Nebulizator dla dzieci i niemowląt. Na czym polega nebulizacja?

Inhalator dla dziecka
Źródło:123RF
Nebulizator dla dzieci i niemowląt to urządzenie medyczne, na którego zakup coraz częściej decydują się rodzice maluszków. Dlaczego nebulizacja stała się tak powszechną metodą leczenia różnych chorób i stanów zapalnych dróg oddechowych? Ponieważ dzięki niej lek trafia dokładnie w miejsce zaatakowane infekcją, silnie na nie działając. Jednocześnie nie obciążając całego organizmu, co niweluje skutki uboczne stosowanych preparatów.

Spis treści

Nebulizator jest urządzeniem uniwersalnym, mogą z niego korzystać osoby w każdym wieku. Najczęściej jednak lekarze zalecają go do leczenia infekcji układu oddechowego u dzieci. To w ich przypadku szczególnie zależy nam, żeby podawany lek działał miejscowo, nie wywierając silnego wpływu na cały, kilkuletni czy kilkumiesięczny organizm, nie w pełni jeszcze wykształcony. 

Leki podawane doustnie mają charakter ogólnoustrojowy, dostając się do krwiobiegu. Lek przyjmowany w postaci inhalacji trafia prosto do płuc, oskrzeli, oskrzelików, zatok – czyli miejsc zainfekowanych. 

Dlatego jest bezpieczny dla:

  • małych dzieci, 
  • niemowląt,
  • kobiet w ciąży,
  • matek karmiących

Nebulizator dla dzieci i niemowląt

Miejscowe działanie urządzenia podwyższa też skuteczność, dzięki czemu przy łagodnych stanach zapalnych lub rozwijających się dopiero infekcjach nebulizacje mogą nawet zapobiec podaniu antybiotyków. Kiedy jednak zastosowanie ich okaże się niezbędne – na pewno wspomogą leczenie, przyspieszając zwalczanie i łagodząc objawy choroby.

Nebulizator sprawdza się w leczeniu u najmłodszych pacjentów również dlatego, że jego zastosowanie jest zwyczajnie mniej uciążliwe niż przyjmowanie leków doustnych. Wielu rodziców boryka się z problemem podawania dzieciom syropów, kropli, tabletek. 

Zdarza się, że maluchy odmawiają przełykania jakichkolwiek lekarstw. Nebulizacja może okazać się wtedy pomocna, ponieważ wdychanie tzw. „zimnej mgiełki”:

  •  jest przyjemne, 
  • może odbywać się równocześnie z innymi aktywnościami (rysowaniem, oglądaniem bajki, słuchaniem czytanej przez rodzica książeczki itp.).

Jak przeprowadzić nebulizację dziecka?

Aby nebulizacja dziecka była najbardziej efektywna (aby najwięcej leku trafiło do górnych i dolnych dróg oddechowych), należy przeprowadzić ją w odpowiedni sposób. Maluch powinien przyjąć postawę:

  • siedzącą,
  • stojącą,
  • półleżacą

Tę ostatnią najczęściej stosuje się u dzieci, które jeszcze nie siadają samodzielnie. Trzeba wówczas pamiętać, że trzymając niemowlę, nie możemy przyginać jego głowy do klatki piersiowej, bo to utrudnia swobodne wdychanie inhalowanego leku.

Dziecko podczas nebulizacji nie powinno płakać(podczas płaczu większość leku zostaje w górnych drogach oddechowych, nie docierając prawie w ogóle do płuc i oskrzeli). Dlatego w przypadku, kiedy dziecko boi się urządzenia, najpierw warto je z nim oswoić, np.

  • włączając urządzenie „na sucho”, tj bez wlewania do niego leku, by maluch poznał dźwięk wydawany przez sprężarkę,
  • proponując zabawę maską czy ustnikiem (dziecko może założyć je maskotce lub rodzicowi).

Należy też pamiętać, że po skończonej czynności powinno się przemyć dziecku buzię i przepłukać jamę ustną letnią wodą (szczególnie, gdy podajemy leki przeciwzapalne – glikokortykosteroidy) – w ten sposób unikniemy powstania pleśniawek.

Maskę/ustnik i urządzenie należy umyć po skończonej inhalacji ciepłą wodą z płynem do naczyń i pozostawiamy do wyschnięcia.

Jak działa nebulizator i czym różni się od inhalatora?

Pojęcia nebulizator a inhalator bywają używane wymiennie. Czy słusznie? Zadaniem jednego i drugiego jest generowanie leczniczej mgiełki.Można jednak powiedzieć, że ten pierwszy jest częścią inhalatora. Zadaniem tego ostatniego jest rozpylenie leku-cieczy, dzięki czemu możemy go wdychać w postaci aerozolu– drobniutkich kropelek wypychanych ku górze przez sprężone powietrze. Nebulizator natomiast to ten element, do którego wlewa się lek i w którym dochodzi do jego rozbicia na drobne cząsteczki.

Pojęcie inhalator kojarzy się też z małym aparatem leczniczym będącym zawsze pod ręką alergików i astmatyków. Urządzenie takie to inhalator kieszonkowy, który rzeczywiście często używany jest doraźnie, gdyż po wciśnięciu dźwigni, uwalnia pojedynczą dawkę leku wdychaną ustami.

Nebulizatorów używa się raczej do systematycznego leczenia chorób długotrwałych lub u dzieci, które nie potrafią jeszcze zaaplikować dawki leku z inhalatora kieszonkowego za pomocą jednego, długiego, głębokiego wdechu. Podczas tej czynności wystarczy normalnie, równomiernie oddychać, a preparat sam dotrze w odpowiednie miejsce.

Większość urządzeń posiada w zestawie dwie maski – dużą dla dorosłych i mniejszą dla dzieci (ważne jest, żeby maska do nebulizacji dobrze przylegała do twarzy i zakrywała otwory nosowe i usta) oraz ustnik i końcówkę do nosa – używane, gdy lek ma być podawany wyłącznie przez usta lub nos.

Rodzaje nebulizatorów

Obecny rynek medyczny oferuje trzy podstawowe rodzaje nebulizatorów:

  • pneumatyczny - połączony jest ze sprężarką, która – kompresując gaz – wytwarza wysokie ciśnienie rozbijające na drobne kropelki lek będący cieczą. Tak powstaje aerozol wdychany bezpośrednio do dróg oddechowych,
  • ultradźwiękowy - zamienia lek w aerozol, wytwarzając fale akustyczne. Jego zaletą jest wyjątkowo cicha praca,
  • membranowy - dzięki wykorzystywanej w nim technologii, jest najbardziej wydajny (dzięki niemu leki trafiają do nawet najtrudniej dostępnych miejsc), ale w związku z tym jego cena jest wysoka.

Do leczenia domowego najczęściej zalecane są te pneumatyczne ze względu na ich uniwersalność. Możemy stosować je przy rozmaitych infekcjach i schorzeniach, za ich pomocą podawać różne preparaty lecznicze.

Jaka jest cena nebulizatora?

Przedział cenowy jest oczywiście spory. Popyt na nebulizatory w ciągu ostatnich lat znacznie wzrósł, zwiększyła się więc i podaż. Na rynku jest teraz duży wybór urządzeń różniących się i rodzajem i jakością. 

Ceny wahają się więc od około 50 do nawet 500 zł(mowa tu o sprzęcie użytku domowego). Te najtańsze przeznaczone są najczęściej właśnie dla dzieci, mają czasem kształt i kolor atrakcyjny dla najmłodszych użytkowników. Jednak czy warto kierować się takimi względami przy wyborze odpowiedniego inhalatora? Może lepiej uwagę malucha skupić podczas nebulizacji na czymś innym, a urządzenie kupić, myśląc przede wszystkim o dobrej jakości – takie, które najwydajniej dostarczy lek we właściwe miejsce. Urządzenia tego rodzaju można kupić przez Internet. Tą drogą jednak bezpiecznie mogą je nabywać osoby posiadające na ich temat wystarczającą wiedzę. 

Kiedy natomiast pojawią się jakieś wątpliwości należy zakupić nebulizator w aptece, gdzie można zasięgnąć rady, a osoba wykwalifikowana pomoże wybrać sprzęt najlepiej odpowiadający indywidualnym potrzebom. Pamiętać należy, że nie każdy nadaje się do podawania każdego leku.

Przed zakupem urządzenia warto też pamiętać, że niektóre jego elementy (maski, ustnik, elementy donosowe) co jakiś czas trzeba będzie wymieniać. Dlatego zawczasu lepiej dowiedzieć się, jakie są ceny tych części i jak często trzeba będzie je kupować.

Leki do nebulizacji – rodzaje i działanie

Nebulizacja to metoda leczenia skuteczna zarówno przy drobnych infekcjach jak i poważnych, przewlekłych schorzeniach, jak:

Do najczęściej podawanych tą drogą leków należą: 

  • sól fizjologiczna (NaCl) – ma przede wszystkim działanie nawilżające (przy wszelkiego typu infekcjach podrażniona śluzówka wysycha, co potęguje jeszcze dokuczliwe objawy, wzmaga katar i kaszel; roztwór chlorku sodu pomaga zwalczać te objawy, zapewniając odpowiednie nawilżenie śluzówki i dróg oddechowych), bywa też stosowany do rozcieńczania silniejszych leków do inhalacji,
  • leki przeciwzapalne (kortykosteroidy) – hamują proces zapalny i zmniejszają obrzęk,
  • leki mukolityczne i wykrztuśne – rozrzedzają powstającą w zainfekowanych drogach oddechowych wydzielinę, ułatwiając jej odkrztuszanie. Substancją czynną leków wykrztuśnych do inhalacji najczęściej jest ambroksol.

Inhalacje olejkami eterycznymi

Domowym  sposobem leczenia infekcji dróg oddechowych bywają inhalacje różnego rodzaju olejkami eterycznymi i ziołowymi. Jednak należy pamiętać, że eteryczne olejki nie nadają się do podawania za pomocą nebulizatora

  1. Bywają one alergenne, a rozbite na drobne cząstki wprowadzane przez urządzenie prosto do płuc mogą nawet spowodować uduszenie, szczególnie u dzieci. 
  2. Olejki posiadającą gęstą konsystencję mogą zapychać dysze urządzenia i doprowadzić do jego zniszczenia.

Olejków eterycznych chętnie używa się do inhalowania zatok. Lepiej jednak stosować w tym przypadku inhalację tradycyjną, dodając olejek do ciepłej wody umieszczonej w przeznaczonym do tego naczyniu. Jeśli chodzi o inhalacje za pomocą urządzenia to zalecana jest nebulizacja solą fizjologiczną. Warto również sięgnąć po leki rozrzedzające wydzielinę.

Nebulizator to urządzenie, które sprawdzi się nie tylko w leczeniu dzieci z przewlekłymi chorobami dróg oddechowych, jak astma oskrzelowa czy mukowiscydoza płucna. Niezwykle pomocne może być również przy zwalczaniu infekcji zapalnych płuc, oskrzeli, zatok i krtani, szczególnie u dzieci, u których infekcje takie mają charakter przewlekły i nawracający. Docelowe działanie leków podawanych za pomocą urządzenia docenią rodzice młodszych i starszych dzieci, gdyż niejednokrotnie ich podanie zmniejszy potrzebę leczenia antybiotykami lub innymi lekami ogólnoustrojowymi.

Czytaj:

Bibliografia

  • ABC nebulizacji, pod red. Michała Pirożyńskiego, Gdańsk, 2015

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Pytanie: Ile czasu dziennie spędzasz przy komputerze?

  Mniej niż godzinę

  Od 2 do 4 godzin

  Od 4 do 8 godzin

  Powyżej 8 godzin

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA