Znajdź chorobę

Wszawica (wszy u dzieci) - przyczyny, objawy, leczenie

Wszawica to choroba, która jest wywoływana przez wesz ludzką. Występuje głównie u dzieci ze względu na przebywanie w dużych skupiskach - szkoła, przedszkole oraz poprzez złe nawyki, takie jak: przymierzanie szalików czy pożyczanie grzebienia. Główne objawy choroby to: świąd, pieczenie, obecność na głowie ranek oraz krostek. Jak wygląda leczenie wszawicy?

Wszawica to choroba wywoływana przez owada - wesz ludzką. Podstawą diagnozowania wszawicy jest stwierdzenie na owłosionej skórze głowy lub na odzieży obecności wszy i/lub ich jajeczek (gnid).

Wszawica - kogo dotyka?

Choroba jest szeroko rozpowszechniona na całym świecie. Częściej spotykana jest wśród dzieci niż u osób dorosłych, głównie ze względu na przebywanie w dużych skupiskach np. w szkole, przedszkolu oraz w związku ze zwyczajami pożyczania sobie przez dzieci:

  • szczotek do włosów,
  • grzebieni,
  • szalików,
  • czapek,
  • nie zachowywanie dystansu np. dotykanie się głowami w czasie zabawy.

Wszawica - co to jest?

Wszawica, tak powszechna w poprzednich stuleciach, nadal jest tematem bardzo aktualnym, gdyż mimo wzrostu poziomu życia i poprawy warunków bytowych mieszkańców Europy nadal odnotowuje się przypadki tej choroby.

Do tej pory wszawica łączona była z brudem i brakiem higieny i jest na ogół tematem bardzo wstydliwym. Okazuje się jednak, że problem nie dotyczy wyłącznie osób z tzw. marginesu społecznego, a przypadki wszawicy odnotowywano w elitarnych szkołach w zamożnych krajach Europy i wśród dzieci ogólnie określanych jako zadbane.

Wszawica - przyczyny

Do głównych czynników ryzyka zwiększających prawdopodobieństwo zarażenia się wszawicą należą:

  • przebywanie w zbiorowiskach ludzkich tj. szkoły, przedszkola,
  • złe nawyki związane z pożyczaniem grzebienia, szczotki, przymierzaniem szalików, czapek itp.,
  • umieszczanie odzieży we wspólnej szatni,
  • nie zachowywanie dystansu np. stykanie się głowami przez dzieci w czasie zabawy,
  • przebywanie w jednym gospodarstwie domowym z osobą posiadającą wszy,
  • brak edukacji i ignorowanie objawów choroby u dzieci.

Wszawica - objawy

Objawy choroby wiążą się głównie z reakcją skórną na podprażenie wywołane ukłuciem owada i wstrzyknięciem jego śliny do ranki.

Wszawica objawia się m.in.: :

  • świądem i pieczeniem na skórze w miejscach ukąszenia wszy,
  • obecnością na głowie ranek i strupków,
  • obecnością ropnych krostek powstających w efekcie wtórnych zakażeń bakteryjnych podczas rozdrapywania swędzących ranek,
  • sklejeniem włosów płynem surowiczym sączącym się z miejsc wkłucia wszy,
  • rumieniem na karku,
  • obserwowane mogą być również objawy alergiczne.

Dowiedz się: Co może oznaczać swędzenie skóry?

Wszawica - powikłania

Wszy mogą przenosić wiele różnych bakterii, które wnikają i rozwijają się w ciele owada. Zgniecenie zainfekowanej wszy lub przedostanie się odchodów owada do ranki może doprowadzić do rozwoju u człowieka chorób tj.:

  • dur epidemiczny,
  • gorączka pięciodniowa,
  • dur powrotny.

Wszawica - pasożyt

Wszawica to choroba pasożytnicza, którą wywołuje pasożyt zewnętrzny – wesz ludzka (łac. Pediculus humanus) występująca w dwóch odmianach w obrębie jednego gatunku:

  • wesz głowowa (łac. Pediculus humanus capitis),
  • wesz odzieżowa (łac. Pediculus humanus humanus).

Owad ten pasożytuje wyłącznie na człowieku żywiąc się jego krwią, a poza człowiekiem może przeżyć zaledwie kilka dni.

Wesz - jak wygląda?

Wesz posiada ciało spłaszczone grzbietobrzusznie, barwy brunatnobiałej. Głowa owada jest węższa od tułowia i wyposażona w narząd gębowy ssąco-kłujący. Samica ma około 3-4 mm długości, samiec jest nieco mniejszy.

Wesz odzieżowa jest większa i jaśniejsza od wszy głowowej. Samica składa jaja we włosach lub na odzieży (wzdłuż szwów). Samice posiadają specjalne gruczoły tzw. gruczoły cementowe produkujące wydzielinę mocno przyklejającą jajeczka. Przeciętnie samice składają od 7-10 jaj dziennie, a wciągu swojego życia około 300. Jaja najliczniej występują z tyłu głowy – za uszami i na karku. Wyglądem jaja wszy przypominają łupież, jednak nie dają się łatwo usunąć z włosów.

Larwy wszy mają kolor białawobrązowy i także żywią się krwią. Są one podobne do postaci dorosłych, lecz są znacznie mniejsze.

Wszawica - gdzie występuje?

Jeśli zaobserwuje się u siebie lub któregokolwiek z członków rodziny objawy wszawicy należy niezwłocznie skontrolować skórę głowy i włosy. Trzeba zwrócić szczególną uwagę na skórę i włosy za uszami i na karku – tam najczęściej składane są jaja. Gnidy występują u nasady włosów, są białe i podobne do łupieżu z tą różnicą, że nie daje się ich łatwo usunąć i są wyraźnie przytwierdzone do włosów. Można także zaobserwować dorosłe owady wielkości kilku milimetrów wyglądem podobne do ziarna sezamu.

W przypadku podejrzenia wszawicy należy skontaktować się z lekarzem lub z farmaceutą i rozpocząć leczenie, najlepiej wszystkich domowników równocześnie.

Wszawica - jak można się zarazić?

Wszawicą można zarazić się wyłącznie przez kontakt bezpośredni z osobą chorą (zetknięcie się głowami), tak aby owad mógł przedostać się na włosy drugiej osoby. Nie można natomiast zarazić się tą chorobą na basenie lub poprzez samo przebywanie w pomieszczeniu z osobą, która ma wszy.

Wszawica - leczenie

W leczeniu wszawicy stosuje się różne preparaty dostępne w aptekach bez recepty. Są to środki stosowane na owłosioną skórę głowy w postaci szamponów, płukanek, emulsji, żelów i kremów. Preparaty wmasowuje się w całe włosy, a następnie gęstym grzebieniem wyczesuje się włosy w celu usunięcia gnid. Zabiega należy powtórzyć po upływie 7-10 dni.

W przypadku stwierdzenia wszawicy u jednego z członków rodziny, terapii powinny poddać się wszystkie osoby przebywające we wspólnym gospodarstwie domowym. Ponieważ wszawica na ogół dotyczy dzieci należy zawsze upewnić się, że posiadany preparat może być stosowany u dzieci.

Wesz głowowa nie potrafi przeżyć bez człowieka, dlatego odkażanie domu lub mieszkania nie jest w tym przypadku konieczne. Nie należy także obawiać się, że wesz będzie bytować na zwierzętach domowych, nie trzeba więc sprawdzać sierści czworonogów.

Wszawica - zapobieganie

Aby zapobiec wszawicy należy przede wszystkim:

  • dbać o higienę osobistą tj. codzienne brać prysznic lub kąpiel, myć włosy przynajmniej raz w tygodniu, codziennie zmieniać bieliznę osobistą, zmieniać pościel przynajmniej raz w miesiącu, odkurzać pomieszczenia,
  • profilaktycznie kontrolować włosy i stan skóry dziecka,
  • zwracać uwagę na wszelkie krostki, zadrapania oraz częste drapanie się dziecka, szczególnie jeśli w szkole lub przedszkolu panuje wszawica,
  • wprowadzić w domu zasady nie dzielenia się przedmiotami przeznaczonymi do użytku osobistego tj. grzebienie, szczotki, ręczniki, gumki do włosów, czapki, szaliki, itp.,
  • wpajać dzieciom zasady higieny i zabraniać pożyczania innym wyżej wymienionych przedmiotów.

Bibliografia

  • Kadłubowski R., Kurnatowska A.,Zarys parazytologii lekarskiej,PWL,,Warszawa 1999
  • Niewiadomska K. Pojmańska T., Machnicka B., Czubaj A.,Zarys parazytologii ogólnej.,Wydawnictwo Naukowe PWN.,2001
  • Magdzik W., Naruszewicz-Lesiuk D., Zieliński A.,Choroby zakaźne i pasożytnicze – epidemiologia i profilaktyka,medica Press.,2004
  • Lonc E,Parazytologia w ochronie środowiska i zdrowia.,Volumed,Wrocław 2001