Znajdź lek

Ursopol

Działanie

Kwas ursodeoksycholowy jest naturalnym kwasem żółciowym, występującym w niewielkich ilościach w ludzkiej żółci. Zmniejsza wchłanianie, wytwarzanie oraz wydzielanie cholesterolu z żółcią. Prawdopodobnie na skutek rozpraszania cholesterolu i tworzenia ciekłych kryształów dochodzi do stopniowego rozpuszczania złogów cholesterolowych. Działanie kwasu ursodeoksycholowego w chorobach wątroby i dróg żółciowych polega na zastępowaniu lipofilnych, detergentopodobnych, toksycznych kwasów żółciowych przez hydrofilny i nietoksyczny kwas ursodeoksycholowy o właściwościach cytoprotekcyjnych, na poprawie czynności wydzielniczej hepatocytów oraz na regulowaniu procesów immunologicznych. Po podaniu doustnym jest szybko wchłaniany w jelicie czczym i górnym odcinku jelita krętego (transport bierny) oraz w odcinku dalszym jelita krętego (transport czynny). Wchłonięciu ulega 60-80% podanej dawki. Wchłonięty kwas ursodeoksycholowy jest niemal w całości sprzęgany w wątrobie z aminokwasami, glicyną i tauryną, a następnie wydzielany do żółci. Około 60% kwasu ursodeoksycholowego jest metabolizowane w trakcie pierwszego przejścia przez wątrobę. Część kwasu ursodeoksycholowego jest rozkładana przez bakterie jelitowe do kwasu 7-ketolitocholowego i kwasu litocholowego. Kwas litocholowy wchłania się z przewodu pokarmowego w bardzo małym stopniu. Po wchłonięciu ulega detoksykacji poprzez sprzęganie z kwasem siarkowym w wątrobie, a następnie jest wydzielany do żółci i ostatecznie wydalany z kałem.

Wskazania

Rozpuszczanie cholesterolowych kamieni żółciowych o średnicy nie przekraczającej 15 mm, przepuszczalnych dla promieni rentgenowskich, u pacjentów, u których pomimo obecności kamieni czynność pęcherzyka żółciowego jest zachowana. Leczenie objawowe pierwotnej marskości żółciowej wątroby, pod warunkiem, że nie występuje niewyrównana marskość wątroby.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na składniki preparatu. Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych. Niedrożność przewodu żółciowego wspólnego lub przewodu pęcherzykowego. Obecność zwapnień w obrębie złogów. Zwapniałe kamienie żółciowe nieprzepuszczalne dla promieni rentgenowskich. Zaburzenia czynności skurczowej pęcherzyka żółciowego. Częste wstępowanie kolki żółciowej. Leku nie należy stosować, jeśli pęcherzyk żółciowy jest niewidoczny na zdjęciu rentgenowskim.

Środki ostrożności

Należy kontrolować parametry czynnościowe wątroby: AspAT, AlAT, GGT co 4 tyg. przez pierwsze 3 mies., a następnie co 3 mies. w surowicy krwi. Po 6-10 mies. od rozpoczęcia leczenia (zależnie od średnicy złogów) należy również wykonać badanie radiologiczne pęcherzyka żółciowego (cholecystografię doustną) - ułatwi to ocenę skuteczności leczenia i wczesne wykrycie zwapnień w obrębie złogów żółciowych. Zdjęcia radiologiczne (przeglądowe i po podaniu kontrastu) należy wykonać zarówno w pozycji stojącej, jak i leżącej (monitorowanie ultrasonograficzne). U pacjentek przyjmujących preparat należy stosować skuteczne, niehormonalne metody antykoncepcyjne, ponieważ doustne hormonalne środki antykoncepcyjne mogą nasilać kamicę żółciową. W leczeniu pierwotnej marskości żółciowej wątroby w zaawansowanym stadium bardzo rzadko obserwowano dekompensację marskości wątroby, która ulegała częściowej regresji po przerwaniu leczenia. U pacjentów z PBC, w rzadkich przypadkach objawy kliniczne, takie jak np. świąd, mogą ulec nasileniu w początkowej fazie leczenia. W takim przypadku należy zmniejszyć dawkę, a następnie stopniowo ją zwiększać. W razie wystąpienia biegunki dawkę należy zmniejszyć, a w przypadku uporczywej biegunki leczenie należy przerwać. Ze względu na zawartość azorubiny lek może powodować reakcje alergiczne. Preparat w dawce 150 mg zawiera laktozę jednowodną i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lappa) lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Nie stosować u dzieci.

Ciąża i laktacja

Brak wystarczających danych dotyczących stosowania leku u kobiet w ciąży. Preparatu nie należy stosować w I trymestrze ciąży. Przed rozpoczęciem stosowania należy sprawdzić czy pacjentka nie jest w ciąży. Kobiety w wieku rozrodczym przyjmujące lek powinny stosować skuteczne metody zapobiegania ciąży. Brak wystarczających danych dotyczących przenikania kwasu ursodeoksycholowego do mleka. Preparatu nie należy stosować w okresie karmienia piersią.

Działania niepożądane

Często: jasne stolce, biegunka. Bardzo rzadko: zwapnienie kamieni żółciowych, pokrzywka. Bardzo rzadko u pacjentów z pierwotną marskością żółciową występował silny ból w prawym górnym kwadrancie brzucha oraz nasilenie objawów choroby wątroby, które częściowo ustępowały po zaprzestaniu terapii.

Interakcje

Kolestyramina, kolestypol oraz leki zobojętniające kwas solny zawierające wodorotlenek glinu i trójkrzemian magnezu wiążą kwas ursodeoksycholowy w przewodzie pokarmowym i zmniejszają jego wchłanianie (lek należy przyjmować nie wcześniej, niż 2 h przed lub 2 h po zastosowaniu tych leków). Kwas ursodeoksycholowy może nasilać wchłanianie cyklosporyny z przewodu pokarmowego (u pacjentów przyjmujących cyklosporynę należy kontrolować jej stężenie we krwi, a w razie konieczności zmniejszyć jej dawkę). Kwas ursodeoksycholowy może zmniejszać wchłanianie cyprofloksacyny. Zmniejsza również maksymalne stężenia nitrendypiny w osoczu krwi (Cmax) oraz pole pod krzywą zależności stężenia nifedypiny w osoczu do czasu (AUC). Opisano przypadek zmniejszenia działania terapeutycznego dapsonu u pacjenta przyjmującego jednocześnie kwas ursodeoksycholowy. Na podstawie wpływu, jaki kwas ursodeoksycholowy wywiera na właściwości farmakokinetyczne nitrendypiny i na działanie dapsonu oraz w oparciu o wyniki badań in vitro można przypuszczać, że kwas ten indukuje izoenzym 3A4 cytochromu P450, metabolizujący leki. Należy zachować ostrożność stosując jednocześnie leki metabolizowane z udziałem tego enzymu, a w razie potrzeby, skorygować ich dawki. Hormony estrogenowe oraz leki zmniejszające stężenie cholesterolu we krwi, takie jak klofibrat, nasilają wydzielanie cholesterolu z wątroby i w ten sposób mogą powodować wystąpienie kamicy żółciowej, co jest działaniem przeciwnym do działania kwasu ursodeoksycholowego stosowanego w celu rozpuszczania kamieni żółciowych.

Dawkowanie

Doustnie. Dorośli. Dawkowanie ustala się indywidualnie dla każdego pacjenta. Kamica żółciowa: zazwyczaj 8 - 10 mg/kg masy ciała na dobę w 2-3 dawkach podzielonych w trakcie posiłków (np.: dla pacjenta ważącego 75 kg dawka wynosi 2 kaps. po 150 mg lub 1 kaps. 300 mg 2 razy na dobę). U otyłych pacjentów dawkę zwiększa się do 15 mg/kg masy ciała na dobę. Leczenie jest długotrwałe i zwykle trwa od 6 mies. do 2 lat, w zależności od rozmiarów i składu kamieni. Zaleca się kontynuowanie leczenia przez co najmniej 3 mies. po radiologicznie lub ultrasonograficznie potwierdzonym rozpuszczeniu kamieni. Pierwotna żółciowa marskość wątroby: zazwyczaj 13 - 15 mg/kg masy ciała na dobę w 2-3 dawkach podzielonych przez okres od 1-2 lat (np.: dla pacjenta ważącego 75 kg dawka wynosi 7 kaps. po 150 mg na dobę, tj. 2 kaps. rano, 2 kaps. w południe i 3 kaps. wieczorem). Można też stosować kapsułki zawierające większą dawkę kwasu ursodeoksycholowego. Sposób podania. Kapsułki należy przyjmować w całości, w czasie posiłków, z niewielką ilością płynu.

Uwagi

Pharmindex