Znajdź lek

Faxigen

Działanie

Lek przeciwdepresyjny. Mechanizm działania polega prawdopodobnie na wzmocnieniu aktywności neurotransmisyjnej w obrębie o.u.n. Wenlafaksyna i jej główny metabolit - O-demetylowenlafaksyna (ODV) są silnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny. Ponadto wenlafaksyna jest słabym inhibitorem wychwytu zwrotnego dopaminy. W badaniu na zwierzętach wykazano, że wenlafaksyna i ODV zmniejszają reaktywność receptorów β-adrenergicznych (zarówno po podaniu pojedynczej dawki jak i po dawkach wielokrotnych). Wenlafaksyna nie wykazuje in vitro powinowactwa do receptorów muskarynowych, histaminergicznych oraz α1-adrenergicznych w mózgu szczura. Nie hamuje aktywności MAO. W badaniach in vitro wykazano, że wenlafaksyna nie wykazuje również powinowactwa do receptorów dla opioidów, benzodiazepiny, fencyklidyny (PCP) i NMDA. Poza działaniem przeciwdepresyjnym wykazuje też działanie przeciwlękowe. Wenlafaksyna dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego i ulega efektowi pierwszego przejścia w wątrobie. Po podaniu doustnym kapsułek o przedłużonym uwalnianiu maksymalne stężenia wenlafaksyny i ODV w osoczu występują odpowiednio po: 6 ±1,5 h i 8,8 ±2,2 h. Rzeczywisty T0,5 w fazie eliminacji kapsułek o przedłużonym uwalnianiu wynosi 15 ±6 h. Stężenia wenlafaksyny i ODV w stanie stacjonarnym w osoczu osiągane są po 3 dniach (podawanie kapsułek o przedł. uwalnianiu). Wenlafaksyna i ODV wykazują kinetykę liniową w zakresie dawek 75-450 mg/dobę. Wenlafaksyna podlega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie, przede wszystkim przez CYP2D6 do głównego metabolitu - ODV (O-demetylowenlafaksyna). Wenlafaksyna i ODV wiążą się z białkami osocza odpowiednio w  27% i 30%. Wenlafaksyna i jej metabolity wydalane są głównie przez nerki. Pokarm nie wpływa istotnie na wchłanianie i metabolizm wenlafaksyny.

Wskazania

Epizody dużej depresji. Zapobieganie nawrotom epizodów dużej depresji. Zespół lęku uogólnionego. Fobia społeczna. Lęk napadowy z agorafobią lub bez agorafobii.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na wenlafaksynę lub pozostałe składniki preparatu. Nie należy stosować jednocześnie z inhibitorem monoaminooksydazy (MAO) ani w ciągu 14 dni od odstawienia inhibitora MAO. Między odstawieniem wenlafaksyny a włączeniem inhibitora MAO należy zachować odstęp 7 dni.

Środki ostrożności

Ze względu na zwiększone ryzyko myśli i prób samobójczych oraz samouszkodzeń należy uważnie monitorować pacjentów do uzyskania wyraźnej remisji objawów oraz w początkowych etapach procesu zdrowienia (największe ryzyko samobójstwa). Szczególnie uważnie należy monitorować pacjentów z innymi zaburzeniami psychicznymi, pacjentów z zachowaniami lub myślami samobójczymi w wywiadzie oraz tych, którzy przed rozpoczęciem terapii wykazywali znaczne nasilenie myśli samobójczych. Należy zachować ostrożność stosując wenlafaksynę u osób w podeszłym wieku, szczególnie u chorych przyjmujących leki moczopędne lub z hipowolemią na innym tle. Należy zachować ostrożność, stosując wenlafaksynę u chorych z zachowaniami agresywnymi w wywiadzie, u osób ze zwiększonym ciśnieniem śródgałkowym lub osób zagrożonych ryzykiem jaskry z wąskim kątem przesączania, u chorych z manią w wywiadzie, u pacjentów z marskością wątroby, u chorych z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek oraz u chorych ze zwiększonym ryzykiem krwawień skórnych lub z błon śluzowych. U chorych z padaczką i/lub zespołem psychoorganicznym konieczne jest ostrożne ustalanie dawki z regularną i staranną kontrolą pacjentów, natomiast w razie wystąpienia drgawek leczenie należy wstrzymać. Z uwagi na mechanizm działania wenlafaksyny i ryzyko zespołu serotoninowego należy zachować ostrożność w przypadkach, gdy konieczne jest stosowanie wenlafaksyny łącznie z substancjami wpływającymi na układ neurotransmiterów serotoninergicznych, np. z tryptanami, selektywnymi inhibitorami MAO (moklobemid, toloksaton), linezolidem, lekami z grupy SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny) lub litem. Podobnie jak leki z grupy SSRI, wenlafaksynę należy stosować ostrożnie u chorych otrzymujących już leki przeciwpsychotyczne, ponieważ w przypadku takiego połączenia leków obserwowano objawy wskazujące na złośliwy zespół neuroleptyczny. U chorych na cukrzycę leczenie lekami z grupy SSRI/SNR1 może mieć wpływ na kontrolę glikemii. Konieczna może być modyfikacja dawkowania insuliny i/lub doustnych leków przeciwcukrzycowych. W poniższych przypadkach konieczne jest ostrożne dobieranie dawki oraz regularna dokładna kontrola pacjentów: zaburzenia oddawania moczu (np. przerost gruczołu krokowego); niskie lub wysokie ciśnienie tętnicze; choroby serca, tj. zaburzenia przewodzenia, dławica piersiowa i niedawno przebyty zawał serca. Preparatu nie należy stosować u dzieci i młodzieży poniżej 18 rż.

Ciąża i laktacja

Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania preparatu u kobiet w ciąży - wenlafaksyna nie powinna być stosowana w ciąży, jeśli spodziewane korzyści z leczenia nie przeważają nad ewentualnym ryzykiem. W przypadku stosowania wenlafaksyny krótko przed porodem, należy uwzględnić możliwość wystąpienia objawów odstawiennych u noworodka. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną metodę antykoncepcji w trakcie leczenia preparatem. Wenlafaksyna i ODV przenikają do mleka kobiecego - decyzję o stosowaniu należy podjąć po rozważeniu korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści ze stosowania wenlafaksyny dla kobiety.

Działania niepożądane

Bardzo często: ból i zawroty głowy, nudności, suchość w ustach, nadmierne pocenie się (w tym poty nocne). Często: zmniejszenie łaknienia, stan splątania, depersonalizacja, anorgazmia, zmniejszenie libido, nerwowość, bezsenność, nietypowe sny, senność wzmożone napięcie mięśniowe (hipertonia), parestezje, drżenie, zaburzenia akomodacji, rozszerzenie źrenic, zaburzenia widzenia, w tym niewyraźne widzenie, szumy uszne, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze, rozszerzenie naczyń krwionośnych (najczęściej w postaci zaczerwienienia), ziewanie, zaparcia, wymioty, biegunka, problemy z oddawaniem moczu (głównie trudności z rozpoczęciem mikcji), częstomocz, osłabienie, zmęczenie, dreszcze, wzrost stężenia cholesterolu we krwi. Niezbyt często: omamy, derealizacja, pobudzenie, zaburzenia orgazmu (kobiety), apatia, hipomania, bruksizm, akatyzja/niepokój psychoruchowy, omdlenia, zaburzenia smaku, mioklonie, nieprawidłowa koordynacja ruchowa i zaburzenia równowagi, tachykardia, nadciśnienie ortostatyczne, duszność, krwawienie z przewodu pokarmowego, obrzęk naczynioruchowy, reakcje nadwrażliwości na światło, wybroczyny, wysypka, łysienie, zatrzymanie moczu, zmiany masy ciała. Rzadko: mania, drgawki, nietrzymanie moczu. Ponadto: trombocytopenia, choroby krwi (w tym agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, neutropenia i pancytopenia), reakcja anafilaktyczna, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, hiponatremia, myśli i zachowania samobójcze, majaczenie, agresja, złośliwy zespół neuroleptyczny, zespół serotoninowy, reakcje pozapiramidowe (w tym dystonia i dyskineza), dyskineza późna, jaskra z zamkniętym katem przesączania, zawroty głowy, migotanie komór, częstoskurcz komorowy (w tym wielokształtny częstoskurcz komorowy –torsade de pointes), eozynofilia płucna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, rumień wielopostaciowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, świąd, pokrzywka, rabdomioliza, wydłużenie odstępu QT w EKG, wydłużony czas krwawienia, wzrost stężenia prolaktyny we krwi. Nagłe przerwanie leczenia często prowadzi do wystąpienia objawów odstawienia: zawroty głowy, zaburzenia czucia (w tym parestezje), zaburzenia snu (w tym bezsenność i intensywne sny), pobudzenie lub lęk, nudności i (lub) wymioty, drgawki, zawroty głowy, ból głowy i objawy grypopodobne.

Interakcje

Nie należy stosować wenlafaksyny w skojarzeniu z inhibitorami MAO oraz w ciągu 14 dni od zakończenia leczenia inhibitorami MAO. Należy zachować co najmniej 7 dni przerwy po zakończeniu leczenia wenlafaksyną, a przed rozpoczęciem podawania inhibitora MAO. Zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego podawania wenlafaksyny z lekami, które mogą wpływać na układy neuroprzekaźnictwa serotoninergicznego (np.: tryptany, SSRI lub lit). Wenlafaksyna może powodować zwiększenie stężenia litu. Wenlafaksyna w połączeniu z α- i ß-sympatykomimetykami podawanymi dożylnie może spowodować napadowe nadciśnienie tętnicze z ewentualnymi zaburzeniami rytmu serca. Stosowanie wenlafaksyny jednocześnie z produktami zawierającymi ziele dziurawca może prowadzić do nasilenia aktywności serotoninergicznej i częstszych działań niepożądanych. Wenlafaksyna nie wpływa na metabolizm imipraminy i jej metabolitu 2-hydroksyimipraminy, chociaż całkowity klirens nerkowy 2-hydroksydezypraminy ulegał zmniejszeniu, a AUC i Cmax dezypraminy były zwiększone o ok. 35%. Podczas podawania wenlafaksyny w skojarzeniu z haloperydolem stwierdzono zmniejszenie klirensu nerkowego haloperydolu i zwiększenie AUC oraz Cmax; T0,5 pozostał niezmieniony. Właściwości farmakokinetyczne wenlafaksyny i ODV nie ulegały istotnym zmianom podczas równoczesnego podawania diazepamu; również wenlafaksyna nie wywierała wpływu na farmakokinetykę diazepamu, ani nie zmieniała jego oddziaływania na czynności psychomotoryczne. Obserwowano zwiększenie stężenia klozapiny we krwi po zastosowaniu wenlafaksyny. Wenlafaksyna nie nasila zaburzeń psychomotorycznych wywołanych przez alkohol, jednakże należy unikać spożywania alkoholu w trakcie terapii. Ryzyko wydłużenia odstępu QTc i/lub komorowych zaburzeń rytmu serca (np. TdP) jest większe podczas jednoczesnego stosowania z innymi produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QTc (leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III np. chinidyna, amiodaron, sotalol, dofetylid; niektóre leki przeciwpsychotyczne np. tiorydazyna; niektóre makrolidy np. erytromycyna; niektóre leki przeciwhistaminowe; niektóre leki z grupy chinolonów np. moksyfloksacyna). Doświadczenia związane z jednoczesnym stosowaniem wenlafaksyny i elektrowstrząsów są nieliczne - zaleca się w takich przypadkach zachowanie szczególnej ostrożności. Silne inhibitory CYP2D6 i CYP3A4 należy podawać z wenlafaksyną tylko w razie bezwzględnej konieczności. Wenlafaksyna nie hamuje CYP3A4, CYP1A2, CYP2C9. Potwierdzono to w badaniach in vivo z następującymi substancjami: alprazolam, kofeina, karbamazepina, diazepam. Cymetydyna hamuje metabolizm pierwszego przejścia wenlafaksyny, ale nie ma wpływu na tworzenie lub wydalanie ODV. Przy jednoczesnym stosowaniu ostrożność należy zachować u pacjentów w wieku podeszłym i z zaburzeniami czynności wątroby. Donoszono o nasileniu działania przeciwzakrzepowego warfaryny, przejawiającego się wydłużeniem czasu protrombinowego i zwiększeniem INR podczas jednoczesnego leczenia wenlafaksyną. Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i indynawiru powoduje zmniejszenie wartości AUC oraz Cmax indynawiru, a nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i ODV (znaczenie kliniczne tej interakcji nie jest znane). Podczas jednoczesnego stosowania wenlafaksyny i rysperydonu, wenlafaksyna zwiększała AUC rysperydonu (+32%) i zmniejszała CL/F (-38%), ale nie zmieniała w istotny sposób AUC 9-hydroksyrysperydonu i frakcji czynnej (rysperydonu i 9-OH-rysperydonu).

Dawkowanie

Epizody dużej depresji: dawka początkowa wynosi 75 mg raz dziennie. Jeśli odpowiedź kliniczna jest niezadowalająca, dawkę można zwiększać aż do dawki maksymalnej, wynoszącej 375 mg na dobę. Dawki należy zwiększać w odstępach czasu co około 2 tyg. lub dłuższych, a minimalny odstęp czasu przed kolejnym zwiększeniem dawki nie może być krótszy niż 4 dni. Powszechnie przyjmuje się, że ostre epizody depresji wymagają kontynuowania leczenia farmakologicznego przez co najmniej 6 miesięcy. Zespół lęku uogólnionego: 75 mg na dobę. U chorych, którzy nie zareagują odpowiednio na dawkę 75 mg, dawkę tę można zwiększać w odstępach czasu 2- tygodniowych lub dłuższych do maksymalnej dawki 225 mg. Leczenie powinno trwać wystarczająco długo, zazwyczaj kilka miesięcy lub dłużej. Należy regularnie dokonywać oceny leczenia podchodząc indywidualnie do każdego pacjenta. Fobia społeczna: zalecana dawka wynosi 75 mg na dobę. Brak dowodów, że większe dawki przynoszą dodatkowe korzyści. Jednakże u chorych, którzy nie zareagują odpowiednio na dawkę 75 mg, dawkę tę można zwiększać stopniowo do maksymalnie 225 mg. Leczenie powinno trwać wystarczająco długo, zazwyczaj kilka miesięcy lub dłużej. Należy regularnie dokonywać oceny leczenia podchodząc indywidualnie do każdego pacjenta. Lęk napadowy: leczenie należy zaczynać od dawki 37,5 mg dziennie stosowanej przez pierwsze 7 dni a następnie dawkę należy zwiększyć do 75 mg dziennie. U chorych, którzy nie zareagują odpowiednio na dawkę 75 mg dziennie, dawkę tę można zwiększać, stopniowo do maksymalnej dawki 225 mg. Pacjenci z zespołem lęku napadowego wymagają zwykle długotrwałego leczenia (kilka miesięcy lub dłużej). Pacjenci z upośledzeniem czynności nerek lub wątroby. U osób z filtracją kłębuszkową 30-70 ml/min. zaleca się ostrożność, w leczeniu mogą być konieczne mniejsze dawki wenlafaksyny. U chorych z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min.) lub chorych hemodializowanych dawkę należy zmniejszyć o 50%. U pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby zaleca się zachowanie ostrożności i rozważenie zmniejszenia dawki o ok. 50%. U chorych z ciężką niewydolnością wątroby należy starannie wyważyć korzyści i ryzyko związane z leczeniem oraz rozważenie zmniejszenia dawki o więcej niż 50%. Zaleca się przyjmowanie wenlafaksyny w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu codziennie podczas posiłku, mniej więcej o tej samej porze. Kapsułki należy połykać w całości, popijając płynem. Nie wolno ich dzielić, kruszyć, żuć ani rozpuszczać. Pacjenci otrzymujący wenlafaksynę w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu, mogą zostać przestawieni na wenlafaksynę w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, po dobraniu równoważnej dawki dobowej. Na przykład, pacjenci przyjmujący wenlafaksynę w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu w dawce 37,5 mg 2 razy na dobę, mogą zostać przestawieni na wenlafaksynę w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu w dawce 75 mg raz na dobę. Konieczne może być jednak indywidualne dobranie dawki.

Uwagi

Należy unikać nagłego odstawiania preparatu. Podczas odstawiania dawka powinna być zmniejszana stopniowo (w czasie 1-2 tygodni) w celu uniknięcia objawów odstawiennych. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykonać EKG oraz pomiar ciśnienia krwi. Badania te należy wykonywać regularnie w trakcie terapii. W czasie długotrwałego leczenia należy rozważyć konieczność oznaczania stężenia cholesterolu we krwi. Należy zachować ostrożność podczas prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi urządzeń mechanicznych. Podczas leczenia nie należy spożywać alkoholu.

Pharmindex