Znajdź lek

Fluconazin

Działanie

Pochodna triazolu, lek przeciwgrzybiczy. Hamuje syntezę ergosterolu, niezbędnego do syntezy błony komórkowej grzyba. Działa na Cryptococcus neoformans, Candida spp. (z wyjątkiem C. krusei i C. glabrata), Microsporum spp., Trichophyton spp., Epidermophyton spp., Coccidioides immitis, Blastomyces dermatitidis, Histoplasma capsulatum. Flukonazol nie wywiera wpływu na stężenie testosteronu u mężczyzn ani na stężenie steroidów u kobiet. Dobrze się wchłania z przewodu pokarmowego (biodostępność >90%). Wiązanie z białkami osocza wynosi 11-12%. Bardzo dobrze przenika do tkanek i płynów ustrojowych, w tym do płynu mózgowo-rdzeniowego (około 80% wartości stężenia w osoczu). W skórze i naskórku lek osiąga znacznie większe stężenia niż we krwi. Jest w niewielkim stopniu metabolizowany w wątrobie i wydalany w postaci niezmienionej z moczem (około 80%). T0,5 we krwi w fazie eliminacji wynosi około 30 h.

Wskazania

Kandydoza pochwy. Kandydoza jamy ustnej i przełyku. Kandydozy układowe, w tym kandydemia, kandydoza rozsiana i inne postaci kandydozy inwazyjnej (kandydoza płuc, otrzewnej, dróg moczowych). Kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (także u chorych na AIDS). Grzybice skóry. Zapobiegawczo: profilaktyka kandydozy u pacjentów z grup zwiększonego ryzyka (pacjenci z nowotworami złośliwymi, po przeszczepach narządów, poddawani chemio- lub radioterapii), zgodnie z aktualnymi wytycznymi dotyczącymi prowadzenia leczenia zakażeń grzybiczych.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na flukonazol, inne pochodne azolowe lub jakąkolwiek substancję pomocniczą preparatu. Nie stosować jednocześnie z terfenadyną, pimozydem, cyzaprydem lub astemizolem.

Środki ostrożności

Ze względu na zawartość maltitolu nie stosować u pacjentów z nietolerancją fruktozy. Nie zaleca się stosowania flukonazolu u dzieci poniżej 16 lat z kandydozą pochwy, z wyjątkiem przypadków, gdy brak jest alternatywnego sposobu leczenia (brak wystarczających danych klinicznych). Ostrożnie stosować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby (konieczna regularna kontrola czynności wątroby), ciężkimi chorobami (takimi jak AIDS i choroba nowotworowa), niewydolnością nerek (wymagana modyfikacja dawkowania przy podawaniu wielokrotnym), wydłużeniem odcinka QT lub otrzymujących leki wydłużające ten odcinek, kardiomiopatią (zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością serca), rzadkoskurczem zatokowym, zaburzeniami rytmu serca lub zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia, hipokalcemia). Jeśli w trakcie leczenia flukonazolem chorych na grzybicę powierzchniową pojawi się wysypka, należy przerwać podawanie flukonazolu. Jeśli podczas leczenia flukonazolem chorych na kandydozy układowe lub ich postacie inwazyjne pojawi się wysypka, można kontynuować leczenie flukonazolem, pod warunkiem regularnego kontrolowania stanu chorego. W przypadku wystąpienia zmian pęcherzykowych lub rumienia wielopostaciowego należy przerwać podawanie flukonazolu.

Ciąża i laktacja

Nie stosować w ciąży ani u kobiet w wieku rozrodczym, nie stosujących skutecznej antykoncepcji. Nie zaleca się stosowania flukonazolu w dawkach wielokrotnych w okresie karmienia piersią, natomiast dopuszcza się podanie pojedynczej dawki do 200 mg.

Działania niepożądane

Najczęściej występuje ból głowy, wysypka skórna, zaburzenia żołądka i jelit (ból brzucha, biegunka, wzdęcia, nudności) oraz zaburzenia wątroby i dróg żółciowych (hepatotoksyczność, rzadkie przypadki śmierci, zwiększenie aktywności aminotransferaz i fosfatazy alkalicznej oraz stężenia bilirubiny we krwi). Ponadto obserwowano: zawroty głowy, napady padaczkowe, zaburzenia smaku, wypadanie włosów, nadmierne złuszczanie skóry (w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie naskórka), niestrawność, wymioty, leukopenię z neutropenią i agranulocytozą, małopłytkowość, anafilaksję, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, świąd, pokrzywkę, niewydolność, zapalenie lub martwicę wątroby, żółtaczkę, hipercholesterolemię, hipertriglicerydemię, hipokaliemię, wydłużenie odstępu QT, arytmie torsade de pointes. Wskazaniem do odstawienia preparatu są reakcje nadwrażliwości i ciężkie reakcje skórne (m.in. wysypka skórna ze świądem i zmiany pęcherzowe na skórze), objawy niewydolności wątroby, silne zawroty głowy lub omdlenia, ból jamy ustnej i narządów płciowych.

Interakcje

Flukonazol nasila działanie i toksyczność doustnych leków przeciwzakrzepowych pochodnych kumaryny (konieczne monitorowanie czasu protrombinowego), fenytoiny, teofiliny, cyklosporyny (należy monitorować stężenie tych leków we krwi i dostosować dawkowanie), doustnych leków hipoglikemizujących pochodnych sulfonylomocznika, takich jak chlorpropamid, glibenklamid, glipizyd, tolbutamid (ryzyko hipoglikemii), doustnie stosowanego midazolamu (należy rozważyć zmniejszenie jego dawki), zydowudyny i ryfabutyny - ryzyko zapalenia błony naczyniowej oka (należy monitorować pacjenta), takrolimusa (ze względu na działanie neurotoksyczne należy monitorować pacjenta). Flukonazol nasila także kardiotoksyczność cyzaprydu, terfenadyny, astemizolu (ryzyko arytmii torsades de pointes). Hydrochlorotiazyd zwiększa o 40% stężenie flukonazolu we krwi. Ryfampicyna zmniejsza o około 25% biodostępność i skraca T0,5 flukonazolu (należy rozważyć zwiększenie jego dawki). Flukonazol w dawkach dobowych 200 mg i 300 mg zwiększa biodostępność doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających etynyloestradiol, lewonorgestrel i noretyndron.

Dawkowanie

Dorośli doustnie w kandydozie pochwy: 150 mg jednorazowo; w kandydozie jamy ustnej: zazwyczaj 50 mg raz na dobę przez 7-14 dni (w ciężkich przypadkach 100 mg raz na dobę); w kandydozie przełyku: zazwyczaj 50 mg raz na dobę przez 14-30 dni (w ciężkich przypadkach 100 mg raz na dobę); w kandydozach układowych: zazwyczaj 1. dnia - 400 mg, następnie 200 mg na dobę (w zależności od odpowiedzi klinicznej dawkę można zwiększyć do 400 mg); w kryptokokowym zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych: 1. dnia - 400 mg, następnie 200-400 mg na dobę (zazwyczaj przez 6-8 tygodni); w grzybicy skóry: 50 mg raz na dobę przez 2-4 tygodnie (w grzybicy stóp - do 6 tygodni). W profilaktyce nawrotów kryptokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych u chorych na AIDS (po leczeniu wstępnym): 100-200 mg na dobę; w profilaktyce kandydozy u pacjentów poddawanych radio- i chemioterapii: 50-400 mg raz na dobę (u pacjentów z ryzykiem wystąpienia długotrwałej neutropenii, np. w przypadku przeszczepu szpiku: 400 mg na dobę, rozpoczynając podawanie leku na kilka dni przed spodziewanym wystąpieniem neutropenii i kontynuując je przez 7 dni po osiągnięciu liczby neutrofilów we krwi >1000/mm3). W leczeniu dawkami wielokrotnymi u pacjentów z niewydolnością nerek i klirensem kreatyniny poniżej 50 ml/min (z wyjątkiem leczenia kandydozy pochwy) podaje się 1. dnia dawkę wstępną 50-400 mg, a w pozostałych dniach - połowę zazwyczaj stosowanej dawki. Dzieci od 2 rż. doustnie w kandydozie jamy ustnej i przełyku: 1. dnia - 6 mg/kg mc., następnie 3 mg/kg mc. na dobę; w kandydozach układowych i kryptokokowym zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych: 6-12 mg/kg mc. na dobę. W profilaktyce kandydoz u dzieci z dużym ryzykiem zakażenia (pacjenci ze zmniejszoną odpornością wskutek neutropenii po chemio- lub radioterapii): 3-12 mg/kg mc. na dobę. Maksymalna dawka dobowa u dzieci wynosi 400 mg flukonazolu (tj. 80 ml syropu).

Uwagi

Pharmindex