Znajdź lek

Streptokinaza

Działanie

Lek trombolityczny. Działanie streptokinazy polega na aktywowaniu plazminogenu osoczowego, nieczynnego enzymatycznie proenzymu do plazminy, aktywnego enzymu proteolitycznego. Streptokonaza tworzy z plazminogenem kompleks, który posiada właściwości aktywatora rozszczepiającego plazminogen do plazminy. Plazmina rozkłada włóknik i zakrzepy.

Wskazania

Ostry zawał mięśnia sercowego z uniesieniem ST lub blokiem lewej odnogi w ciągu 12 h od wystąpienia objawów. Zatorowość płucna. Zakrzepica żył głębokich. Ostra i podostra zakrzepica naczyń tętniczych. Niedrożność centralnych naczyń siatkówki.

Przeciwwskazania

W wywiadzie: krwotoczny udar mózgu, guz mózgu, uraz czaszki, zaburzenia świadomości. Trwające lub niedawno przebyte krwawienia oraz predyspozycje (różnego typu) do miejscowych krwawień. Skaza krwotoczna. Owrzodzenia żołądkowo-jelitowe oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Przebyte urazy wielonarządowe do 4 tyg. Tętniak, tetniak rozwarstwiający, tętniaki tętnic mózgowych. Ciężkie, niekontrolowane lekami nadciśnienie tętnicze - z wartościami ciśnienia skurczowego/rozkurczowego, utrzymującymi się stale powyżej 200/100 mm Hg. Ciężka retinopatia cukrzycowa (stopień III lub IV wg Thiel'a). Ostre zapalenie trzustki. Bakteryjne zapalenie wsierdzia. Wada zastawki mitralnej z migotaniem przedsionków. Aktywna gruźlica lub inne jamiste choroby tkanki płucnej. Posocznica i zakrzepica w wyniku posocznicy. Odczyny alergiczne na streptokinazę w wywiadzie. Pierwsze 18 tyg. ciąży. Stosowanie doustnych antykoagulantów.
W następujących przypadkach należy wziąć pod uwagę powikłania mogące nastąpić podczas terapii oraz rozważyć, czy korzyści znacznie przewyższają ryzyko niepożądanych działań: wcześniejsza terapia trombolitykami, zawierającymi streptokinazę od 5 dni do 2 lat (lub dłużej, jeżeli poziom przeciwciał przeciw streptokinazie odpowiada ponad 300 j.m. streptokinazy/ml krwi) lub wcześniejsze zakażenie spowodowane streptokokami (np. ostra gorączka reumatyczna); astma oskrzelowa; ciężkie schorzenia wątroby lub nerek; ciężka cukrzyca; rozstrzenia oskrzeli z tendencją do krwioplucia; żylaki przełyku; guzy ze zwiększonym ryzykiem krwawienia; po reanimacji krążeniowo-oddechowej; pacjenci intubowani na wentylacji wspomaganej; skłonność do krwawienia z dróg moczowo-płciowych; przewlekła choroba jelit; zaburzenia mentruacyjne (krwotoki miesiączkowe); niedawne poronienie lub poród.
Streptokinaza jest przeciwwskazana w określonym czasie po operacjach i zabiegach zagrożonych ryzykiem krwawienia: przez 2 tyg. po małych operacjach bądź zabiegach lub przez 6 tyg. po rozległych operacjach; przez 8 tyg. po operacjach neurochirurgicznych; przez 10 dni po nakłuciu tętnicy lub iniekcji domięśniowej oraz przez 4 tyg. po aortografii przezlędźwiowej; przez rok od udaru mózgu.

Środki ostrożności

W następujących przypadkach nie jest wskazane stosowanie streptokinazy, gdyż istnieje małe prawdopodobieństwo skuteczności: czas dłuższy niż 12 h od wystąpienia objawów ostrego zawału serca; leczenie przewlekłej zatorowości tętniczej (całkowite zamknięcie światła naczynia krwionośnego) po upływie 6 tyg. od wystąpienia niedrożności; leczenie zakrzepicy żył głębokich po upływie 14 dni od wystąpienia objawów.

Ciąża i laktacja

Preparatu nie należy podawać podczas pierwszych 18 tyg. ciąży. W następnych tygodniach ciąży terapię streptokinazą należy podejmować jedynie w przypadku zagrożenia życia. Streptokinaza jest przeciwwskazana w stanach związanych ze zwiększonym ryzykiem krwawienia podczas ciąży (np. łożysko przodujące). Streptokinazy nie należy stosować przed upływem 7 dni od porodu. Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania streptokinazy w okresie karmienia piersią.

Działania niepożądane

Reakcje nadwrażliwości - znane są liczne doniesienia o reakcjach nadwrażliwości o typie natychmiastowym, jako konsekwencja zbyt szybkiego wlewu. Do reakcji tych należą: objawy sercowo-naczyniowe z tachykardią lub bradykardią, obniżeniem ciśnienia i trudnościami w oddychaniu i zaburzenia żołądkowo-jelitowe; skórne reakcje alergiczne (zaczerwienienie, pokrzywka, wysypka); nudności i wymioty; bóle głowy, pleców i mięśni, dość często w pierwszych kilku dniach terapii występuje gorączka. W niektórych przypadkach podczas terapii streptokinazą mogą wystąpić krwawienia (krwiak, niewielkie krwawienia w miejscu wstrzyknięcia lub krwawienia dziąseł, rzadko krwotoczny udar mózgu). Niekiedy obserwowane są silne krwawienia (np. masywne krwotoki w układzie żołądkowo-jelitowym lub w miednicy małej).

Interakcje

Antykoagulanty i leki zmniejszające agregację płytek (np. heparyny, pochodne kumaryny, dipirydamol, dekstrany) mogą nasilać działanie streptokinazy. W przypadku pacjentów wcześniej leczonych pochodnymi kumaryny, INR powinien wynosić poniżej 1,2 przed rozpoczęciem terapii streptokinazą. U chorych bez przeciwwskazań podanie 150-300 mg kwasu acetylosalicylowego łącznie ze streptokinazą, poprawia efektywność leczenia ostrego zawału mięśnia sercowego.

Dawkowanie

Leczenie należy prowadzić pod ścisłą kontrolą lekarską. Na początku terapii należy zastosować wolne tempo wlewu, aby uniknąć reakcji natychmiastowej nadwrażliwości.
Krótkotrwałe leczenie trombolityczne: w ostrym zawale mięśnia sercowego dawkę 1500 000 j.m. należy podać w ciągu 60 min w dozylnym wlewie ciągłym; jeżeli istnieją wskazania do stosowania heparyny, jej działanie należy monitorować przy pomocy aktywowanej tromboplastyny aPTT, jeżeli czas aPTT jest krótszy 1,5-2,5 razy od wartości prawidłowej należy zwiększyć dawkę heparyny; u chorych bez przeciwwskazań należy stosować kwas acetylosalicylowy w dawce 100 mg dziennie.
Długotrwałe leczenie trombolityczne: długotrwałe leczenie trombolityczne w przypadku niedrożności naczyń obwodowych, kontrolowane przy pomocy czasu TT, rozpoczyna się od dawki początkowej 250 000 j.m. w ciągu 30 min; dawka podtrzymująca powinna wynosić 100 000 j.m./h; leczenie trombolityczne powinno być prowadzone w taki sposób, aby czas TT uległ 2-4-krotnemu wydłużeniu po 6-8 h od początku podania, stężenie fibrynogenu nie powinno osiągnąć wartości mniejszej niż 1 g/l.
Dowieńcowe leczenie trombolityczne: W przypadku miejscowego leczenia trombolitycznego, podawanego do tętnicy wieńcowej przy pomocy cewnika, należy podać w bolusie dawkę początkową 20 000 j.m., a po niej dawkę podtrzymującą 2000-5000 j.m./min podawaną do naczyń wieńcowych w ciągu 30-60 min (w celu uniknięcia zakrzepicy spowodowanej obecnością cewnika przed koronarografią należy podać heparynę).
Leczenie trombolityczne u dzieci: lek jest stosowany w niedrożności tętniczej związanej z procedurami diagnostycznymi i terapeutycznymi oraz w zakrzepicy noworodków związanej z zastosowaniem cewnika (tętnica pępkowa, żyła pępkowa oraz wkłucie centralne); zalecana dawka początkowa wynosi 1000-10 000 j.m./kg m.c. w ciągu 20-30 min, a następnie ciągły wlew 1000 j.m./kg m.c./h; podawanie należy przerwać w momencie, gdy wyczuwalne staje się tętno lub z miejsca wkłucia następuje znaczne krwawienie; maksymalny czas leczenia nie powinien przekraczać 5 dni, następny cykl terapii litycznej, w razie konieczności, można przeprowadzić po 24-godzinnej przerwie; po przywróceniu drożności, w celu zapobieżenia nawrotowi zaleca się zastosowanie wlewu z heparyny.
W celu zapobieżenia reokluzji wcześniej zamkniętych naczyń, po terapii streptokinazą powinno następować leczenie antykoagulantami lub leczenie przeciwpłytkowe (początkowo 500-1000 j.m. heparyny na godzinę z kwasem acetylosalicylowym w dawce 100 mg, a następnie doustnie pochodne kumaryny).
Lek podaje się dożylnie lub dotętniczo po rozpuszczeniu i rozcieńczeniu. Do rozcieńczania należy stosować 0,9% roztwór NaCl lub 5% roztwór glukozy. Gotowy do podania roztwór streptokinazy należy zużyć w ciągu 8 h.

Uwagi

Parametry krzepnięcia należy monitorować co 4 h. U noworodków i wcześniaków zaleca się regularne wykonywanie badań USG czaszki. U pacjentów, u których występuje ryzyko reakcji alergicznych, korzystne jest profilaktyczne zastosowanie kortyzonu w dawce 1-2 mg/kg m.c.

Pharmindex