Znajdź lek

Fenardin

Działanie

Lek hipolipemizujący, pochodna kwasu fibrynowego. Mechanizm działania wynika pośrednio z aktywacji receptora PPARα  (receptora aktywowanego proliferatorem peroksysomów typu alfa), w efekcie dochodzi do aktywacji lipazy lipoproteinowej i zmniejszenia syntezy apoproteiny C-III, co nasila lipolizę oraz eliminację z osocza aterogennych lipoprotein bogatych w trójglicerydy. Aktywacja PPARα  prowadzi również do zwiększenia syntezy apoprotein A-I i A-II. Fenofibrat zmniejsza stężenie frakcji lipoprotein o bardzo małej gęstości (VLDL oraz LDL), zawierających apolipoproteinę B oraz zwiększa frakcję lipoprotein o dużej gęstości (HDL), zawierających apolipoproteiny AI i AII. Fenofibrat moduluje syntezę i katabolizm frakcji VLDL, nasila klirens LDL oraz zmniejsza stężenie LDL. Po podaniu doustnym Cmax w osoczu osiągane jest po 4-5 h. Stopień wchłaniania zwiększa się przy przyjmowaniu leku wraz z pokarmem. Głównym metabolitem fenofibratu jest kwas fenofibrynowy, który wiąże się silnie z albuminami osocza w ponad 99%. T0,5 kwasu fenofibrynowego wynosi ok. 20 h. Lek wydalany jest z moczem w postaci kwasu fenofibrynowego i jego glukuronowych pochodnych. Fenofibrat nie ulega kumulacji. Kwas fenofibrynowy nie jest usuwany metodą hemodializy.

Wskazania

Uzupełnienie diety i innych niefarmakologicznych metod leczenia (np. ćwiczenia fizyczne, zmniejszenie masy ciała) w leczeniu: ciężkiej hipertrójglicerydemii z niskim poziomem cholesterolu o wysokiej gęstości (HDL) lub bez; hiperlipidemii mieszanej, jeżeli stosowanie statyn jest przeciwwskazane lub nie są one tolerowane. Ponadto kaps. twarde 160 mg: mieszana hiperlipidemia u pacjentów należących do grupy wysokiego ryzyka wystąpienia schorzeń sercowo-naczyniowych, jako dodatek do leczenia statynami, jeżeli stężenie trójglicerydów oraz cholesterolu o wysokiej gęstości (HDL) nie są w wystarczającym stopniu kontrolowane.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Niewydolność wątroby (w tym marskość żółciowa i niewyjaśnione, długotrwałe zaburzenia czynności wątroby, np. długotrwałe zwiększenie aktywności transaminaz w surowicy). Ciężka niewydolność nerek (wartość szacunkowego współczynnika przesączania kłęubszkowego <30/ml/min/1,73 m2). Stwierdzone uczulenie na światło lub reakcje fototoksyczne podczas stosowania fibratów lub ketoprofenu. Choroby pęcherzyka żółciowego. Przewlekłe lub ostre zapalenie trzustki, z wyjątkiem ostrego zapalenia trzustki spowodowanego ciężką hipertrójglicerydemią. Dzieci (poniżej 18 rż.). Ciąża i okres karmienia piersią.

Środki ostrożności

Wtórne przyczyny hipercholesterolemii takie, jak: niekontrolowana cukrzyca typu 2, niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy, dysproteinemia, choroby wątroby z zastojem żółci, stosowane leki, alkoholizm powinny być odpowiednio leczone przed rozpoczęciem terapii fenofibratem. U pacjentek z hiperlipidemią przyjmujących estrogeny lub środki antykoncepcyjne zawierające estrogeny należy sprawdzić, czy hiperlipidemia jest pierwotna czy wtórna (zwiększenie stężenia lipidów może być spowodowane doustnymi estrogenami). Należy odstawić lub zastąpić leki o znanym działaniu podwyższającym stężenie trójglicerydów (ß-blokery, tiazydy, estrogeny), najlepiej przed rozpoczęciem leczenia obniżającego poziom trójglicerydów. Zaleca się kontrolowanie aktywności aminotransferaz co 3 mies. w trakcie pierwszych 12 mies. leczenia, a następnie okresowo. Należy zwrócić uwagę na pacjentów, u których aktywność aminotransferaz zwiększyła się i przerwać leczenie, gdy aktywność AspAT i AlAT przekroczy wartość 3-krotnej GGN. Jeśli wystąpią objawy wskazujące na zapalenie wątroby (np. żółtaczka, świąd) i zostaną one potwierdzone przez badania laboratoryjne, leczenie fenofibratem należy przerwać. U pacjentów przyjmujących fenofibrat zgłaszano zapalenie trzustki, które może być wynikiem braku skuteczności leku u pacjentów z ciężką hipertrójglicerydemią, bezpośredniego działania leku lub zjawiskiem wtórnym związanym z tworzeniem się kamieni lub złogów w drogach żółciowych oraz następczą niedrożnością przewodu żółciowego wspólnego. Stosowanie fibratów związane jest ze zwiększonym ryzykiem toksycznego działania na mięśnie, w tym rzadko, rabdomiolizy z uszkodzeniem nerek lub bez. Częstość występowania tych zaburzeń jest większa u pacjentów z hipoalbuminemią lub z niewydolnością nerek w wywiadzie. Toksyczne działanie na mięśnie należy podejrzewać u pacjentów z rozsianymi bólami mięśni, zapaleniem mięśni, kurczami mięśni oraz osłabieniem lub znacznym podwyższeniem CK (5-krotnie powyżej GGN). W takich przypadkach należy przerwać leczenie fenofibratem. Pacjenci, u których istnieją czynniki predysponujące do miopatii i (lub) rabdomiolizy, w tym: wiek powyżej 70 lat, osobnicza lub rodzinna skłonność do chorób mięśni, zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy i spożywanie dużych ilości alkoholu, mogą mieć zwiększone ryzyko wystąpienia rabdomiolizy. U tych pacjentów należy bardzo dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka związanego z leczeniem fenofibratem. Ryzyko toksycznego działania na mięśnie może być podwyższone, jeżeli lek jest podawany równocześnie z innym fibratem lub z inhibitorem reduktazy HMG-CoA, zwłaszcza, jeśli występowały wcześniej choroby mięśni. W związku z tym leczenie fenofibratem w skojarzeniu z inhibitorem reduktazy HMG-CoA (statyną) lub z innym fibratem należy ograniczyć do pacjentów z ciężką mieszaną dyslipidemią i dużym ryzykiem choroby sercowo-naczyniowej, u których nie występowały wcześniej choroby mięśni. Leczenie skojarzone należy stosować z ostrożnością i uważnie monitorować pod kątem objawów toksycznego działania na mięśnie. Ostrożnie stosować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek w stopniu od łagodnego do umiarkowanego. Leczenie należy przerwać, jeśli stężenie kreatyniny wzrośnie o ponad 50% powyżej GGN. Zaleca się wykonywanie oznaczeń stężenia kreatyniny w czasie pierwszych 3 mies. po rozpoczęciu leczenia, a następnie okresowo. Fenofibrat może zwiększać wydzielanie cholesterolu z żółcią, prowadząc do rozwoju kamicy żółciowej. W przypadku podejrzenia kamicy żółciowej należy wykonać badania diagnostyczne pęcherzyka żółciowego. W razie stwierdzenia kamieni żółciowych leczenie należy przerwać. Przed wdrożeniem leczenia należy wykonać badania laboratoryjne, które potwierdzą utrzymujący się charakter zaburzeń lipidowych. Należy dołożyć wszelkich starań, aby uzyskać kontrolę stężenia lipidów w surowicy przy pomocy odpowiedniej diety, ćwiczeń fizycznych i obniżenia masy ciała u pacjentów otyłych, a także leczenie innych schorzeń, takich jak cukrzyca i niedoczynność tarczycy, które mogą przyczyniać się do występowania zaburzeń lipidowych.

Ciąża i laktacja

Brak wystarczających danych dotyczących stosowania fenofibratu u kobiet w ciąży. Lek można stosować w czasie ciąży jedynie po dokonaniu dokładnej analizy stosunku korzyści do ryzyka. Nie należy stosować fenofibratu w okresie karmienia piersią.

Działania niepożądane

Kaps. 160 mg. Często: zaburzenia trawienia, zaburzenia żołądkowe i jelitowe (ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka, wzdęcie) o umiarkowanym nasileniu; nieznaczne zwiększenie aktywności aminotransferaz. Niezbyt często: zapalenie trzustki, kamica żółciowa, wysypka, świąd, pokrzywka lub odczyny fotoalergiczne, zwiększenie stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy, incydenty zakrzepowo-zatorowe (zatorowość płucna, zakrzepica żył głębokich). Rzadko: zmniejszenie stężenia hemoglobiny i liczby leukocytów, osłabienie popędu płciowego, łysienie, rozlane bóle mięśniowe, zapalenie mięśni, kurcze mięśniowe, spadek siły mięśniowej. Bardzo rzadko: śródmiąższowe zapalenie płuc, epizody zapalenia wątroby, rabdomioliza, pojedyncze przypadki reakcji fotoalergicznych (nawet po kilku miesiącach leczenia bez powikłań) mogą przebiegać z rumieniem, powstawaniem pęcherzy oraz guzków na powierzchni skóry wystawionej na działanie promieni słonecznych lub światła UV (np. w solarium). Kaps. 267 mg. Często: objawy ze strony przewodu pokarmowego o umiarkowanej ciężkości (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka i wzdęcia), zwiększenie aktywności aminotransferaz. Niezbyt często: ból głowy, incydenty zakrzepowo-zatorowe (zatorowość płucna, zakrzepica żył głębokich), zapalenie trzustki, kamica żółciowa, nadwrażliwość skóry (wysypka, świąd, pokrzywka), zaburzenia mięśni (np. ból mięśni, zapalenie mięśni, kurcze i osłabienie mięśni), zaburzenia potencji, zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi. Rzadko: zmniejszenie stężenia hemoglobiny, zmniejszenie liczby leukocytów, nadwrażliwość, zmęczenie i zawroty głowy, zapalenie wątroby, łysienie, nadwrażliwość na światło, zwiększenie stężenia mocznika we krwi. Częstość nieznana: śródmiąższowe choroby płuc, żółtaczka, powikłania kamicy żółciowej (np. zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie dróg żółciowych, kolka żółciowa itp.), rabdomioliza.

Interakcje

Fenofibrat nasila działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych i może zwiększyć ryzyko krwawień. Na początku leczenia należy zmniejszyć dawkę doustnych leków przeciwzakrzepowych o ok. 1/3, a następnie, jeśli to wskazane stopniowo zwiększać ich dawkę pod kontrolą wskaźnika INR; takie leczenie skojarzone nie jest jednak zalecane. Zgłoszono kilka ciężkich przypadków odwracalnej ostrej niewydolności nerek w czasie jednoczesnego podawania fenofibratu i cyklosporyny. Czynność nerek u tych pacjentów musi być ściśle monitorowana, a leczenie fibratem należy przerwać, jeśli wystąpi znaczna zmiana wyników badań laboratoryjnych. Ryzyko ciężkiego toksycznego uszkodzenia mięśni zwiększa się, jeśli fenofibrat jest stosowany w połączeniu z inhibitorami HMG-CoA reduktazy lub innymi fibratami. Takie leczenie skojarzone powinno być stosowane z ostrożnością, a pacjent ściśle monitorowany w kierunku objawów toksycznego działania na mięśnie. Zgłoszono kilka przypadków odwracalnego, niespodziewanego zmniejszenia stężenia frakcji HDL cholesterolu w czasie równoczesnego podawania fenofibratu i glitazonów - zaleca się kontrolę cholesterolu HDL po wdrożeniu terapii skojarzonej i przerwanie podawania jednego z nich, gdy stężenie cholesterolu HDL jest zbyt niskie. Fenofibrat i kwas fenofibrynowy nie są inhibitorami CYP3A4, CYP2D6, CYP2E1 i CYP1A2; w stężeniu terapeutycznym są one słabymi inhibitorami CYP2C19 i CYP2A6 i słabymi lub umiarkowanymi inhibitorami CYP2C9. Pacjenci leczeni fenofibratem i lekami o wąskim przedziale terapeutycznym metabolizowanymi przez CYP2C19, CYP2A6, a zwłaszcza CYP2C9, powinni być uważnie monitorowani i jeśli to konieczne należy zmodyfikować dawkę leku.

Dawkowanie

Doustnie. Dorośli. Kaps. 160 mg: zalecana dawka to 1 kaps. raz na dobę. Kaps. 267 mg: zalecana dawka początkowa wynosi 160 mg (1 kaps. 160 mg) raz na dobę; dawkę można zwiększyć do 267 mg (1 kaps. 267 mg) raz na dobę. Szczególne grupy pacjentów. Nie ma konieczności dostosowania dawki u pacjentów w podeszłym wieku; zalecana jest zwykle stosowana dawka, z wyjątkiem pogorszenia czynności nerek do wartości współczynnika przesączania kłębuszkowego <60 ml/min/1,73 m2. Nie należy stosować preparatu w przypadku ciężkiego uszkodzenia nerek (eGFR <30 ml/min/1,73 m2). Dla  wartości eGFR 30-59 ml/min/1,73 m2 dawka nie powinna przekraczać 100 mg fenofibratu w standardowej postaci lub 67 mg fenofibratu w postaci zmikronizowanej, podawanych raz na dobę. Jeśli podczas dalszej obserwacji, wartość eGFR będzie stale się zmniejszać do <30 ml/min/1,73 m2, należy zaprzestać stosowania fenofibratu. Brak danych klinicznych u pacjentów z niewydolnością wątroby. Jeśli po kilku miesiącach (np. po 3 mies.) stosowania fenofibratu stężenia lipidów w surowicy nie zmniejszą się wystarczająco, należy rozważyć zastosowanie uzupełniających lub innych metod terapeutycznych. Nie stosować u dzieci <18 lat. Sposób podania. Kapsułki połykać w całości w trakcie posiłku.

Uwagi

Preparat nie wywiera wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Pharmindex