Odkażanie skóry i błon śluzowych. Kiedy jest potrzebne?

Odkażanie skóry po wypadku
Fot. 123RF
Odkażanie skóry i błon śluzowych w czasie opatrywania rany to czynność, o której nie można zapomnieć. Sprawdź, kiedy odkażanie rany jest bezwzględnie potrzebne oraz jakiego preparatu do dezynfekcji skóry najlepiej użyć.
 

Dezynfekcja a sterylizacja - na czym polega różnica?

Dezynfekcja, sterylizacja, antyseptyka, aseptyka, odkażanie – dla przeciętnego człowieka są to wyrazy bliskoznaczne, ale każdy pracownik służby zdrowia doskonale rozróżnia te pojęcia. Termin dezynfekcja jest używany w odniesieniu do procesu, którego celem jest zniszczenie drobnoustrojów chorobotwórczych.

Sterylizacja (wyjaławianie) z kolei ma na celu zniszczenie wszystkim form drobnoustrojów, nie tylko wegetatywnych. Pierwsze pojęcie jest zwykle używane w kontekście odkażania ludzkich tkanek, bielizny czy wyposażenia sanitarnego, natomiast drugie dotyczy przede wszystkim narzędzi i sprzętu, mającego kontakt z ludzkimi tkankami. Termin antyseptyka oznacza dezynfekcję skóry oraz błon śluzowych za pomocą preparatów chemicznych, które nie są szkodliwe dla tkanek. Aseptyka to pojęcie szersze niż antyseptyka, obejmuje także odkażanie przedmiotów za pomocą metod chemicznych, termicznych oraz fizycznych. Wszystkie wymienione terminy łączy jedno – opisują różne formy odkażania.

Odkażanie – kiedy jest potrzebne?

Odkażanie jest potrzebne zawsze wtedy, kiedy zachodzi ryzyko nabawienia się infekcji. Pracownicy służby zdrowia na takie ryzyko są narażeni niemal w każdej sytuacji, dlatego sprzęt medyczny musi być stale dezynfekowany lub sterylizowany. W codziennym życiu ryzyko zakażenia występuje sporadycznie.

Nie dezynfekujemy przedmiotów codziennego użytku. Nawet nie jest to wskazane, gdyż w ten sposób zniszczylibyśmy bakterie dla nas pożyteczne. Preparaty do dezynfekcji są nam jedynie niezbędne do odkażania ran, gdyż poprzez uszkodzoną skórę i tkanki podskórne do wnętrza organizmu mogą wniknąć drobnoustroje i wywołać zakażenie.

Dezynfekcja skóry – dlaczego jest taka ważna?

Rany powstałe w czasie upadku lub skaleczenia się nożem kuchennym są podatne na zakażenie. Jeśli w porę nie zostaną odkażone, może pojawić się obrzęk, zaczerwienie oraz ropna wydzielina, świadczące o zakażeniu miejscowym. Z czasem zakażenie miejscowe może przeistoczyć się w uogólnione. Rodzaj oraz objawy zakażenia będą zależały od tego, jaki rodzaj drobnoustrojów przedostał się do organizmu. Jedne wywołają gorączkę, a inne mogą doprowadzić do śmierci.

Pomimo szczepień ochronnych, powinniśmy wystrzegać się tężca, czyli zakażenia wywołanego przez laseczki tężca, bytujące w glebie oraz odchodach. Na ryzyko zachorowania narażony jest każdy, kto nie został w pełni uodporniony. Aż 15-25 proc. przypadków zachorowań kończy się śmiercią. Aby się uchronić przed tężcem oraz innymi możliwymi zakażeniami, ranę należy niezwłocznie i każdorazowo oczyścić i zdezynfekować.

Preparaty do dezynfekcji skóry

Na rynku aptecznym znajdziemy wiele preparatów do dezynfekcji skóry. W środkach antyseptycznych obecne są różne substancje aktywne, różniące się spektrum działania Większość antyseptyków to produkty powstałe na bazie:

  • preparatów jodu,
  • preparatów chloru (chlorheksydyny),
  • preparatów srebra,
  • preparatów boru,
  • chlorku sodu,
  • nadmanganianu potasu,
  • rivanolu,
  • wody utlenionej,
  • spirytusu salicylowego i alkoholu etylowego,
  • heksamidyny,
  • oktenidyny,
  • chlorofilu,
  • nafty kosmetycznej.

Płyn do dezynfekcji skóry – jaki wybrać?

Jaki płyn do dezynfekcji skóry warto wybrać? Niegdyś w większości domowych apteczek królowała woda utleniona. Jednakże z czasem okazało się, że wykazuje one słabe działanie bakteriobójcze, a dodatkowo może podrażnić ranę i opóźnić proces gojenia. Nienajlepszym wyborem będzie także spirytus salicylowy, który w jeszcze większym stopniu może wywołać podrażnienie, a dodatkowo sprawia niepotrzebny ból podczas odkażania. Specjaliści zalecają, by do odkażania skóry i błon śluzowych wybierać produkty na bazie oktenidyny, które stosuje się w szpitalach, punktach szczepień, gabinetach zabiegowych czy ginekologicznych.

Do tego typu produktów należy Oktaseptal. Ten płyn do dezynfekcji skóry i błon śluzowych cechuje się szerokim spektrum działania. Zabija baterie, grzyby oraz wirusy, a przy tym nie podrażnia skóry. Co więcej nie powoduje bólu i szczypania podczas odkażania, dlatego może być z powodzeniem stosowany przez wszystkich członków rodziny. Oktaseptal dostępny jest w formie aerozolu na skórę. Można go kupić w każdej aptece bez recepty.

Artykuł powstał we współpracy z Zakładami Farmaceutycznymi "Unia".

Czytaj też:

Bibliografia

  • https://www.lekarski.umed.wroc.pl/sites/default/files/mikrobiologia/files/Dezynfekcja_i_sterylizacja.pdf
  • http://sterylizacja.org.pl/pliki/Reprocesowanie_Wyrobow_Medycznych/ROZDZIAL_3_PODSTAWY_MYCIA,DEZYNFEKCJI,STERYLIZACJI.pdf
  • https://oktaseptal.pl

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA