Znajdź lek

Pantoprazol Krka

Działanie

Inhibitor pompy protonowej. Pantoprazol jest podstawionym benzoimidazolem, który hamuje wydzielanie kwasu solnego w żołądku poprzez swoiste blokowanie pompy protonowej komórek okładzinowych. W kwaśnym środowisku, w świetle kanalików komórek okładzinowych, pantoprazol jest przekształcany do postaci czynnej, gdzie hamuje enzym H+, K+-ATPazę, tj. ostatni etap wytwarzania kwasu solnego w żołądku. Hamowanie to jest zależne od dawki i wpływa zarówno na podstawowe, jak i stymulowane wydzielanie kwasu. U większości pacjentów, ustąpienie objawów następuje w ciągu 2 tyg. Leczenie pantoprazolem zwiększa ilość gastryny proporcjonalnie do zmniejszenia kwaśności soku żołądkowego. Zwiększenie wydzielania gastryny jest odwracalne. Pantoprazol może wpływać na wydzielanie kwasu solnego niezależnie od stymulacji przez inne substancje (acetylocholinę, histaminę, gastrynę). Lek szybko wchłania się z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w surowicy występuje ok. 2-2,5 h po podaniu. Biodostępność bezwzględna wynosi ok. 77%. Jednoczesne przyjmowanie pokarmu nie wpływa na biodostępność, ale zwiększa zmienność opóźnienia działania leku. Pantoprazol wiąże się z białkami osocza w ok. 98%. Metabolizowany jest prawie wyłącznie w wątrobie. Głównym szlakiem metabolicznym jest demetylacja przez CYP2C19, po której następuje sprzęganie z siarczanem; inne szlaki metaboliczne obejmują utlenianie z udziałem CYP3A4. T0,5 w fazie eliminacji wynosi ok. 1 h. Metabolity pantoprazolu są wydalane przede wszystkim przez nerki (ok. 80%), reszta wydalana jest z kałem. Głównym metabolitem zarówno w osoczu, jak i w moczu jest demetylopantoprazol, który jest sprzęgany z siarczanem. T0,5 głównego metabolitu wynosi ok. 1,5 h.

Wskazania

Tabl. dojelitowe 20 mg. Dorośli i młodzież w wielu 12 lat i starsza: objawowa choroba refluksowa przełyku; długotrwałe leczenie i zapobieganie nawrotom refluksowego zapalenia przełyku. Dorośli: zapobieganie owrzodzeniom żołądkowo-jelitowym spowodowanym przez nieselektywne NLPZ u pacjentów z grupy ryzyka, wymagających stałego leczenia NLPZ. Tabl. dojelitowe 40 mg. Dorośli i młodzież w wieku 12 lat i starsza: refluksowe zapalenie przełyku. Dorośli: eradykacja Helicobacter pylori w skojarzeniu z odpowiednią antybiotykoterapią u pacjentów z chorobą wrzodową wywołaną H. pylori; zespół Zollingera-Ellisona oraz inne stany chorobowe związane z nadmiernym wydzielaniem kwasu.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną, podstawione benzoimidazole, sorbitol, na którąkolwiek substancję pomocniczą.

Środki ostrożności

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby należy regularnie kontrolować aktywność enzymów wątrobowych podczas leczenia pantoprazolem, w szczególności podczas długotrwałego stosowania. W przypadku zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych, leczenie należy przerwać. Stosowanie tabl. 20 mg jako środka zapobiegającego owrzodzeniom żołądka i dwunastnicy wywoływanym przez NLPZ powinno być ograniczone do pacjentów, którzy wymagają stałego leczenia NLPZ oraz występuje u nich większe ryzyko rozwoju powikłań żołądkowo-jelitowych. W razie wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów (np. niezamierzona znaczna utrata masy ciała, nawracające wymioty, zaburzenia połykania, krwiste wymioty, niedokrwistość lub smoliste stolce) oraz przy podejrzeniu lub stwierdzeniu owrzodzeń żołądka, należy wykluczyć ich podłoże nowotworowe, gdyż leczenie pantoprazolem może złagodzić objawy choroby nowotworowej i opóźnić jej rozpoznanie; jeśli objawy utrzymują się mimo prawidłowego leczenia, należy rozważyć wykonanie dalszych badań. Nie zaleca się podawania atazanawiru jednocześnie z inhibitorami pompy protonowej. Jeżeli takie leczenie skojarzone jest konieczne, zaleca się prowadzenie dokładnej kontroli klinicznej (np. wiremia) wraz ze zwiększeniem dawki atazanawiru do 400 mg podawanego ze 100 mg rytonawiru; nie należy przekraczać dawki 20 mg pantoprazolu na dobę. U pacjentów z zespołem Zollingera-Ellisona i innymi stanami chorobowymi związanymi z nadmiernym wydzielaniem kwasu wymagającymi długotrwałego leczenia, pantoprazol, podobnie jak wszystkie leki hamujące wytwarzanie kwasu, może zmniejszać wchłanianie witaminy B12 w następstwie hipo- lub achlorhydrii. Należy to brać pod uwagę u pacjentów ze zmniejszonymi zapasami organizmu lub czynnikami ryzyka zmniejszenia wchłaniania witaminy B12 w przypadku długotrwałego leczenia lub, jeśli wystąpią odpowiednie objawy kliniczne. W przypadku długotrwałego leczenia, w szczególności, dłuższego niż 1 rok, pacjenci powinni być objęci regularnym nadzorem lekarza. Leczenie preparatem może prowadzić do nieznacznie większego ryzyka zakażeń żołądkowo-jelitowych wywołanych przez bakterie, takie jak Salmonella, Campylobacter i C. difficile. Ze względu na ryzyko wystąpienia hipomagnezemii u pacjentów, u których przewidziana jest długotrwała terapia inhibitorem pompy protonowej lub u pacjentów, którzy będą przyjmowali lek z digoksyną lub lekami, które mogą wywoływać hipomagnezemię (np. diuretyki), należy rozważyć oznaczenie stężenia magnezu przed rozpoczęciem leczenia inhibitorem pompy protonowej oraz okresowo w trakcie leczenia. Inhibitory pompy protonowej, szczególnie stosowane w dużych dawkach oraz w długotrwałej terapii (powyżej 1 roku), mogą nieznacznie zwiększać ryzyko występowania złamań kości biodrowej, kości nadgarstka i kręgosłupa, szczególnie u osób w podeszłym wieku lub u pacjentów z innymi czynnikami ryzyka. Inhibitory pompy protonowej mogą zwiększać ogólne ryzyko złamań na poziomie 10-40%. Pacjenci z ryzykiem wystąpienia osteoporozy powinni otrzymać opiekę zgodnie z obecnymi wytycznymi klinicznymi oraz powinni przyjmować odpowiednią dawkę witaminy D oraz wapnia. Preparat nie jest zalecany do stosowania u dzieci poniżej 12 lat z powodu ograniczonych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania i skuteczności w tej grupie wiekowej. Preparat zawiera sorbitol - nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy.

Ciąża i laktacja

Preparatu nie należy stosować w okresie ciąży, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne. Pantoprazol przenika do mleka kobiet karmiących piersią - decyzja dotycząca kontynuowania lub przerwania karmienia piersią czy też kontynuowania lub przerwania leczenia preparatem powinna być podjęta, biorąc pod uwagę korzyści wynikające z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści wynikające z leczenia dla kobiety.

Działania niepożądane

Niezbyt często: zaburzenia snu, ból i zawroty głowy, biegunka, nudności, wymioty, uczucie pełności w jamie brzusznej, wzdęcia, zaparcia, suchość w jamie ustnej, ból i dyskomfort w jamie brzusznej, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych (aminotransferaz, γ-GT), wysypka, wykwity skórne, świąd, złamanie szyjki kości udowej, nadgarstka lub kręgosłupa, osłabienie, zmęczenie, złe samopoczucie. Rzadko: agranulocytoza, nadwrażliwość (w tym reakcje anafilaktyczne i wstrząs anafilaktyczny), hiperlipidemia (zwiększone stężenie triglicerydów i cholesterolu), zmiana masy ciała, depresja (i jej zaostrzenia), zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, niewyraźne widzenie, zwiększenie stężenia bilirubiny, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, ból stawów, ból mięśni, ginekomastia; podwyższona temperatura ciała, obrzęk obwodowy. Bardzo rzadko: małopłytkowość, leukopenia, pancytopenia, dezorientacja (i jej zaostrzenia). Częstość nieznana: hiponatremia, hipomagnezemia, hipokalcemia związana z hipomagnezemią, hipokaliemia, omamy, splątanie (szczególnie u pacjentów wrażliwych, jak również nasilenie tych objawów w przypadku wcześniejszego ich występowania), parestezje, uszkodzenie hepatocytów, żółtaczka, niewydolność wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella, rumień wielopostaciowy, nadwrażliwość na światło, kurcze mięśni związane z zaburzeniami elektrolitów, śródmiąższowe zapalenie nerek (z możliwym rozwojem do niewydolności nerek).

Interakcje

Preparat może zmniejszać wchłanianie leków, których biodostępność zależy od pH soku żołądkowego (np. ketokonazol, itrakonazol, posakonazol, erlotynib). Jednoczesne podawanie inhibitorów pompy protonowej oraz atazanawiru i innych leków stosowanych w zakażeniach HIV, których wchłanianie zależy od pH, może powodować znaczne zmniejszenie biodostępności leków stosowanych w zakażeniach HIV i może wpływać na skuteczność tych leków. Dlatego nie zaleca się jednoczesnego podawania inhibitorów pompy protonowej i atazanawiru. U pacjentów leczonych lekami przeciwzakrzepowymi pochodnymi kumaryny (np. fenprokumon lub wafaryna) zaleca się kontrolę czasu protrombinowego i (lub) INR po rozpoczęciu, zakończeniu lub podczas nieregularnego stosowania pantoprazolu. U niektórych pacjentów przyjmujących jednocześnie duże dawki metotreksatu (np. 300 mg) i inhibitory pompy protonowej obserwowano zwiększenie stężenia metrotrekastu. Dlatego też w przypadku stosowania dużych dawek metorteksatu, np. w leczeniu raka lub łuszczycy, można rozważyć okresowe odstawienie pantoprazolu. Głównym szlakiem metabolicznym leku jest demetylacja przy udziale CYP2C19; a inne szlaki metaboliczne obejmują utlenianie z udziałem CYP3A4. Nie wykazano klinicznie istotnych interakci z lekami metabolizowanymi z lekami metabolizowanymi tymi samymi szlakami metabolicznymi (karbamazepina, diazepam, glibenklamid, nifedypina i doustne środki antykoncepcyjne zawierające lewonorgestrel i etynyloestradiol). Pantoprazol nie wpływa na metabolizm substancji czynnych metabolizowanych z udziałem CYP1A2 (np. kofeina, teofilina), CYP2C9 (np. piroksykam, diklofenak, naproksen), CYP2D6 (np. metoprolol), CYP2E1 (np. etanol) ani nie zmienia zależnego od p-glikoproteiny wchłaniania digoksyny. Nie stwierdzono interakcji z jednocześnie stosowanymi lekami zobojętniającymi sok żołądkowy. Nie stwierdzono klinicznie istotnych interakcji z antybiotykami (klarytromycyna, metronidazol, amoksycylina).

Dawkowanie

Doustnie. Tabl. dojelitowe 20 mg. Dorośli i młodzież ≥12 lat. Objawowa choroba refluksowa przełyku: zalecana dawka wynosi 20 mg raz na dobę, objawy zwykle ustępują w ciągu 2-4 tyg. Jeżeli leczenie nie jest wystarczające, ustąpienie objawów następuje zazwyczaj w ciągu kolejnych 4 tyg. Po ustąpieniu objawów, nawracające objawy można kontrolować wykorzystując schemat stosowania leku doraźnie w dawce 20 mg raz na dobę, w razie konieczności ("na żądanie"). Zamianę na terapię stałą można rozważyć w przypadku braku dostatecznej kontroli objawów przy leczeniu "na żądanie". Długotrwałe leczenie i zapobieganie nawrotom refluksowego zapalenia przełyku: zalecana dawka podtrzymująca to 20 mg raz na dobę. Jeśli nastąpi nawrót choroby dawkę można zwiększyć do 40 mg na dobę (w tym przypadku zalecane jest stosowanie tabl. dojelitowych 40 mg). Po wyleczeniu nawrotu dawkę można zmniejszyć ponownie do 20 mg na dobę. Dorośli. Zapobieganie owrzodzeniom żołądka i dwunastnicy wywołanym przez NLPZ u pacjentów z grupy ryzyka, wymagających stałego leczenia NLPZ: zalecana dawka wynosi 20 mg raz na dobę. Tabl. dojelitowe 40 mg. Dorośli i młodzież ≥12 lat. Refluksowe zapalenie przełyku: 40 mg raz na dobę. W indywidualnych przypadkach dawka może być podwojona do 80 mg na dobę szczególnie, gdy brak odpowiedzi na inne leczenie. Wyleczenie refluksowego zapalenia przełyku wymaga zazwyczaj okresu 4 tyg. Jeżeli nie jest on wystarczający, wyleczenie uzyskuje się zazwyczaj w ciągu kolejnych 4 tyg. Dorośli. Eradykacja Helicobacter pylori w skojarzeniu z odpowiednimi antybiotykami. U pacjentów z chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy z dodatnim wynikiem testu na obecność H. pylori, eradykację bakterii należy przeprowadzić z zastosowaniem terapii skojarzonej. Należy brać pod uwagę oficjalne lokalne wytyczne dotyczące oporności bakterii oraz przepisywania leków przeciwbakteryjnych. W zależności od rodzaju oporności zaleca się następujące schematy leczenia skojarzonego w celu eradykacji H. pylori: a) 40 mg pantoprazolu 2 razy na dobę + 1000 mg amoksycyliny 2 razy na dobę + 500 mg klarytromycyny 2 razy na dobę; b) 40 mg pantoprazolu 2 razy na dobę + 400-500 mg metronidazolu (lub 500 mg tynidazolu) 2 razy na dobę + 250-500 mg klarytromycyny 2 razy na dobę; c) 40 mg pantoprazolu 2 razy na dobę + 1000 mg amoksycyliny 2 razy na dobę + 400-500 mg metronidazolu (lub 500 mg tynidazolu) 2 razy na dobę. W leczeniu skojarzonym w celu eradykacji H. pylori, drugą tabletkę preparatu należy przyjąć 1 h przed wieczornym posiłkiem. Leczenie skojarzone jest stosowane zazwyczaj przez 7 dni i może być przedłużone o kolejne 7 dni, do całkowitego czasu trwania leczenia maksymalnie do 2 tyg. Jeśli w celu upewnienia się, że owrzodzenia zostały wyleczone wskazane jest dalsze leczenie pantoprazolem, należy uwzględnić zalecenia dotyczące dawkowania w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy.
Jeżeli leczenie skojarzone nie jest konieczne np. gdy w teście na H. pylori uzyskano ujemny wynik, zaleca się następujące dawkowanie preparatu w monoterapii. Choroba wrzodowa żołądka: 40 mg na dobę. W indywidualnych przypadkach dawka może być podwojona (zwiększona do 80 mg na dobę) szczególnie, gdy nie ma odpowiedzi na inne leczenie. Wyleczenie wrzodów żołądka wymaga zazwyczaj okresu 4 tyg. Jeżeli nie jest on wystarczający, wyleczenie uzyskuje się zazwyczaj w ciągu kolejnych 4 tyg. Choroba wrzodowa dwunastnicy: 40 mg na dobę. W indywidualnych przypadkach dawka może być podwojona (zwiększona do 80 mg na dobę) szczególnie, gdy nie ma reakcji na inne leczenie. Wyleczenie wrzodów dwunastnicy następuje zazwyczaj w ciągu 2 tyg. Jeżeli nie jest wystarczający 2-tyg. okres, wyleczenie uzyskuje się, prawie we wszystkich przypadkach, w ciągu kolejnych 2 tyg. Zespół Zollingera-Ellisona i inne choroby przebiegające z nadmiernym wydzielaniem kwasu: dawka początkowa wynosi 80 mg na dobę. Następnie, dawkowanie można zwiększyć lub zmniejszyć w zależności od potrzeby, wykorzystując pomiary wydzielania kwasu żołądkowego jako wskaźnik. W przypadku dawek większych niż 80 mg na dobę, dawkę taką należy podzielić i podawać 2 razy na dobę. Okresowe zwiększenie dawki powyżej 160 mg pantoprazolu jest możliwe, ale nie powinno być stosowane dłużej niż jest to konieczne do uzyskania odpowiedniej kontroli wydzielania kwasu. Czas trwania leczenia w przypadku zespołu Zollingera-Ellisona i innych stanów chorobowych przebiegających z nadmiernym wydzielaniem kwasu nie jest ograniczony i powinien być dostosowany do potrzeb klinicznych.
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz u pacjentów w podeszłym wieku nie jest konieczna zmiana dawki. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby nie należy stosować dawki większej niż 20 mg. Preparatu nie wolno stosować w leczeniu skojarzonym w celu eradykacji H.pylori u pacjentów z umiarkowanymi do ciężkich zaburzeniami czynności wątroby oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności leczenia skojarzonego w tej grupie pacjentów.
Tabletki należy przyjmować 1 h przed posiłkiem, połykając w całości i popijając wodą. Tabletek nie należy żuć ani kruszyć.

Uwagi

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych takich, jak zawroty głowy i zaburzenia widzenia, nie należy prowadzić pojazdów mechanicznych ani obsługiwać urządzeń mechanicznych.

Pharmindex