Znajdź lek

Rytmonorm

Działanie

Lek przeciwarytmiczny należący do klasy 1c z niektórymi strukturalnymi podobieństwami do leków blokujących receptory β-adrenergiczne. Chlorowodorek propafenonu jest lekiem przeciwarytmicznym stabilizującym błony komórkowe oraz blokującym kanał sodowy (grupa 1c wg Vaughan-Williamsa). Ponadto, lek wykazuje słabe działanie β-adrenolityczne (klasa II wg Vaughan-Williamsa). Zmniejsza również szybkość powstawania potencjału czynnościowego, powodując tym samym zmniejszenie szybkości przewodzenia bodźców (działanie dromotropowo ujemne). Czas refrakcji w przedsionku, węźle przedsionkowo-komorowym i komorach ulega wydłużeniu. U pacjentów z zespołem WPW propafenon wydłuża czas refrakcji w drogach dodatkowych. Podany doustnie, prawie całkowicie wchłania się z przewodu pokarmowego. Podlega efektowi pierwszego przejścia. Stan stacjonarny osiągany jest po 3-4 dniach. W ok. 95% wiąże się z białkami osocza. Jest metabolizowany w wątrobie. U ponad 90% pacjentów lek jest szybko i w znacznym stopniu metabolizowany do dwóch czynnych metabolitów: 5-hydroksypropafenonu - przy udziale CYP2D6 oraz N-depropylopropafenonu (norpropafenonu) - przy udziale CYP3A4, jak i CYP1A2. Aktywność przeciwarytmiczna tych metabolitów jest zbliżona do związku macierzystego, ale ich stężenie we krwi jest o 20% mniejsze. U <10% pacjentów metabolizm propafenonu jest wolniejszy - nie powstaje 5-hydroksypropafenon lub tworzy się on w minimalnej ilości. T0,5 wynosi 2,8-11 h u pacjentów szybko metabolizujących i ok. 17 h u wolno metabolizujących. Lek jest wydalany z moczem, w postaci metabolitów.

Wskazania

Objawowe tachyarytmie nadkomorowe wymagające leczenia takie jak: częstoskurcz węzłowy, częstoskurcz nadkomorowy u pacjentów z zespołem Wolffa-Parkinsona-White'a lub napadowe migotanie przedsionków. Ciężka objawowa tachyarytmia komorowa, jeśli lekarz uzna ją za zagrażającą życiu.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Rozpoznany zespół Brugadów. Istotna klinicznie strukturalna choroba serca, taka jak: zawał mięśnia sercowego w ciągu ostatnich 3 miesięcy; niewyrównana zastoinowa niewydolność serca, z frakcją wyrzutową lewej komory poniżej 35%; wstrząs kardiogenny, z wyłączeniem wstrząsu wywoływanego niemiarowością; objawowa ciężka bradykardia; zaburzenia czynności węzła zatokowego, zaburzenia przewodzenia przedsionkowego, blok przedsionkowo-komorowy IIst. lub wyższego stopnia, blok odnóg pęczka Hisa lub blok dystalny u pacjentów bez stymulatora serca; ciężkie niedociśnienie tętnicze. Objawy zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej (np. zaburzenia metabolizmu potasu). Ciężka obturacyjna choroba płuc. Miastenia. Jednoczesne stosowanie rytonawiru.

Środki ostrożności

U każdego pacjenta przed rozpoczęciem leczenia chlorowodorkiem propafenonu i w jego trakcie należy wykonać badanie EKG i ocenę stanu klinicznego, aby ustalić czy reakcja na lek potwierdza konieczność jego stosowania. Narażenie na propafenon może doprowadzić do ujawnienia zespołu Brugadów lub wywołać przypominające zespół Brugadów zmiany w zapisie EKG u nosicieli zespołu, u których nie obserwowano wcześniej objawów. Po rozpoczęciu leczenia propafenonem należy wykonać badanie EKG, aby wykluczyć zmiany wskazujące na zespół Brugadów. Leczenie chlorowodorkiem propafenonu może wpływać na próg stymulacji i czułość wszczepionego stymulatora serca. Należy zatem sprawdzić działanie stymulatora i w razie potrzeby ponownie zaprogramować. Istnieje możliwość przejścia napadowego migotania przedsionków w trzepotanie przedsionków z towarzyszącym blokiem przewodzenia w stosunku 2:1 lub przewodzeniem 1:1. Ze względu na działanie blokujące receptory β-adrenergiczne, należy zachować ostrożność stosując propafenonu chlorowodorek u pacjentów z astmą. Preparat, ze względu na jego moc, nie może być stosowany u dzieci.

Ciąża i laktacja

Brak odpowiednich badań dotyczących stosowania leku u kobiet w ciąży. Lek można stosować w okresie ciąży tylko wtedy, gdy korzyści dla matki są większe niż potencjalne zagrożenie dla płodu. Propafenon przenika przez barierę łożyskową; stężenie propafenonu w krwi pępowinowej wynosi ok. 30% stężenia leku we krwi matki. Ograniczone dane wskazują, że propafenon może przenikać do mleka kobiecego. Należy zachować ostrożność podczas stosowania leku u kobiet karmiących piersią.

Działania niepożądane

Bardzo często: zawroty głowy (z wyjątkiem zawrotów głowy obwodowych), zaburzenia przewodzenia (w tym blok zatokowo-przedsionkowy, blok przedsionkowo-komorowy i blok śródkomorowy), kołatanie serca. Często: niepokój, zaburzenia snu, ból głowy, zaburzenie smaku, nieostre widzenie, bradykardia zatokowa, bradykardia, tachykardia, trzepotanie przedsionków, duszność, ból brzucha, wymioty, nudności, biegunka, zaparcia, suchość w jamie ustnej, nieprawidłowa czynność wątroby (nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych), ból w klatce piersiowej, astenia, uczucie zmęczenia, gorączka. Niezbyt często: trombocytopenia, zmniejszone łaknienie, koszmary senne, omdlenie, ataksja, parestezje, zawroty głowy obwodowe, tachykardia komorowa, zaburzenia rytmu serca (tachykardia lub migotanie komór), niedociśnienie tętnicze, zwiększenie obwodu brzucha, wzdęcia z oddawaniem gazów, pokrzywka, świąd, wysypka, rumień, zaburzenia erekcji. Częstość nieznana: agranulocytoza, leukopenia, granulocytopenia, nadwrażliwość (może się objawiać zastojem żółci, nieprawidłowym składem krwi i wysypką), stan splątania, drgawki, objawy pozapiramidowe, niepokój ruchowy, migotanie komór, niewydolność serca (może dojść do nasilenia występującej wcześniej niewydolności serca), zmniejszenie częstości akcji serca, niedociśnienie ortostatyczne, odruchy wymiotne, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, uszkodzenie komórek wątroby, zastój żółci, zapalenie wątroby, żółtaczka, zespół toczniopodobny, zmniejszenie liczby plemników (odwracalne po zaprzestaniu stosowania propafenonu).

Interakcje

Stosowanie leków, które hamują aktywność CYP2D6, CYP1A2 i CYP3A4, np. ketokonazolu, cymetydyny, chinidyny, erytromycyny oraz soku grejpfrutowego może powodować zwiększenie stężenia propafenonu. Podczas podawania propafenonu z inhibitorami tych enzymów należy dokładnie kontrolować pacjenta i w razie konieczności natychmiast dostosować dawkę leku. Nie stwierdzono istotnego wpływu na farmakokinetykę propafenonu lub lidokainy kiedy leki te stosowano równocześnie. Informowano jednak o zwiększonym zagrożeniu działaniami niepożądanymi lidokainy na o.u.n. po jednoczesnym stosowaniu chlorowodorku propafenonu i lidokainy. Leczenie skojarzone amiodaronem i chlorowodorkiem propafenonu może wpływać na przewodzenie i repolaryzację oraz powodować zaburzenia, które mogą prowadzić do wystąpienia niemiarowości. Może być konieczne dostosowanie dawek obu leków uwzględniające odpowiedź na leczenie. Gdy chlorowodorek propafenonu podawany jest w skojarzeniu z lekami z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny, takimi jak fluoksetyna i paroksetyna, stężenie propafenonu w osoczu może się zwiększyć. Jednoczesne podawanie propafenonu i fluoksetyny u osób szybko metabolizujących powodowało zwiększenie Cmax i AUC S-propafenonu o odpowiednio 39% i 50%, a w przypadku R-propafenonu o 71% i 50%. Mniejsze dawki propafenonu chlorowodorku mogą okazać się wystarczające do uzyskania pożądanego efektu terapeutycznego. Działania niepożądane mogą ulec nasileniu, gdy chlorowodorek propafenonu podawany jest w skojarzeniu z lekami znieczulającymi miejscowo (np. podczas wszczepiania stymulatora serca, zabiegu chirurgicznego lub stomatologicznego) i z innymi lekami hamującymi częstość rytmu serca oraz (lub) kurczliwość mięśnia sercowego (leki β-adrenolityczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne). Leczenie chlorowodorkiem propafenonu w skojarzeniu z lekami metabolizowanymi przez CYP2D6 (takimi jak wenlafaksyna) może powodować zwiększenie stężenia tych leków. Podczas leczenia chlorowodorkiem propafenonu informowano o zwiększeniu stężeń w osoczu lub we krwi propranololu, metoprololu, dezypraminy, cyklosporyny, teofiliny i digoksyny. Dawki tych leków należy odpowiednio zmniejszyć, jeśli wystąpią objawy przedawkowania. Jednoczesne stosowanie chlorowodorku propafenonu z fenobarbitalem i (lub) ryfampicyną (leki indukujące CYP3A4) może zmniejszyć działanie przeciwarytmiczne propafenonu na skutek zmniejszenia stężenia propafenonu w osoczu. Z tego powodu podczas skojarzonego długotrwałego leczenia fenobarbitalem i (lub) ryfampicyną należy monitorować odpowiedź na leczenie propafenonem. U pacjentów otrzymujących jednocześnie doustne leki przeciwzakrzepowe (np. fenoprokumon, warfaryna) zaleca się dokładną kontrolę wskaźników krzepnięcia krwi, ponieważ chlorowodorek propafenonu może nasilać działanie tych leków powodując wydłużenie czasu protrombinowego. Jeśli to konieczne dawki tych leków należy odpowiednio dostosować.

Dawkowanie

Doustnie. Dorośli. W okresie ustalania dawki oraz w leczeniu podtrzymującym u pacjentów o mc. ok. 70 kg zalecana dawka dobowa wynosi 450-600 mg w 2 lub 3 dawkach podzielonych. Niekiedy może być konieczne zwiększenie dawki dobowej do 900 mg. U pacjentów z mniejszą masą ciała dawkę dobową należy odpowiednio zmniejszyć. Dawkę można zwiększyć dopiero po 3-4 dniach leczenia. W razie wystąpienia znacznego poszerzenia zespołu QRS lub bloku przedsionkowo-komorowego IIst. lub IIIst. należy rozważyć zmniejszenie dawki. Indywidualną dawkę podtrzymującą należy ustalać pod kontrolą kardiologiczną, obejmującą monitorowanie zapisu EKG i wielokrotny pomiar ciśnienia tętniczego krwi (faza ustalania dawki). U pacjentów w podeszłym wieku lub u pacjentów z istotną niewydolnością lewokomorową (frakcja wyrzutowa lewej komory <35%) lub strukturalną chorobą mięśnia sercowego leczenie należy wprowadzać stopniowo, z zachowaniem szczególnej ostrożności, podając niewielkie, stopniowo zwiększane dawki. To samo dotyczy leczenia podtrzymującego. Jeśli zwiększenie dawki jest konieczne, można tego dokonać dopiero po 5-8 dniach leczenia. U pacjentów z niewydolnością wątroby i (lub) nerek po podaniu standardowych dawek leczniczych dojść może do kumulacji leku; dawkę należy ustalać  indywidualnie, kontrolując zapis EKG i stężenie leku w osoczu. Tabletki należy przyjmować po posiłku, połykając w całości i popijając płynem.

Uwagi

Objawy niepożądane takie, jak nieostre widzenie, zawroty głowy, uczucie zmęczenia i hipotonia ortostatyczna mogą wpływać na szybkość reakcji i upośledzać zdolność do prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Pharmindex