Udar mózgu

Twój mózg przeszedł mikroudar? Obawiasz się kolejnego? A może ktoś twoich bliskich miał udar i zastanawiasz się jak mu pomóc? W tym dziale znajdziesz informacje dotyczące przyczyn udaru mózgu, objawów i pierwszej pomocy, sposobów leczenia oraz niezbędnej rehabilitacji.

Udar mózgu - poznaj przyczyny, objawy, leczenie i metody rehabilitacji

Udar mózgu jest obumarciem jego części w skutek niedokrwienia tkanki mózgowej. Wyróżnia się dwa rodzaje udaru – udar niedokrwienny oraz udar krwotoczny. Niedokrwienny powstaje gdy tętnica, która zaopatruje tkanki w krew zostaje zatkana – najczęściej przyczynia się do tego miażdżyca. Udar krwotoczny spowodowany jest przerwaniem ściany tętnicy mózgowej i wylaniem krwi poza naczynie. W skutek tego dochodzi do zniszczenia okolicznych tkanek nerwowych.

Udar mózgu – przyczyny

Przyczyny udaru decydują o jego rodzaju. Udar niedokrwienny, czyli inaczej zawał mózgu spowodowany jest zatrzymaniem dopływu krwi do organu. Do zatkania tętnicy może doprowadzić zakrzep, który powstał w naczyniach mózgowych lub przemieścił się z innego naczynia wraz z krwioobiegiem. Na zator mózgu mogą mieć wpływ:

Wylew krwi do mózgu spowodowany jest przerwaniem ciągłości naczyń krwionośnych w mózgu. Wynaczyniona krew niszczy tkanki. Do wylewu najczęściej przyczynia się nadciśnienie tętnicze lub inne nieprawidłowości naczyń (np. naczyniaki).

Objawy udaru

Objawy udaru mózgu zależne są od tego jaka część tego organu uległa destrukcji. Jeśli nastąpił lekki udar to objawy są niewielkie, a skutki odwracalne. Jeśli jednak doszło do zniszczenia ważnych dla życia obszarów mózgu to konsekwencje mogą być bardzo poważne.

Objawy udaru to:

  • silny i nagły ból głowy
  • osłabienie mięśni twarzy – opadnięcie jednego z kącików ust
  • nudności i wymioty
  • zawroty głowy
  • problemy z równowagą

Charakterystyczny jest również jednostronne osłabienie mięśni kończyn – prawo lub lewostronne. Mogą wystąpić także zaburzenia mowy, wzroku, czucia, a przy znacznym uszkodzeniu nawet zgon.  

Udar mózgu -  pierwsza pomoc

Udar jest bezpośrednim zagrożeniem życia i wymaga natychmiastowego rozpoznania oraz leczenia. Chorego powinien niezwłocznie trafić do szpitala, dlatego jeśli wystąpią oznaki udaru należy wezwać pogotowie ratunkowe. Do czasu przyjazdu karetki należy monitorować funkcje życiowe, a w razie potrzeby rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową.

Udar mózgu – leczenie

Rodzaj leczenia zależny jest od charakteru udaru, a także czasu jaki upłynął od ujawnienia się pierwszych objawów.

W przypadku, gdy nastąpił udar niedokrwienny, a chory trafił do szpitala w przeciągu trzech godzin wdrażane jest leczenie, które ma na celu rozpuszczenie skrzepliny. Jeśli jednak minęło więcej czasu najprawdopodobniej doszło do nieodwracalnych zmian w mózgu w skutek jego niedotlenienia.

Wylew krwi do mózgu wymaga innego leczenia. W przypadku znacznego wzrostu ciśnienia śródczaszkowego konieczne są zabiegi neurochirurgiczne.

Udar mózgu - rehabilitacja

Niezwykle ważna jest opieka oraz rehabilitacja po udarze mózgu. Na początku pielęgnacja polega na zapobieganiu odleżynom i odpowiednim żywieniu. Gdy tylko stan chorego na to pozwala należy wprowadzić działania mające na celu poprawę samopoczucia oraz sprawność ruchową.

Rehabilitacja polega wdrażaniu zabiegów fizjoterapeutycznych i ćwiczeń, które stopniowo przygotowują chorego do siadania i chodzenia. Pomocne mogą być również laski i chodziki.

W przypadku zaburzeń mowy warto skorzystać z pomocy logopedy. 

Czytaj też: Udar mózgu - najczęstsze błędy w rehabilitacji