Koronawirus a cukrzyca. Czy SARS-CoV-2 zagraża diabetykom?

Koronawirus stanowi wyjątkowe zagrożenie dla osób chorujących na cukrzycę. Diabetycy mają z reguły znacznie poważniejsze objawy koronawirusa, zdecydowanie wyższa od przeciętnej jest też śmiertelność z powodu wywoływanej przez SARS CoV-2 choroby COVID-19. Dlaczego tak się dzieje? Co z leczeniem cukrzycy w dobie pandemii?
Pacjent z cukrzycą
Źródło: 123RF

Spis treści

Koronawirus niebezpieczny dla diabetyków

Koronawirus typu SARS CoV-2, rozprzestrzeniając się w błyskawicznym tempie na całym świecie, w ciągu niespełna czterech miesięcy doprowadził do zakażenia blisko 1,4 miliona ludzi i śmierci ponad 75 tysięcy osób. Główną przyczyną zgonów jest ciężka niewydolność krążeniowo oddechowa, pojawiająca się w przebiegu koronawirusowej infekcji nazwanej COVID-19.

Schorzenie to, będące ciężką postacią zapalenia płuc, nie występuje u wszystkich pacjentów zainfekowanych SARS CoV-2, a jedynie u kilkunastu procent (w Chinach 81 procent zakażeń było bezobjawowych lub małoobjawowych). Dotychczasowe doświadczenia pozwoliły precyzyjnie określić, kto znajduje się w grupie ryzyka. Należą do niej między innymi pacjenci chorujący na cukrzycę typu 2 i 1. 

Dlaczego SARS  CoV-2 jest tak bardzo niebezpieczny dla diabetyków?

Koronawirus a cukrzyca

Polskie Towarzystwo Diabetologiczne (PTD) w wydanym komunikacie wskazuje dwa podstawowe fakty dotyczące zależności między koronawirusem a cukrzycą.

  • Diabetycy nie są narażeni na zachorowanie z powodu koronawirusa w stopniu większym, aniżeli reszta populacji. Cukrzyca nie jest czynnikiem wpływającym na możliwość samego zakażenia SARS CoV-2.
  • Chorzy na cukrzycę są natomiast w dużo większym stopniu narażeni na ryzyko wystąpienia ciężkich powikłań w przebiegu choroby COVID-19, w tym śmiertelnej niewydolności krążeniowo oddechowej.

Źródło: Oficjalny profil Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków

Reklama

Wpływ cukrzycy na przebieg COVID-19

W świetle wszystkich dotychczas zebranych doświadczeń z wielu krajów, wiadomo że cukrzyca w znacznym stopniu zwiększa ryzyko zaostrzenia przebiegu infekcji wywołanej koronawirusem. Dotyczy to w szczególności osób z nierozpoznanym i nieleczonym schorzeniem bądź niedostateczną kontrolą poziomu cukru.

Mniejsze szanse na przeżycie COVID-19 mają też osoby, u których występują poważne powikłania cukrzycowe – nadciśnienie oraz różnego typu nefropatie, neuropatie itd. Dokładny mechanizm powodujący zwiększoną śmiertelność diabetyków w związku z SARS Cov-2 nie został jeszcze ustalony. Dwie podstawowe hipotezy zakładają, że może to mieć związek z takimi czynnikami, jak:

  • uszkodzenia układu sercowo-naczyniowego i ogólne zmniejszenie wydolności organizmu w wyniku powikłań cukrzycowych;
  • Mechanizm wnikania koronawirusa w organizm ludzki, w pewnym stopniu zbieżny z działaniem niektórych leków na cukrzycę (szczegóły w dalszej części artykułu).

W świetle różnych danych napływających z całego świata w pierwszych tygodniach pandemii, należy podkreślić, że cukrzycę miało od 12 do nawet 30 procent pacjentów, którzy zmarli na koronawirusa.

Cukrzyca typu 1 i 2 a koronawirus

Istnieją dwa podstawowe typy cukrzycy, różniące się patogenezą i przebiegiem:

  • Cukrzyca typu 1, spowodowana niedostatecznym wydzielaniem insuliny przez komórki beta trzustki. Rzadsza (około 10 proc.), ale cięższa w leczeniu.
  • Cukrzyca typu 2, będąca następstwem zmniejszonej wrażliwości organizmu na insulinę, stanowiąca około 90 proc. wszystkich przypadków.

PTD podkreśla, że nie istnieją przesłanki pozwalające stwierdzić, że którykolwiek z wymienionych typów cukrzycy generuje sam w sobie większe ryzyko rozwoju COVID-19. Różnice w przebiegu choroby mogą jednak wynikać z wieku pacjentów. Na cukrzycę typu 1 chorują bowiem zazwyczaj osoby młodsze, zaś typ 2 zazwyczaj występuje u pacjentów po 50 roku życia, w dodatku współwystępując z innymi chorobami, takimi jak miażdżyca, nadciśnienie czy otyłość, co znacznie pogarsza rokowania.

Choroby współistniejące a koronawirus

Jednym z najczęściej używanych obecnie pojęć, przewijającym się w każdym niemal komunikacie dotyczącym odnotowanych zgonów z powodu koronawirusa, jest sfomułowanie „ u pacjenta występowały choroby współistniejące”. Co to dokładnie oznacza? Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) podkreśla, iż zachorować na koronawirusa może każdy, jednak na jej ciężką postać, czyli COVID-19 oraz śmierć w jej wyniku, najbardziej narażone są dwie grupy pacjentów:

  • osoby po 60. roku życia,
  • osoby cierpiące na schorzenia takie jak:
    • cukrzyca ze wszystkimi jej powikłaniami,
    • choroby sercowo-naczyniowe, w tym:
    • przewlekła lub ostra niewydolność oddechowa występująca w przebiegu schorzeń układu oddechowego i krążeniowego.
    • choroby nowotworowe.

Wymienione schorzenia to właśnie choroby współistniejące. Każda z nich, a więc nie tylko cukrzyca, w wydatny sposób zwiększa ryzyko zgonu z powodu koronawirusa.

Leczenie cukrzycy a koronawirus

11 marca 2020 r., w piśmie medycznym The Lancet, opublikowany został artykuł Are patients with hypertension and diabetes mellitus at increased risk for COVID-19 infection?  Jego autorzy, Lei Fang, George Karakiulakis i Michael Roth, wysuwają tezę, że leczenie cukrzycy i nadciśnienia lekami stymulującymi ACE2 zwiększa ryzyko rozwoju ciężkiego i śmiertelnego COVID-19.

Wyjaśniają, że SARS-CoV-2 wiąże się z komórkami ludzkiego organizmu poprzez enzym konwertujący angiotensynę 2, czyli właśnie ACE2. Dla naukowców stanowi to podstawę do stwierdzenia, że zwiększona ekspresja ACE2 u osób leczących cukrzycę sprzyja wystąpieniu najcięższej postaci choroby. Stanowisko to jest bardzo świeże, nie mniej spotkało się z dużym zainteresowaniem i było powszechnie cytowane na całym świecie.

W odpowiedzi na te doniesienia, Polskie Towarzystwo Diabetologiczne, powołując się też na opinię Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (European Society of Cardiology), stwierdza w wydanym 27 marca 2020 komunikacie odnośnie stosowania ACE-inhibitorów i sartanów: W mediach pojawiły się informacje mogące wzbudzić obawy co do stosowania leków z tych grup w okresie infekcji CoV-19 . W świetle dostępnych aktualnych informacji nie ma podstaw do modyfikacji terapii – rezygnacji z leczenia inhibitorem konwertazy lub sartanem.

Czytaj też:

Bibliografia

  • Lei Fang, George Karakiulakis, Michael Roth, Are patients with hypertension and diabetes mellitus at increased risk for COVID-19 infection? https://www.thelancet.com
  • Nowy koronawirus SARS-Cov-2, COVID-19 a Cukrzyca, Polskie Towarzystwo Diabetologiczne, https://cukrzyca.info.pl/
  • Coronavirus disease 2019 (COVID-19) Situation Report – 51, World Health Organization, https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/situation-reports/20200311-sitrep-51-covid-19.pdf?sfvrsn=1ba62e57_4

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

<-- popup -->