek

Atripla

Działanie

Efawirenz jest nienukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy (NNRTI) wirusa HIV-1. Efawirenz w sposób niekompetycyjny hamuje aktywność odwrotnej transkryptazy (RT) wirusa HIV-1 i nie hamuje w sposób znaczący aktywności odwrotnej transkryptazy ludzkiego wirusa niedoboru odporności typu 2 (HIV-2) RT ani komórkowych polimeraz (α, β, δ, i γ) kwasu deoksyrybonukleinowego (DNA). Emtrycytabina jest nukleozydem będącym analogiem cytydyny. Fumaran dizoproksylu tenofowiru jest in vivo przekształcany w tenofowir – monofosforan nukleozydu (nukleotyd), będący analogiem monofosforanu adenozyny. Efawirenz wykazywał działanie przeciwwirusowe na większość wyizolowanych szczepów wirusa podtypów innych niż podtyp B wirusa HIV-1 (podtypy A, AE, AG, C, D, F, G, J i N), ale miał osłabione działanie przeciwwirusowe na wirusy z grupy O. Emtrycytabina wykazywała działanie przeciwwirusowe na szczepy wirusa HIV-1 z podtypów A, B, C, D, E, F i G. Tenofowir wykazywał działanie przeciwwirusowe przeciw szczepom wirusa HIV-1 A, B, C, D, E, F, G i O. Zarówno emtrycytabina, jak i tenofowir wykazywały swoiste dla poszczególnych szczepów działanie na wirusa HIV-2 oraz działanie przeciwwirusowe na wirusa HBV. W badaniach in vitro oceniających działanie przeciwwirusowe leków podawanych w skojarzeniu, podczas jednoczesnego stosowania efawirenzu i emtrycytabiny, efawirenzu i tenofowiru oraz emtrycytabiny i tenofowiru obserwowano addycyjne lub synergiczne działanie przeciwwirusowe. U pacjentów zakażonych HIV efawirenz osiąga Cmax w osoczu w ciągu 5 h, a stężenie stacjonarne w ciągu 6 do 7 dni. Emtrycytabina wchłania się szybko i osiąga Cmax w osoczu w ciągu 1 do 2 h po podaniu. Po podaniu pojedynczej dawki 300 mg fumaranu dizoproksylu tenofowiru na czczo pacjentom zakażonym HIV-1, Cmax tenofowiru wystąpiły w ciągu 1 h, a wartości Cmax i AUC (średnia ± SD) (%CV) wynosiły odpowiednio 296 ± 90 ng/ml (30%) i 2287 ± 685 ng × h/ml (30%). Biodostępność tenofowiru po doustnym podaniu fumaranu dizoproksylu tenofowiru pacjentom na czczo wynosiła w przybliżeniu 25%.

Wskazania

Leczenie dorosłych zakażonych ludzkim wirusem niedoboru odporności typu 1 (HIV-1), u których doszło do zmniejszenia wiremii do poziomu RNA HIV-1 < 50 kopii/ml po stosowaniu dotychczasowej skojarzonej terapii przeciwretrowirusowej przez ponad 3 miesiące. Przed rozpoczęciem pierwszego schematu terapii przeciwretrowirusowej należy upewnić się, że u pacjenta nie było niepowodzenia wirusologicznego w odpowiedzi na jakiekolwiek wcześniejsze leczenie przeciwretrowirusowe oraz nie stwierdzono zakażenia ukrytymi szczepami wirusa z mutacjami powodującymi znaczącą oporność na którykolwiek z trzech składników preparatu. Wykazanie korzyści z zastosowania leku oparto głównie na wynikach badania klinicznego trwającego 48 tygodni, w którym pacjentom ze stabilnym zmniejszeniem wiremii, zamieniono skojarzoną terapię przeciwretrowirusową na preparat. Obecnie brak danych z zastosowaniem preparatu w badaniach klinicznych u pacjentów dotychczas nie leczonych lub leczonych wcześniej intensywnie. Brak danych potwierdzających stosowanie preparatu w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na składniki preparatu. Nie stosować u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (stopień C wg skali CPT). Nie podawać jednocześnie z terfenadyną, astemizolem, cyzaprydem, midazolamem, triazolamem, pimozydem, beprydylem ani z alkaloidami sporyszu (np. ergotaminą, dihydroergotaminą, ergonowiną i metyloergonowiną) ze względu na to, że efawirenz konkuruje z nimi o cytochrom P450 (CYP) 3A4, co mogłoby powodować zahamowanie metabolizmu tych leków i stwarzać możliwość wystąpienia ciężkich i/lub zagrażających życiu działań niepożądanych (na przykład zaburzeń rytmu serca, przedłużającego się działania uspokajającego lub depresji oddechowej). Podczas przyjmowania preparatu nie stosować preparatów roślinnych zawierających ziele dziurawca (Hypericum perforatum), ze względu na ryzyko zmniejszenia stężenia efawirenzu w osoczu i osłabienia jego działania leczniczego. Efawirenz znacząco zmniejsza stężenie worykonazolu w osoczu, podczas gdy worykonazol również znacząco zwiększa stężenie efawirenzu w osoczu. Ponieważ lek jest skojarzeniem ustalonych dawek, dlatego nie jest możliwa modyfikacja dawki efawirenzu, zatem worykonazolu i preparatu nie należy podawać równocześnie.

Środki ostrożności

Preparatu nie należy przyjmować równocześnie z innymi lekami zawierającymi którąkolwiek z tych samych substancji czynnych, efawirenz, emtrycytabinę lub fumaran dizoproksylu tenofowiru. Ze względu na podobieństwa z emtrycytabiną, preparatu nie należy podawać jednocześnie z innymi analogami cytydyny, tj. lamiwudyna. Preparatu nie należy stosować jednocześnie z dipiwoksylem adefowiru. U pacjentów poddawanych leczeniu przeciwretrowirusowemu inhibitorami proteazy zmiana na lek może prowadzić do osłabienia reakcji na leczenie; u pacjentów tych należy uważnie kontrolować czy nie zwiększa się miano wirusa oraz obserwować pod względem działań niepożądanych, ponieważ profil bezpieczeństwa efawirenzu różni się od profilu inhibitorów proteazy. Leczenie analogami nukleozydów powinno być przerwane w przypadku stwierdzenia kwasicy metabolicznej/mleczanowej, postępującego powiększenia wątroby lub szybko narastających aktywności aminotransferaz. Należy zachować ostrożność w trakcie stosowania preparatu u wszystkich pacjentów (zwłaszcza otyłych kobiet) ze stwierdzonym powiększeniem wątroby, zapaleniem wątroby lub innymi znanymi czynnikami zwiększającymi ryzyko wystąpienia choroby wątroby oraz stłuszczenia wątroby (włączając niektóre leki i alkohol). Równoczesne zakażenie zapaleniem wątroby typu C i leczenie interferonem alfa oraz rybawiryną może stanowić szczególne ryzyko. U pacjentów przyjmujących preparat czy inne leki przeciwretrowirusowe nadal mogą występować zakażenia oportunistyczne i inne powikłania zakażenia HIV, dlatego powinni oni pozostawać pod ścisłą obserwacją kliniczną. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas stosowania preparatu u pacjentów z lekką lub umiarkowaną chorobą wątroby. Pacjenci z przewlekłym zapaleniem wątroby typu B lub C, u których stosowane jest skojarzone leczenie przeciwretrowirusowe, znajdują się w grupie zwiększonego ryzyka wystąpienia ciężkich i potencjalnie śmiertelnych działań niepożądanych związanych z oddziaływaniem na wątrobę. U pacjentów z wcześniej istniejącym zaburzeniem czynności wątroby, w przypadku nasilenia choroby wątroby oraz w przypadku klinicznie istotnego zwiększenia aktywności aminotransferaz (powyżej 5-krotne przekroczenie normy) należy rozważyć odstawienie preparatu. Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność preparatu w leczeniu przewlekłego zakażenia HBV nie zostały ustalone. Zaprzestanie leczenia preparatem u pacjentów zakażonych równocześnie HIV i HBV może wiązać się z ciężkim zaostrzeniem zapalenia wątroby. U pacjentów zakażonych równocześnie HIV i HBV, którzy zaprzestają leczenia preparatem, należy ściśle kontrolować zarówno stan kliniczny, jak i wyniki badań laboratoryjnych, przez co najmniej 4 miesiące po zaprzestaniu leczenia. W razie konieczności należy ponownie zastosować leczenie przeciw HBV. U pacjentów z zaawansowaną chorobą wątroby lub marskością wątroby nie zaleca się przerywania leczenia. Nie zaleca się podawania preparatu pacjentom z umiarkowanym lub ciężkim zaburzeniem czynności nerek. Nie jest zalecane jednoczesne podawanie dydanozyny z preparatem, ponieważ następuje znaczące zwiększenie narażenia na dydanozynę, po jednoczesnym podaniu z fumaranem dizoproksylu tenofowiru. Należy unikać podawania preparatu pacjentom zakażonym HIV-1 z ukrytą mutacją K65R, M184V/I lub K103N. Preparat zawiera 1 mmol (23,6 mg) sodu w 1 dawce, co należy wziąć pod uwagę u pacjentów stosujących dietę z kontrolowaną zawartością sodu. Nie zaleca się stosowania u dzieci w wieku poniżej 18 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania i skuteczności. Należy zachować ostrożność u pacjentów w podeszłym wieku, ze względu na fakt częstszego występowania osłabienia czynności wątroby lub nerek u tych pacjentów.

Ciąża i laktacja

Ze względu na brak kontrolowanych badań, preparatu nie należy stosować w ciąży. Kobiety przyjmujące efawirenz powinny unikać zajścia w ciążę. Podczas leczenia preparatem należy zawsze stosować mechaniczne środki antykoncepcyjne w połączeniu z innymi metodami zapobiegania ciąży (na przykład doustnymi lub innymi hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi). Z powodu długiego okresu półtrwania efawirenzu, należy stosować odpowiednią antykoncepcję przez około 12 tyg. po przerwaniu stosowania preparatu. Kobiety w wieku rozrodczym powinny wykonać test wykrywający ciążę przed rozpoczęciem stosowania efawirenzu. Nie wiadomo czy efawirenz, emtrycytabina lub tenofowir są wydzielane z pokarmem kobiecym. Należy ostrzec matki przyjmujące preparat, aby nie karmiły piersią, ze względu na możliwość przeniesienia HIV oraz możliwość wystąpienia ciężkich działań niepożądanych u dziecka karmionego piersią.

Działania niepożądane

Bardzo często ((≥1/10): zawroty głowy. Często (≥1/100, <1/10): jadłowstręt; koszmary nocne, depresja, zły nastrój, lęk, bezsenność, chwiejność emocjonalna, niezwykłe sny, zaburzenia snu; senność, osłupienie, letarg, ból głowy, zaburzenia uwagi; uderzenia gorąca; biegunka, wymioty, nudności, ból brzucha, wzdęcia, rozdęcie brzucha, suchość w jamie ustnej; świąd, przebarwienia skóry, zapalenie skóry, wysypka, poty nocne; zwiększone stężenie kreatyniny; zmęczenie, zwiększenie energii; zmniejszone lub zwiększone łaknienie. Niezbyt często (≥1/1 000, <1/100): zmiana rozmieszczenia tkanki tłuszczowej, hipertriglicerydemia, zmniejszenie masy ciała; stan splątania, dezorientacja, zmiany osobowości, nagłe zmiany nastroju, zmniejszone libido; zaburzenia mowy; niewyraźne widzenie, zmienione wrażenie głębi obrazu widzianego; zawroty głowy typu błędnikowego; ostre zapalenie trzustki, parestezje w jamie ustnej, osłabienie czucia w jamie ustnej; ostre zapalenie wątroby; bóle mięśni; powiększenie piersi; niezwykłe samopoczucie, uczucie roztrzęsienia, dreszcze; neutropenia; niepamięć, ataksja, zaburzenia równowagi, zaburzenia smaku; duszności; dyspepsja.

Interakcje

Nie przeprowadzono badań interakcji lekowych z preparatem. Lek zawiera efawirenz, emtrycytabinę i fumaran dizoproksylu tenofowiru, więc każde interakcje zidentyfikowane dla tych substancji mogą dotyczyć preparatu. Nie należy podawać jednocześnie z innymi lekami zawierającymi którykolwiek z jego składników, efawirenz, emtrycytabinę lub fumaran dizoproksylu tenofowiru. Ze względu na podobieństwo z emtrycytabiną, preparatu nie należy podawać jednocześnie z innymi analogami cytydyny, tj. lamiwudyna. Preparatu nie należy podawać jednocześnie z dipiwoksylem adefowiru. Efawirenz jest induktorem enzymu CYP3A4 oraz inhibitorem niektórych izoenzymów CYP450, w tym CYP3A4. Podczas jednoczesnego stosowania z efawirenzem inne związki, będące substratami enzymu CYP3A4, mogą powodować zmniejszenie ich stężenia w osoczu krwi. Narażenie na efawirenz może być zmienione także podczas jednoczesnego podania z lekami lub pokarmami (np. sokiem grejpfrutowym), wpływającymi na aktywność CYP3A4. Badania in vitro oraz kliniczne badania farmakokinetyczne interakcji wskazują, że możliwość wystąpienia interakcji emtrycytabiny i fumaranu dizoproksylu tenofowiru z innymi produktami leczniczymi, zachodzących za pośrednictwem CYP450 jest mała. Preparatu nie stosować jednocześnie z terfenadyną, astemizolem, cyzaprydem, midazolamem, triazolamem, pimozydem, beprydylem ani z alkaloidami sporyszu (np. ergotaminą, dihydroergotaminą, ergonowiną i metyloergonowiną), gdyż hamowanie ich metabolizmu może prowadzić do wystąpienia ciężkich zdarzeń zagrażających życiu. Jednoczesne stosowanie standardowych dawek efawirenzu i worykonazolu jest przeciwwskazane. Jednoczesne podawanie leku oraz preparatów ziołowych zawierających ziele dziurawca jest przeciwwskazane. Ze względu na brak wystarczających danych w celu ustalenia zaleceń dotyczących dawkowania atazanawiru i rytonawiru w skojarzeniu z preparatem, nie zaleca się jednoczesnego stosowania. Nie jest zalecane jednoczesne podawanie dydanozyny z preparatem. Jednoczesne stosowanie leku z produktami leczniczymi powodującymi ograniczenie czynności nerek lub konkurującymi z nimi w procesie aktywnego wydzielania w kanalikach nerkowych (np. cydofowir) może spowodować podwyższenie w surowicy krwi stężeń emtrycytabiny, tenofowiru (i) lub jednocześnie stosowanych leków. Należy unikać stosowania preparatu jednocześnie z produktami leczniczymi o działaniu nefrotoksycznym lub w krótkim czasie po ich odstawieniu (np. aminoglikozydy, amfoterycyna B, foskarnet, gancyklowir, pentamidyna, wankomycyna, cydofowir czy interleukina-2). Nie jest zalecane jednoczesne stosowanie preparatu z amprenawirem, rytonawirem, atazanawirem. Brak danych w celu ustalenia zaleceń dotyczących dawkowania indynawiru z preparatem oraz lopinawiru i rytonawiru z preparatem (jednoczesne stosowanie nie jest zalecane). Jednoczesne stosowanie rytonawiru w dawce 600 mg i preparatu nie jest zalecane. Jednoczesne stosowanie preparatu z sakwinawirem jako jedynym inhibitorem proteazy nie jest zalecane. Jednoczesne stosowanie sakwinawiru i rytonawiru oraz preparatu nie jest zalecane. Stosowanie dwóch leków z grupy NNRTI nie wykazało korzystnego wpływu na skuteczność i bezpieczeństwo, jednoczesne stosowanie preparatu i innego leku z grupy NNRTI nie jest zalecane. Nie jest znane znaczenie kliniczne zmian stężeń klarytromycyny w osoczu, można rozważyć zastosowanie leków alternatywnych względem klarytromycyny (np. azytromycyny). Nie przeprowadzono badań dotyczących innych antybiotyków makrolidowych, tj. erytromycyna, w skojarzeniu z preparatem. W przypadku jednoczesnego stosowania z lekiem należy zwiększyć dobową dawkę ryfabutyny o 50% (jeżeli ryfabutyna podawana jest 2 lub 3 razy w tygodniu jednocześnie z preparatem, należy rozważyć podwojenie jej dawki). W przypadku jednoczesnego stosowania ryfampicyny i preparatu, zaleca się podawanie dodatkowo efawirenzu w dawce wynoszącej 200 mg/dobę (ogółem 800 mg) - nie zaleca się modyfikacji dawki ryfampicyny w przypadku jednoczesnego podawania z preparatem. W przypadku stosowania preparatu jednocześnie z itrakonazolem należy rozważyć zastosowanie alternatywnego leku przeciwgrzybiczego. Nie można jednocześnie stosować worykonazolu i preparatu. W przypadku stosowania preparatu jednocześnie z karbamazepiną należy rozważyć zastosowanie alternatywnego leku przeciwdrgawkowego oraz okresowo kontrolować stężenie karbamazepiny w osoczu. W przypadku jednoczesnego stosowania preparatu z lekami przeciwdrgawkowymi, będacymi substratami izoenzymów CYP450 (np. fenytoina, fenobarbital), należy przeprowadzać okresową kontrolę stężeń leków przeciwdrgawkowych. Preparat i wigabatryna lub gabapentyna mogą być stosowane jednocześnie bez dostosowania dawki. W przypadku jednoczesnego stosowania z preparatem, dawkę sertraliny należy zwiększać na podstawie odpowiedzi klinicznej. Preparat i paroksetyna oraz preparat i fluoksetyna mogą być stosowane jednocześnie bez dostosowania dawki. Dawkę diltiazemu, antagonistów kanału wapniowego, statyn podawanych jednocześnie z preparatem należy dostosowywać na podstawie odpowiedzi klinicznej. W przypadku stosowania doustnych środków antykoncepcyjnych z preparatem należy stosować dodatkową mechaniczną metodę zapobiegania ciąży. Może być wymagane dostosowanie dawki takrolimusu - w przypadku rozpoczęcia lub przerwania leczenia preparatem zaleca się ścisłe monitorowanie stężenia takrolimusu przez przynajmniej 2 tyg. Należy obserwować, czy u pacjentów przyjmujących jednocześnie metadon i preparat nie występują objawy zespołu odstawienia i w razie konieczności zwiększyć dawkę metadonu w celu ich złagodzenia.

Dawkowanie

Terapia powinna być rozpoczęta przez lekarza mającego doświadczenie w leczeniu zakażenia ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV). Dorośli: 1 tabl. 1 raz na dobę na czczo. Zalecane jest, aby połknąć tabl. w całości, popijając wodą; w celu poprawy tolerancji efawirenzu, ze względu na działania niepożądane dotyczące układu nerwowego, zaleca się przyjmowanie dawki przed snem. W przypadku jednoczesnego stosowania leku i ryfampicyny zaleca się podawanie dodatkowej dawki efawirenzu, wynoszącej 200 mg na dobę (dawka całkowita 800 mg). Zaburzenie czynności nerek: preparat nie jest zalecany dla pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny < 50 ml/min). U pacjentów z umiarkowanym lub ciężkim zaburzeniem czynności nerek konieczne jest dostosowanie przerwy między podaniem dawki emtrycytabiny a podaniem dawki fumaranu dizoproksylu tenofowiru. Pacjentów z lekką lub umiarkowaną niewydolnością wątroby można leczyć zwykle zalecaną dawką preparatu. Ważne jest regularne zażywanie preparatu, aby unikać pomijania dawek. Należy poinformować pacjenta, że jeżeli zapomni zażyć preparat, powinien jak najszybciej przyjąć pominiętą dawkę, chyba że pozostało mniej niż 12 h do przyjęcia następnej dawki. W takim przypadku należy poinformować pacjenta, że nie należy zażywać pominiętej dawki, lecz następną dawkę przyjąć o zwykłej porze.

Uwagi

U każdego pacjenta przed rozpoczęciem leczenia preparatem zaleca się obliczenie klirensu kreatyniny, jak również kontrolowanie czynności nerek (klirens kreatyniny i stężenie fosforanów w surowicy) co 4 tyg. podczas pierwszego roku, a następnie co 3 miesiące. U pacjentów z ryzykiem niewydolności nerek należy rozważyć częstsze monitorowanie czynności nerek. Nie przeprowadzono badań nad wpływem preparatu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania maszyn, natomiast składniki preparatu mogą wywoływać zawroty głowy, zaburzenia koncentracji i/lub senność, dlatego należy poinformować o tym pacjentów.

Pharmindex