Krtań człowieka - budowa i funkcje

Krtań należy do układu oddechowego człowieka. Budowa krtani obejmuje chrząstki: chrząstka tarczowata, pierścieniowata, nalewkowate, różkowate, klinowate i nagłośniowe. Sprawdź, jakie funkcje ma krtań.


Reklama

Spis treści

Budowa krtani

Krtań (larynx) to część układu oddechowego człowieka. Krtań jest położona w obrębie szyi na wysokości od IV do VII kręgu szyjnego, pomiędzy nasadą języka, kością gnykowa a tchawicą.

Szkielet krtani tworzą chrząstki:

  • tarczowata (cartilago thyroidea),
  • pierścieniowata (cartilagio cricoidea),
  • nalewkowate (cartilagines arytenoideae),
  • różkowate (cartilagines corniculatae),
  • klinowate (cartilagines cuneiformes),
  • chrząstka nagłośniowa (cartilago epiglottica).

Chrząstka tarczowata

Chrząstka tarczowata (cartilago thyroidea) składa się z dwóch symetrycznych płytek łączących się ze sobą tworząc kąt otwarty ku tyłowi. Kąt ten jest u kobiet rozwarty a prosty lub ostry u mężczyzn. Chrząstka tarczowata razem z kością gnykową (os hyoideum) połączone są błoną tarczowo-gnykową (membrana thyrohyoidea), która wzmocniona jest włóknami sprężystymi tworzącymi więzadło tarczowo-gnykowe (ligamentum thyrohyoideum). U mężczyzn chrząstka tarczowata (cartilago thyroidea), widoczna jest na szyi w postaci wyniosłości krtaniowej (prominentia laryngea) potocznie zwanej „jabłkiem Adama”.

Najniżej położoną chrząstką krtani jest chrząstka pierścieniowata. Jest mniejsza, ale grubsza i mocniejsza od chrząstki tarczowatej. Połączona jest z chrząstką tarczowatą za pomocą więzadła pierścieniowo- tarczowego (ligamentum cricothyroideum). Chrząstka nagłośniowa (cartilago epiglottica) stanowiąc chrzęstne podłoże nagłośni zamyka bądź otwiera wejście do krtani.

Reklama

Funkcje krtani

Krtań zawieszona jest na kości gnykowej (os hyoideum) a ponieważ włączona jest w mięśnie podgnykowe unosi się i opada podczas mowy. Wewnątrz krtani mieści się właściwy narząd głosu - głośnia (glottis), w skład, której wchodzą wargi głosowe prawa i lewa zbudowane z więzadeł głosowych i mięśni głosowych. Wolny brzeg warg głosowych tworzy fałdy głosowe (plicae vocales) zwane strunami głosowymi.

Wysokość dźwięku zależy od napięcia, długości i grubości warg głosowych. Między obu fałdami głosowymi i chrząstkami nalewkowatymi (cartilagines arytenoideae) znajduje się szpara głośni (rima glottidis). To w głośni w trakcie wydychania powietrza przy odpowiednim ustawieniu strun głosowych powstaje dźwięk. Jeśli struny głosowe wibrują, powstaje głoska dźwięczna, jeśli są rozluźnione słyszymy głoskę bezdźwięczna. Wysokość, głębokość i siła głosu zależą od napięcia i ustawienia warg głosowych a także od wydychanego prądu powietrza.

Charakterystycznej dla każdego człowieka barwy głos nabiera dopiero w gardle, jamie nosowej i jamie ustnej. Szybkie wzrastanie krtani u chłopców w okresie dojrzewania powoduje mutacje, czyli dojrzewanie głosu, które prowadzi do obniżenia wysokości tonu głosu.

Czytaj również:

Reklama

Bibliografia

  • Bochenek A., Reicher M.: „Anatomia człowieka. Tom I. Anatomia ogólna, kości, stawy i więzadła, mięśnie”. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2006
  • Atlas anatomii człowieka, F.H. Netter, wyd. I polskie, red. J. Moryś, ISBN: 978-83-7609-337-6

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!