Znajdź lek

Ascodan

Spis treści

Działanie

Preparat zawierający kwas acetylosalicylowy - niesteroidowy lek przeciwzapalny o właściwościach przeciwbólowych, przeciwzapalnych i przeciwgorączkowych oraz kodeinę - działający ośrodkowo słaby analgetyk. Mechanizm działania kwasu acetylosalicylowego polega na hamowaniu syntezy prostaglandyn oraz tromboksanu A2 - na skutek zahamowania cyklooksygenazy kwasu arachidonowego (hamowanie aktywności COX-1 i (lub) COX-2). Kwas acetylosalicylowy hamuje również agregację płytek krwi. Kodeina jest naturalnie występującym związkiem z grupy opioidów, zbliżonym budową chemiczną do morfiny (3-metylomorfina). Kodeina działa poprzez receptory opioidowe μ, choć ma małe powinowactwo do tych receptorów. Podstawowe działanie farmakologiczne kodeiny jest uzależnione od jej metabolizmu do morfiny, stąd też kodeinę można określić jako prolek, ponieważ właściwa aktywność farmakologiczna zależy od metabolitu kodeiny czyli morfiny. Proces O-demetylacji jest zależny od aktywności CYP2D6, który wykazuje polimorfizm genetyczny. Tylko ok. 10% podanej doustnie dawki kodeiny jest metabolizowane do morfiny, stąd też kodeina wykazuje znacznie słabsze działanie przeciwbólowe niż morfina. Działanie przeciwbólowe kodeiny wykorzystuje się w przypadkach kojarzenia z lekami z grupy NLPZ, z którymi wykazuje wyraźny synergizm. Kodeina wykazuje także silne działanie przeciwkaszlowe wskutek depresyjnego wpływu na tzw. ośrodek kaszlu rdzenia przedłużonego. Kwas acetylosalicylowy wchłania się z przewodu pokarmowego w 80-100%. Działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe osiąga maksimum po 1-2 h; utrzymuje się przez 3-6 h. Kodeina i jej sole dobrze wchłaniają się z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Po podaniu Cmax we krwi pojawia się w ciągu 1 h. Ok. 33% kwasu acetylosalicylowego wiąże się z białkami, jeśli stężenie w surowicy wynosi 120 μg/ml. Stopień wiązania z białkami zależy od stężenia albumin; u zdrowych osób zmniejsza się wraz ze zmniejszeniem tego stężenia. Powstały po hydrolizie kwas salicylowy ulega szybkiej dystrybucji w całym organizmie. Biodostępność kodeiny wynosi ok. 50-55% na skutek procesu pierwszego przejścia przez wątrobę. Nie więcej niż 10% kodeiny występuje w osoczu w postaci związanej z białkiem. Kwas acetylosalicylowy jest hydrolizowany w osoczu do kwasu salicylowego, który jest sprzęgany w wątrobie do kwasu salicylurowego, glukuronidu fenolowego i acylowego oraz wielu innych metabolitów. Metabolizm kodeiny zależy w dużym stopniu od procesu pierwszego przejścia przez wątrobę. U człowieka w 80% kodeina jest sprzęgana z kwasem glukuronowym tworząc pochodną 6-glukuronidową. Tylko 10% kodeiny ulega O-demetylacji tworząc morfinę i taka sama ilość ulega biotransformacji do norkodeiny na skutek procesu N-demetylacji. T0,5 w fazie eliminacji kwasu acetylosalicylowego w osoczu wynosi ok. 2-3 h, a kwasu salicylowego ok. 6 h. Niezhydrolizowany kwas acetylosalicylowy nie kumuluje się w surowicy krwi po wielokrotnym podaniu. Tylko ok. 1% doustnej dawki kwasu acetylosalicylowego wydala się z moczem w postaci niezhydrolizowanej, pozostała część wydalana jest z moczem w postaci kwasu salicylowego i jego metabolitów. Alkalizacja moczu, która zwiększa stopień zjonizowania cząsteczek salicylanów, jest jedną z metod przyspieszania ich eliminacji w przypadku zatruć. T0,5 w fazie eliminacji kodeiny wynosi 2-4 h. Powstające metabolity kodeiny są wydalane z moczem i tylko śladowe ilości z kałem. Niewielka ilość leku niezmienionego metabolicznie wydalana jest z moczem (4-12%).

Wskazania

Dolegliwości towarzyszące przeziębieniu i grypie z gorączką. Dolegliwości bólowe różnego pochodzenia o lekkim i średnim nasileniu, w tym: ból głowy, mięśni, stawów, ból neuropatyczny i inne. Kodeina jest wskazana u dzieci w wieku 12 lat i starszych w leczeniu ostrego bólu o umiarkowanym nasileniu, który nie ustąpi po leczeniu innymi lekami przeciwbólowymi, takimi jak paracetamol lub ibuprofen (stosowanymi w monoterapii). Ze względu na obecność kwasu acetylosalicylowego preparat można stosować u młodzieży powyżej 12 lat wyłącznie na zlecenie lekarza.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą (nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy występuje u 0,3% populacji, w tym u 20% chorych na astmę oskrzelową lub przewlekłą pokrzywkę; objawy nadwrażliwości: pokrzywka, a nawet wstrząs, mogą wystąpić w ciągu 3 h od przyjęcia kwasu acetylosalicylowego). Nadwrażliwość na NLPZ, przebiegająca z objawami, takimi jak: skurcz oskrzeli, katar sienny, wstrząs. Astma oskrzelowa, przewlekłe schorzenia układu oddechowego, katar sienny lub obrzęk błony śluzowej nosa, gdyż pacjenci z tymi schorzeniami mogą reagować na NLPZ napadami astmy, ograniczonym obrzękiem skóry i błony śluzowej (obrzęk naczynioruchowy) lub pokrzywką częściej niż inni pacjenci. Czynna choroba wrzodowa żołądka i (lub) dwunastnicy oraz stany zapalne lub krwawienia z przewodu pokarmowego (może dojść do wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego lub uczynnienia choroby wrzodowej). Depresja oddechowa. Ostre upojenie alkoholowe. Stany, w których istnieje ryzyko porażennej niedrożności jelit. Ciężka niewydolność wątroby lub nerek. Ciężka niewydolność serca. Zaburzenia krzepnięcia krwi (np. hemofilia, małopłytkowość) oraz jednoczesne leczenie środkami przeciwzakrzepowymi (np. pochodne kumaryny, heparyna). Niedobór G-6-PD. Jednoczesne stosowanie z metotreksatem w dawkach 15 mg tygodniowo lub większych, ze względu na mielotoksyczność. Jednocześnie z inhibitorami MAO i w okresie do 2 tyg. po ich odstawieniu. Dzieci i młodzież (0-18 lat) poddawani zabiegowi usunięcia migdałka podniebiennego (tonsilektomia) i (lub) gardłowego (adenoidektomia) w ramach leczenia zespołu obturacyjnego bezdechu śródsennego ze względu na zwiększone ryzyko ciężkich i zagrażających życiu działań niepożądanych. Dzieci poniżej 12 lat. Pacjenci, o których wiadomo, że mają bardzo szybki metabolizm z udziałem CYP2D6. Ciąża i okres karmienia piersią. Nie stosować w przypadku urazów głowy lub krwotoków wewnątrzczaszkowych (kodeina może zwiększyć depresję oddechową oraz ciśnienie płynu mózgowo-rdzeniowego). Leku nie należy stosować u pacjentów uzależnionych od opioidów.