Znajdź chorobę

Zespół bezdechu sennego - przyczyny, objawy, leczenie

Zespół bezdechu sennego charakteryzuje się przerwą w oddychaniu przez min. 10 sekund. Głównymi przyczynami są: udar mózgu oraz niewydolność krążenia. Jakie objawy daje choroba oraz jakie badania przeprowadzi specjalista?

Bezdech senny oznacza przerwy w oddychaniu trwające 10 sekund lub dłużej. Z tego powodu płuca nie otrzymują odpowiedniej ilości powietrza, a krew nie jest właściwie zaopatrywana w tlen. Bezdech senny można podzielić na: centralny i obturacyjny.

Obturacyjny bezdech senny jest najczęstszą postacią choroby. Centralny bezdech senny stanowi < 10% przypadków bezdechu sennego. Jest spowodowany uszkodzeniem centralnego systemu nerwowego, a dokładniej ośrodka w mózgu sterującego oddychaniem.

Bezdech senny - przyczyny

Przyczyny, które mogą prowadzić do występowania centralnego bezdechu sennego, to np.:

  • udar mózgu,
  • niewydolność krążenia,
  • guz mózgu,
  • infekcja centralnego systemu nerwowego.

Przyczyny choroby:

  • najczęściej ciężka niewydolność krążenia – tor oddechowy zwany jest oddechem Cheyne'a i Stokesa,
  • uszkodzenie ośrodka oddechowego,
  • uszkodzenie obwodowego układu nerwowego,
  • osłabienie mięśni oddechowych,
  • zaburzenia chemicznej regulacji oddychania.

Obturacyjny bezdech senny - co to jest?

Obturacyjny bezdech senny stanowi najczęstszą przyczynę bezdechu sennego (90%). Jest to choroba, która polega na zablokowaniu przepływu powietrza przez górne drogi oddechowe podczas snu. Doprowadza to do przerw w oddychaniu, zwanych bezdechami, którym towarzyszy spadek utlenowania krwi. Bezdechem nazywana jest przerwa pomiędzy kolejnymi oddechami, która trwa > 10 s. Podczas zasypiania znacznie spada częstość oddychania, fizjologią są też epizody bezdechów. Patologiczny jest dopiero wskaźnik >= 10 bezdechów na godzinę – opis choroby znajduje się w rozdziale pod tytułem „Obturacyjny bezdech senny”.

Jeśli wskaźnik osiąga < 20 bezdechów na godzinę, to nie stanowi zagrożenia życia, natomiast jeśli wskaźnik przekracza 20 bezdechów na  godzinę, to stanowi duże zagrożenie życia chorego.

Bezdech senny - objawy

Objawy charakterystyczne:

  • przerwy w oddychaniu,
  • częste poranne bóle głowy,
  • rzadko: uczucie zmęczenia, znużenia, skłonność do zasypiania w ciągu dnia.

Podłoże choroby stanowi przerwanie lub utrudnienie przewodzenia impulsów nerwowych z ośrodka oddechowego do mięśni oddechowych.

Jeśli cierpisz na częste poranne bóle głowy, a osoby bliskie zauważyły pojawiające się bezdechy podczas snu, należy zgłosić się z dolegliwościami do lekarza.

Bezdech senny - powikłania

Najczęstszym podłożem choroby jest uszkodzenie ośrodka oddechowego w pniu mózgu spowodowane przez guz, udar niedokrwienny lub stwardnienie rozsiane. Podczas snu może dochodzić do niewydolności oddechowej, zwłaszcza gdy choroba dotyczy ośrodka oddechowego lub jest połączona z zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi (szczególnie, gdy dochodzi do porażenia mięśni przepony).

W czasie snu, gdy wyłączona zostaje korowa regulacja oddychania, może dochodzić do:

  • hipowentylacji,
  • hipoksemii,
  • zatrzymania oddechu,
  • nawet śmierci.

Bardzo ważne jest zdiagnozowanie pochodzenia choroby – czy jest to obturacyjny czy centralny bezdech senny.

Bezdech senny - skala senności

Skala Senności Epworth (Epworth Sleepiness Scale)

W skali od 0-3 należy określić swoją tendencję do zasypiania lub zapadania w drzemkę w wymienionych sytuacjach, w przeciwieństwie do towarzyszącego tylko odczucia zmęczenia:

0 – bez tendencji do drzemki

1 – niewielka tendencja do drzemki

2 – umiarkowana tendencja do drzemki

3 – duża tendencja do drzemki

Sytuacja Szansa zapadnięcia
w drzemkę
siedzenie i czytanie  
oglądanie telewizji  
bierne siedzenie w miejscu publicznym (teatr/spotkanie towarzyskie)  
jazda samochodem jako pasażer przez godzinę bez przerwy  
popołudniowy odpoczynek w pozycji leżącej  
siedzenie i rozmowa z kimś  
siedzenie po obiedzie bez popijania alkoholem  
prowadzenie samochodu jako kierowca, zatrzymanie się na kilka minut z powodu korków ulicznych  

 

SUMA:

Wynik określający poziom senności:

1-6 – oznacza właściwą ilość snu

7-8 – oznacza przeciętny wynik

9 i więcej – zgłoś się do lekarza z powodu zaburzeń snu.

Zespół bezdechu sennego - badania

Badanie fizykalne

Lekarz badając chorego będzie poszukiwać anomalii mogących prowadzić do obturacyjnego bezdechu sennego, a zatem chorób górnych dróg oddechowych. Ponadto może stwierdzić nadciśnienie tętnicze.

BMI (Body Mass Index), Indeks masy ciała, jest to wskaźnik pozwalający stwierdzić otyłość.

BMI = waga ciała/ [wzrost w m]2

> 40 otyłość III stopnia

35 – 39,9 otyłość II stopnia

BMI >30 – otyłość 30 – 34,9 otyłość I stopnia

BMI 25-29,9 nadwaga

BMI 18,5-24,9 norma

BMI < 18,5 niedowaga.

Badanie snu

Badanie polega na rejestracji różnych parametrów podczas snu, ocenia się czynność oddechową, szmery oddechowe, przepływ powietrza przez nos i usta, częstość pracy serca, wysycenie krwi tlenem, czynność elektryczną mózgu, ruchy gałek ocznych, napięcie mięśni. Badanie wykonuje się w warunkach ambulatoryjnych lub w pracowni badania snu.

Inne badania

Morfologia krwi

Morfologia krwi: ocena liczby erytrocytów – za wysoki poziom może oznaczać przewlekły stan niedotlenienia związany z obturacyjnym bezdechem sennym.

Badanie poziomu TSH

Badanie poziomu TSH: zbyt wysoki poziom pozwala wstępnie rozpoznać niedoczynność tarczycy.

Tomografia komputerowa głowy

Tomografia komputerowa głowy: badanie to pozwala na uzyskanie warstwowych zdjęć głowy. Diagnozowanie centralnego bezdechu sennego: badanie pozwala uwidocznić guz mózgu.

Obturacyjny bezdech senny - diagnostyka

Badanie pozwalające wykryć deformacje lub zmiany anatomiczne w czaszce lub tkankach dróg oddechowych, które mogą być przyczyną obturacji dróg oddechowych. W uzyskanych obrazach można dokładnie ocenić wielkość struktur anatomicznych w obrębie głowy i szyi: zwraca się uwagę na język, tkanki miękkie szyi. Badanie pozwala również na lokalizację najwęższego odcinka dróg oddechowych.

Podobnie jak RTG wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie. Aby wykonać tego typu obrazy lampa rentgenowska oraz kaseta z kliszą rentgenowska są w zsynchronizowanym ruchu, podczas gdy pacjent pozostaje nieruchomy.

Opis badania: Tomograf komputerowy składa się ze stołu na którym układany jest pacjent, obręczy (w której znajduje się lampa rentgenowska oraz detektory promieniowania) oraz konsoli, programującej badanie. Wspomniana obręcz jest dużej średnicy i stosunkowo małej szerokości, dlatego osoby obawiające się małych przestrzeni nie powinny się czuć zaniepokojone.

Pacjent proszony jest o ułożenie się na stole, który podczas badania będzie przesuwał się w kierunku wnętrza obręczy. Podczas badania pacjent jest instruowany o sposobie zachowania się.

Przed badaniem należy zgłosić: ostatnio wykonywane zdjęcia rentgenowskie oraz w przypadku kobiet – ciążę. U kobiet będących w drugiej połowie cyklu miesiączkowego (po owulacji), u których zaistniała możliwość zapłodnienia, badanie nie powinno być wykonywane.

Fiberolaryngoskopia

Badanie polega na wprowadzeniu przez nos pacjenta cienkiego endoskopu zakończonego kamerą i źródłem światła. Badanie fiberolaryngoskopem pozwala ocenić budowę tkanek miękkich gardła i krtani oraz drożność dróg oddechowych.

RTG głowy

Jest to badanie szybkie, niedrogie, niebolesne. Podczas badania wykorzystuje się promienie rentgenowskie. Wysyłane przez lampę promieniowanie X jest pochłaniane przez tkanki badanego i rzutowane na prostopadłą płaszczyznę z detektorem tych promieni.

Opis badania: Badania nie należy się obawiać, jest bezbolesne i szybkie. Technik ustawia pacjenta odpowiednio, następnie wychodzi do sąsiedniego pomieszczenia. Podczas gdy pacjent pozostaje nieruchomy, następuje naświetlanie głowy promieniami rentgenowskimi, które są rzutowane na kliszę rentgenowską. Badanie pozwala ocenić anatomię kości budujących czaszkę i wykryć ewentualne anomalie.

Przed badaniem należy zgłosić: ostatnio wykonywane zdjęcia rentgenowskie oraz w przypadku kobiet – ciążę. U kobiet będących w drugiej połowie cyklu miesiączkowego (po owulacji), u których zaistniała możliwość zapłodnienia, badanie nie powinno być wykonywane.

EKG (elektrokardiografia)

Badanie, które pozwala na ocenę powikłań sercowych obturacyjnego bezdechu sennego. Badanie elektrokardiograficzne polega na rejestracji i zapisie zmian potencjałów elektrycznych podczas pracy serca. Pozwala na wykrycie choroby niedokrwiennej serca, kardiomiopatii przerostowej, zaburzeń rytmu serca.

Podczas snu należy stosować oddech wspomagany.

Bibliografia

  • Szczeklik A.,Choroby wewnętrzne, wyd.1.,Medycyna Praktyczna,Kraków, 2006
  • Stachura J., Domagała W.,Patologia znaczy słowo o chorobie, wyd.1.,Polska Akademia Umiejętności,Kraków, 2005
  • Herold G. i współautorzy,Medycyna wewnętrzna, repetytorium dla studentów medycyny i lekarzy. Wyd. 4.,Wydawnictwo Lekarskie PZWL,Warszawa, 2005
  • Kenneth W. Lindsay, Ian Bone,Neurology and Neurosurgery Ilustrated,Churchill Livingstone,1997
  • Warlow Ch.,Neurologia,Wydawnictwo Lekarskie PZWL,
Pytanie: Przy zakupie których produktów wybierasz opcję dostawy do domu?

  Produkty spożywcze (zdrową żywność, codzienne zakupy)

  Ubrania (ze sklepów internetowych lub aukcji)

  Kosmetyki (z internetowych drogerii)

  Książki, płyty, bilety (związane z życiem kulturalnym)

  Produkty, o które wstydzę się poprosić będąc w sklepie (np. środki chłonne)

Patronem sondy jest HARTMANN