Znajdź lek

Fludara

Działanie

Cytostatyk z grupy antymetabolitów - fluorowany analog nukleotydowy widarabiny, leku o działaniu przeciwwirusowym - 9-beta-D-arabinofuranosyladeniny (ara-A). Fosforan fludarabiny jest szybko defosforylowany do 2F-ara-A, który jest pobierany przez komórki organizmu i następnie fosforylowany wewnątrzkomórkowo przez kinazę deoksycytydynową do aktywnego trifosforanu - 2-fluoro-ara-ATP. Metabolit ten hamuje reduktazę rybonukleotydową, polimerazy DNA, prymazę i ligazę DNA, prowadząc do zahamowania syntezy DNA. Ponadto hamuje częściowo polimerazę II RNA, przez co zmniejsza syntezę białek. W wyniku zahamowania syntezy DNA, RNA i białek dochodzi do zatrzymania wzrostu komórkowego. Po podaniu preparatu we wlewie w dawce pojedynczej 25 mg/m2 pc., po osiągnięciu maksimum stężenie 2F-ara-A zmniejszało się w 3 fazach eliminacji: wstępnej z T0,5 ok. 5 min, pośredniej z T0,5 1-2 h i końcowej - T0,5 ok. 20 h. Lek jest wydalany głównie z moczem (40-60% podanej dawki). Fludarabina jest czynnie transportowana do komórek białaczkowych, gdzie ulega refosforylacji kolejno do mono-, dwu- i trójfosforanu, którego największe stężenie w komórkach białaczkowych jest osiągane po 4 h, a T0,5 leku z komórki wynosi 23 h.

Wskazania

Leczenie początkowe chorych z przewlekłą białaczką limfocytową typu B-komórkowego oraz u pacjentów z przewlekłą białaczką limfocytową typu B-komórkowego, u których po zastosowaniu co najmniej jednego standardowego cyklu leczenia zawierającego lek alkilujący, nie osiągnięto poprawy po leczeniu lub nastąpiła progresja choroby w trakcie lub po tym leczeniu.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na fosforan fludarabiny lub pozostałe składniki preparatu. Zaburzenia czynności nerek z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min. Niewyrównana niedokrwistość hemolityczna. Ciąża i okres karmienia piersią.

Środki ostrożności

Ostrożnie stosować u chorych w złym stanie ogólnym, po rozważeniu ryzyka i oczekiwanych korzyści - szczególnie u pacjentów z ciężkim zahamowaniem czynności szpiku kostnego (małopłytkowość, niedokrwistość, granulocytopenia), niedoborem odporności lub zakażeniami oportunistycznymi w wywiadzie. Ze względu na silne działanie immunosupresyjne preparatu i ryzyko zakażeń oportunistycznych (np. Pneumocystis carinii, wirusy herpes) zaleca się odpowiednią profilaktykę. Brak danych dotyczących leczenia preparatem pacjentów z uszkodzeniem wątroby - lek należy stosować ostrożnie, gdy korzyści przeważają nad potencjalnym ryzykiem. Pacjenci poddani leczeniu fludarabiną, u których jest lub będzie wykonywana transfuzja krwi, powinni otrzymywać tylko napromienioną krew w celu uniknięcia wystąpienia reakcji przeszczep przeciw gospodarzowi. U pacjentów, u których w przeszłości w związku ze stosowaniem analogów purynowych wystąpiła autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna (AIHA), należy spodziewać się nawrotu AIHA po zastosowaniu fludarabiny, w tym o ciężkim przebiegu. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów zagrożonych zespołem rozpadu guza. Ostrożnie stosować u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 30-70 ml/min) oraz u pacjentów w podeszłym wieku (powyżej 75 lat). W czasie leczenia lub po jego zakończeniu należy unikać szczepień preparatami zawierającymi żywe drobnoustroje. W przypadku braku odpowiedzi na leczenie fludarabiną, należy unikać stosowania chlorambucylu (u większości pacjentów z opornością na fludarabinę zastosowanie chlorambucylu jest również nieskuteczne). Należy zachować ostrożność podczas stosowania leku, jeśli planuje się zbiórkę komórek macierzystych krwi. Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność preparatu u dzieci nie zostały ustalone.

Ciąża i laktacja

Lek jest przeciwwskazany w ciąży i okresie karmienia piersią. Kobiety i mężczyźni w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczne metody antykoncepcji w trakcie terapii i przez co najmniej 6 miesięcy po zakończeniu leczenia.

Działania niepożądane

Często objawy ogólne: gorączka, dreszcze, zakażenia, złe samopoczucie, osłabienie, zmęczenie. Zahamowanie czynności szpiku (nasilające się w trakcie kolejnych kursów leczenia): neutropenia, trombocytopenia, niedokrwistość. Zwiększone ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym reaktywacji zakażeń wirusami latentnymi (np. postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, półpasiec). Rzadko opisywano wystąpienie zespołu mielodysplastycznego po leczeniu fludarabiną. Zespół rozpadu guza (bóle w okolicy lędźwiowej, krwiomocz, hiperurykemia, hiperfosfatemia, hipokalcemia, kwasica metaboliczna, hiperkaliemia, hematuria, obecność moczanów w moczu, niewydolność nerek). Często obserwuje się obrzęki. Niezbyt często stwierdza się zmiany aktywności aminotransferaz i enzymów trzustkowych. Ze strony układu nerwowego obserwowano: rzadko - śpiączkę, pobudzenie i napady drgawek, niezbyt często - splątanie, często - przypadki neuropatii obwodowej. Często obserwuje się zaburzenia widzenia; rzadko stwierdzano zapalenie nerwu wzrokowego, neuropatię nerwu wzrokowego i utratę wzroku. Często występuje zapalenie płuc, niezbyt częste były reakcje nadwrażliwości (nacieki w tkance płucnej, zapalenie pęcherzyków płucnych, włóknienie) objawiające się kaszlem i dusznością. Często obserwowano zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, brak łaknienia, biegunkę, zapalenie jamy ustnej i krwawienie z przewodu pokarmowego. Rzadko niewydolność krążenia i zaburzenia rytmu serca. Rzadko występowały objawy krwotocznego zapalenia pęcherza moczowego. Często obserwowano wysypki skórne, w rzadkich przypadkach zespół Stevens-Johnsona lub martwica toksyczno-rozpływna naskórka. U pacjentów leczonych fludarabiną i otrzymujących transfuzje krwi, która nie została napromieniona obserwowano reakcję przeszczep przeciw gospodarzowi (w przypadku wystąpienia tego powikłania może dojść do zgonu). U niektórych pacjentów w trakcie lub po leczeniu preparatem stwierdzano przemijające pogorszenie lub nawrót istniejących wcześniej zmian nowotworowych w obrębie skóry. W czasie leczenia preparatem lub po jego zakończeniu obserwowano wystąpienie zagrażających życiu lub powodujących zgon reakcji autoimmunologicznych (niedokrwistość autoimmunologiczna, małopłytkowość autoimmunologiczna, plamica małopłytkowa, pęcherzyca, zespół Evansa).

Interakcje

Ze względu na możliwość śmiertelnych powikłań ze strony układu oddechowego, leku nie wolno podawać w skojarzeniu z pentostatyną. Dipyrydamol i inne leki hamujące wychwyt adenozyny mogą zmniejszać skuteczność fludarabiny. Jednoczesne stosowanie fludarabiny z glikokortykosteroidami i innymi lekami immunosupresyjnymi może nasilać immunosupresję i zwiększać ryzyko powikłań infekcyjnych.

Dawkowanie

Lek powinien być stosowany pod nadzorem wykwalifikowanego lekarza, doświadczonego w prowadzeniu terapii przeciwnowotworowych.
Wyłącznie dożylnie. Dorośli: zalecana dawka dobowa wynosi 25 mg/m2 pc. przez 5 kolejnych dni w cyklach powtarzanych co 28 dni. Dawkę leku należy dostosować w przypadku wystąpienia toksyczności hematologicznej. Konieczną dawkę preparatu należy pobrać do strzykawki. W celu podania dożylnego (bolus) dawkę należy rozcieńczyć w 10 ml 0,9% roztworu NaCl. Możliwe jest również rozcieńczenie całkowitej dawki leku w 100 ml 0,9% roztworu NaCl i podanie we wlewie dożylnym w ciągu około 30 min. Czas trwania terapii zależy od skuteczności i tolerancji leku. U chorych na przewlekłą białaczkę limfocytową typu B-komórkowego zaleca się podawanie preparatu aż do osiągnięcia najlepszej odpowiedzi na leczenie (zwykle 6 cyklów), a następnie lek należy odstawić.
U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek dawkę leku należy odpowiednio dostosować: przy klirensie kreatyniny 30-70 ml/min należy zredukować dawkę leku do 50% i przeprowadzać kontrolne badania krwi w celu oceny toksyczności.

Uwagi

Przed rozpoczęciem leczenia oraz podczas jego trwania należy kontrolować morfologię krwi. Pacjenci poddawani leczeniu powinni być wnikliwie obserwowani czy nie wystąpią hematologiczne i niehematologiczne działania toksyczne. Należy uważnie obserwować pacjentów pod kątem neurologicznych objawów niepożądanych.

Pharmindex