Znajdź lek

Zyvoxid

Działanie

Antybiotyk z nowej grupy oksazolidynonów. W wyniku wiązania się z rybosomem bakteryjnym wybiórczo hamuje syntezę białka, uniemożliwiając powstanie czynnego kompleksu inicjującego, który odgrywa istotną rolę w procesie translacji. Działa na bakterie tlenowe Gram-dodatnie: Enterococcus faecalis, Enterococcus faecium, Staphylococcus aureus, gronkowce koagulazo-ujemne, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pneumonice, Streptococcus pyogenes, paciorkowce grupy C i G oraz bakterie beztlenowe Gram-dodatnie: Clostridium perfringens, Peptostreptococcus spp. (w tym Peptostreptococcus anaerobius). Drobnoustroie oporne: Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Neisseria spp., Enterobacteriaceae, Pseudomonas spp. In vitro działa na Legionella, Chlamydia pneumoniae, Mycoplasma pneumoniae, jednak nie ma wystarczających dowodów potwierdzających skuteczność kliniczną. Dzięki innemu mechanizmowi działania, linezolid nie wykazuje oporności krzyżowej z pozostałymi antybiotykami. Wiąże się z białkami osocza w 31%. Osiąga duże stężenia m.in. w płynie nabłonka wyściółkowego pęcherzyków płucnych, płynie mózgowo-rdzeniowym, ślinie. Jest metabolizowany do nieczynnych związków bez udziału cytochromu P-450. Jest wydalany głównie z moczem w postaci niezmienionej (30%) oraz w postaci metabolitów (50%); niewielkie ilości metabolitów są wydalane z kałem. T0,5 we krwi wynosi 5-7 h.

Wskazania

Zakażenia, w których znanym lub podejrzewanym patogenem są bakterie Gram-dodatnie wrażliwe na linezolid: szpitalne i pozaszpitalne zapalenie płuc, powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich. Linezolid nie jest skuteczny w leczeniu zakażeń wywołanych przez drobnoustroje Gram-ujemne. Może być stosowany u pacjentów z powikłanymi zakażeniami skóry i tkanek miękkich ze stwierdzonym lub podejrzewanym jednoczesnym zakażeniem drobnoustrojami Gram-ujemnymi, wyłącznie wtedy, gdy nie są dostępne inne metody leczenia; w takim przypadku koniecznie należy rozpocząć jednoczesne leczenie przeciwko drobnoustrojom Gram-ujemnym. Podczas planowania i stosowania antybiotykoterapii należy uwzględniać oficjalne zalecenia dotyczące właściwego stosowania leków przeciwbakteryjnych.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na składniki preparatu. Nie stosować u pacjentów leczonych IMAO A lub IMAO B oraz w ciągu 14 dni po ich odstawieniu (linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy). Przy braku możliwości ścisłej obserwacji oraz kontroli ciśnienia krwi nie stosować u pacjentów z nieleczonym nadciśnieniem, guzem chromochłonnym nadnerczy, rakowiakiem, nadczynnością tarczycy, depresją dwubiegunową, zaburzeniami schizoaktywnymi, ostrymi stanami dezorientacji oraz u pacjentów leczonych inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny, trójcyklicznymi lekami przeciwdepresyjnymi, agonistami receptora 5-HT1, sympatykomimetykami (łącznie z lekami rozszerzającymi oskrzela, pseudoefedryną, fenylopropanolaminą), aminami presyjnymi (m.in. adrenalina, noradrenalina), lekami działającymi na receptor dopaminergiczny (m.in. dopamina, dobutamina), petydyną, buspironem. Nie stosować podczas karmienia piersią.

Środki ostrożności

Podczas terapii należy cotygodniowo kontrolować obraz krwi obwodowej (z oznaczeniem stężenia hemoglobiny, liczby płytek krwi i liczby leukocytów z rozmazem). U pacjentów z występującą uprzednio niedokrwistością, granulocytopenią lub trombocytopenią, u pacjentów, którzy przyjmują leki mogące zmniejszać stężenie hemoglobiny, liczbę krwinek lub wpływać na liczbę lub czynność płytek krwi, u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek oraz u pacjentów, którzy przyjmują linezolid dłużej niż 10-14 dni, preparat można stosować tylko wtedy, jeśli możliwa jest ścisła kontrola stężenia hemoglobiny, morfologii krwi i liczby płytek. Jeśli podczas leczenia linezolidem wystąpi znaczne zahamowanie czynności szpiku, należy odstawić lek. Jeżeli podawanie leku jest absolutnie konieczne, należy wówczas szczególnie wnikliwie obserwować stan pacjenta oraz często kontrolować morfologię krwi. U pacjentów, u których podczas przyjmowania linezolidu rozwiną się objawy przedmiotowe i podmiotowe kwasicy metabolicznej, w tym nawracające nudności lub wymioty, bóle brzucha, małe stężenie wodorowęglanów lub hiperwentylacja, konieczna jest natychmiastowej interwencja medyczna. Doświadczenie dotyczące stosowania linezolidu u pacjentów ze stopą cukrzycową, odleżynami, zmianami spowodowanymi niedokrwieniem, ciężkimi oparzeniami lub zgorzelą jest ograniczone. U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby lub ciężką niewydolnością nerek (w tym poddawanych dializie) linezolid należy stosować ze specjalną ostrożnością i jedynie w przypadkach, gdy przewidywana korzyść przewyższa potencjalne ryzyko. Należy poinformować pacjentów, aby zgłaszali objawy pogorszenia widzenia, takie jak zmiana ostrości widzenia, zmiana widzenia barwnego, niewyraźne widzenie lub ubytki w polu widzenia. W takich przypadkach zaleca się bezzwłoczne skierowanie pacjenta na badanie okulistyczne. W przypadku wystąpienia neuropatii obwodowej lub neuropatii nerwu wzrokowego, możliwość kontynuacji leczenia linezolidem należy uzależnić od potencjalnego ryzyka. Ostrożnie stosować u pacjentów z drgawkami w wywiadzie. U każdego pacjenta, u którego wystąpiła biegunka po zastosowaniu antybiotyku, należy rozważyć możliwość wystąpienia rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego - w przypadku rozpoznania tej choroby należy przerwać leczenie linezolidem i wdrożyć odpowiednie postępowanie. W trakcie leczenia należy obserwować pacjenta pod kątem nadkażenia niewrażliwymi drobnoustrojami - w przypadku nadkażenia, należy zastosować odpowiednie leczenie. Podczas leczenia nie należy spożywać bardzo dużych ilości pokarmów i napojów bogatych w tyraminę. Nie określono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania linezolidu przez okres dłuższy niż 28 dni. Ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania preparatu u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat, nie zaleca się podawania linezolidu w tej grupie wiekowej. Zawartość glukozy w preparacie należy wziąć pod uwagę u pacjentów z cukrzycą lub innymi stanami związanymi z nietolerancją glukozy. Zawartość sodu w preparacie należy wziąć pod uwagę u pacjentów kontrolujących zawartość sodu w diecie.

Ciąża i laktacja

Nie stosować w ciąży, z wyjątkiem sytuacji, gdy korzyść z leczenia dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu (badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na rozrodczość, istniej ryzyko u ludzi). Lek może przenikać do mleka kobiecego - nie stosować w okresie karmienia piersią. Stosowanie linezolidu prowadziło do przemijającego zmniejszenia płodności i indukowało nieprawidłową morfologię plemników u dorosłych samców szczurów narażonych na działanie linezolidu; brak danych na temat oddziaływania linezolidu na męski układ rozrodczy u ludzi.

Działania niepożądane

Często: kandydoza, kandydoza jamy ustnej, kandydoza pochwy, zakażenia grzybicze, ból głowy, zaburzenia smaku (metaliczny posmak), biegunka, nudności, wymioty, nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby, zwiększenie aktywności AspAT, AlAT, LDH, fosfatazy zasadowej, kinazy kreatynowej, lipazy, amylazy, zwiększenie stężenia azotu mocznikowego lub glukozy po posiłku, zmniejszenie stężenia białka całkowitego, albumin, sodu, wapnia, zwiększenie lub zmniejszenie stężenia potasu lub wodorowęglanów, zwiększenie liczby neutrofili lub eozynofili, zmniejszenie stężenia hemoglobiny, wartości hematokrytu lub liczby krwinek czerwonych, zwiększenie lub zmniejszenie liczby płytek albo liczby krwinek białych. Niezbyt często: zapalenie pochwy, leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, eozynofilia, bezsenność, zawroty głowy, niedoczulica, parestezje, niewyraźne widzenie, szumy uszne, nadciśnienie tętnicze, zapalenie żył lub zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie trzustki, zapalenie błony śluzowej żołądka, ból brzucha, zaparcia, suchość błony śluzowej jamy ustnej, niestrawność, zapalenie języka, luźne stolce, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, przebarwienia i zmiany w obrębie języka, pokrzywka, zapalenie skóry, nadmierna potliwość, świąd, wysypka, wielomocz, dolegliwości dotyczące pochwy i sromu, dreszcze, uczucie zmęczenia, gorączka, ból w miejscu wstrzyknięcia, zwiększone pragnienie, ból zlokalizowany, zwiększenie stężenia bilirubiny całkowitej, kreatyniny, sodu lub wapnia, zmniejszenie stężenia glukozy po posiłku, zwiększenie lub zmniejszenie stężenia chlorków, zwiększenie liczby retikulocytów, zmniejszenie liczby neutrofili. Ponadto mogą wystąpić: zahamowanie czynności szpiku, pancytopenia, niedokrwistość, anafilaksja, kwasica mleczanowa, zespół serotoninowy, drgawki, neuropatia obwodowa, neuropatia nerwu wzrokowego, zespół Stevensa-Johnsona, obrzęk naczynioruchowy, łysienie. Obserwowano przypadki rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego. Następujące niepożądane reakcje na linezolid uznano za ciężkie w pojedynczych przypadkach: umiejscowiony ból brzucha, przemijające napady niedokrwienne, nadciśnienie tętnicze, zapalenie trzustki i niewydolność nerek. Odnotowano także pojedynczy przypadek arytmii (tachykardia).

Interakcje

Ze względu na fakt, że linezolid jest odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO, nie należy go stosować z innymi IMAO A lub IMAO B oraz w ciągu 14 dni po ich odstawieniu. Nie stosować z innymi lekami, które mogą potencjalnie hamować MAO, chyba że możliwa jest ścisła obserwacja pacjenta. Z inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny, trójcyklicznymi lekami przeciwdepresyjnymi, agonistami receptora 5-HT1, sympatykomimetykami (łącznie z lekami rozszerzającymi oskrzela, pseudoefedryną, fenylopropanolaminą), aminami presyjnymi (m.in. adrenalina, noradrenalina), lekami działającymi na receptor dopaminergiczny (m.in. dopamina, dobutamina), petydyną, buspironem linezolid można stosować tylko wtedy, jeśli jest możliwa ścisła obserwacja pacjenta i kontrola ciśnienia krwi. Zaleca się stopniowe dostosowywanie dawki leków działających wazopresyjnie (w tym leków działających na receptory dopaminergiczne). Po wprowadzeniu leku na rynek zanotowano jeden przypadek wystąpienia objawów podobnych do zespołu serotoninowego po jednoczesnym podaniu linezolidu i dekstrometorfanu. Bardzo rzadko obserwowano przypadki zespołu serotoninowego podczas stosowania linezolidu i inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny. Podczas leczenia linezolidem należy ograniczyć spożywanie znacznych ilości pokarmów i napojów o dużej zawartości tyraminy (np. dojrzałych serów, wyciągów z drożdży, niedestylowanych napojów alkoholowych i produktów uzyskiwanych z fermentacji nasion soi). Linezolid nie jest metabolizowany przez układ enzymatyczny cytochromu P-450, dlatego można się spodziewać, że podczas stosowania linezolidu nie wystąpią interakcje z innymi lekami, indukowane przez CYP450. Jeśli w czasie leczenia linezolidem po osiągnięciu stężenia stacjonarnego dołączy się warfarynę, następuje 10% zmniejszenie średnich maksymalnych wartości INR oraz 5% zmniejszenie pola pod krzywą AUC dla INR.

Dawkowanie

Dożylnie, we wlewie przez 30 do 120 min. Leczenie linezolidem należy rozpoczynać wyłącznie w warunkach szpitalnych, po konsultacji z lekarzem specjalistą w dziedzinie mikrobiologii. Dorośli: 600 mg 2 razy na dobę przez 10-14 dni. Maksymalny czas leczenia wynosi 28 dni. W zakażeniach ze współistniejącą bakteriemią nie ma konieczności zwiększania dawki ani wydłużania czasu leczenia. U pacjentów, u których leczenie rozpoczęto preparatem podawanym pozajelitowo można dokonać zamiany na postać doustną (jeśli zamiana taka będzie uzasadniona klinicznie), bez konieczności modyfikacji dawkowania. Nie ma konieczności modyfikacji dawki leku u pacjentów w podeszłym wieku, u pacjentów z niewydolnością wątroby oraz u pacjentów z niewydolnością nerek; u pacjentów dializowanych lek należy podawać po dializach. Brak danych dotyczących stosowaniu linezolidu u pacjentów poddawanych ciągłej ambulatoryjnej dializie otrzewnowej lub innemu niż hemodializa leczeniu niewydolności nerek.

Uwagi

Przed podjęciem decyzji o rozpoczęciu leczenia linezolidem, należy wziąć pod uwagę wyniki badań mikrobiologicznych oraz dane o liczbie przypadków występowania oporności na inne antybiotyki stosowane w leczeniu zakażeń powodowanych przez bakterie Gram-dodatnie. Jeśli w trakcie leczenia wystąpią zawroty głowy, nie należy prowadzić pojazdów i obsługiwać maszyn.

Pharmindex